British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mercher, 21 Medi 2011, 14:17 GMT 15:17 UK
Organau: Archesgob yn datgan ei bryder

Dr Barry Morgan
Roedd yr Archesgob yn annerchaelodau Corff Llywodraethu'r Eglwys yng Nghymru yn Llanbedr Pont Steffan

Mae Archesgob Cymru wedi rhybuddio y medrai cynlluniau i gyflwyno rhagdybiaeth o ganiatâd ar gyfer rhoi organau droi "gwirfoddolwyr yn gonsgriptiaid".

Dywedodd y Dr Barry Morgan y dylai organau pobl gael eu rhoi fel rhodd i eraill ac nid cael eu trin fel 'ased i'r Wladwriaeth.'

Yn ystod ei anerchiad llywyddol i aelodau Corff Llywodraethu'r Eglwys yng Nghymru, cododd yr Archesgob bryderon hefyd am ddyfodol S4C a'r defnydd o'r Gymraeg mewn bywyd cenedlaethol.

Daw ei sylwadau am organau wrth i Lywodraeth Cymru ystyried cyflwyno deddfwriaeth newydd fyddai'n golygu rhagdybiaeth o ganiatâd wrth roi organau.

Dywedodd fod rhagdybio caniatâd rhoi organau yn peryglu hawliau unigolion.

Nid ymddengys bod y Llywodraeth Glymblaid wedi deall pa mor bwysig yw annibyniaeth y Sianel
Archesgob Cymru, Barry Morgan

Rhybuddiodd hefyd y byddai'r polisi yn tanseilio ymddiriedaeth pobl mewn meddygon a nyrsys gan eu gwneud "bron yn weision y wladwriaeth".

Yn lle hynny, galwodd am fwy o ymdrech i godi proffil rhoi organau ac ymchwilio ffyrdd o sicrhau fod pobl yn gwneud y dewis p'un ai ydynt eisiau rhoi organau ai peidio.

'Sefydliadau cenedlaethol'

Roedd yr Archesgob yn annerch y corff llywodraethu ar ddechrau ei gyfarfod deuddydd ym Mhrifysgol Cymru, Y Drindod Dewi Sant yn Llanbedr Pont Steffan.

Cododd yr Archesgob bryderon am ddyfodol S4C, gan ddweud ei fod yn "sefydliad cenedlaethol a rhaid iddo barhau'n annibynnol ac yn ariannol hyfyw".

Wrth feirniadu'r Ysgrifennydd Gwladol dros Ddiwylliant, Cyfryngau a Chwaraeon dywedodd: "Yr wythnos diwethaf, dywedodd y Llywodraeth ei bod wedi dod i gytundeb â'r BBC a fydd yn caniatáu i'r BBC benderfynu lefelau cyllid S4C o 2015 hyd 2016.

"Nid ymddengys y bu unrhyw ymgynghori ag S4C.

"Ymhellach, dywedodd y Llywodraeth wrth Dŷ'r Cyffredin y byddai gwarantu annibyniaeth i weithredu i S4C yn peryglu atebolrwydd y BBC am arian y drwydded.

"Eto i gyd, ar sail annibyniaeth i weithredu y sylfaenwyd S4C.

"Nid ymddengys bod y Llywodraeth Glymblaid wedi deall pa mor bwysig yw annibyniaeth y Sianel.

"Y mae'n un o'n sefydliadau cenedlaethol a dylai fod yn annibynnol ac wedi'i chyllido'n ddigonol."

Addysg

Dywedodd yr Archesgob fod y mater yn codi'r cwestiwn am le'r Gymraeg yn ein holl sefydliadau, yn cynnwys yr Eglwys yng Nghymru.

Dywedodd fod gweithgor yn edrych sut y medrai'r Eglwys annog mwy o wasanaethau a gweinidogaeth ddwyieithog.

Dywedodd: "Rwy'n edrych ymlaen at dderbyn yr adroddiad yr ydym wedi ei gomisiynu i weld sut y gallwn ymdrin â'r mater hwn."

Gan droi at addysg, fe wnaeth yr Archesgob ganmol gwaith ysgolion Eglwys a diolch i Lywodraeth Cymru am gydnabod eu cyfraniad i addysg yn y ddogfen Ffydd mewn Addysg.

Dywedodd fod ysgolion Eglwys yn helpu plant i ddysgu am gyfrifoldeb moesol.



CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific