British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mawrth, 20 Medi 2011, 07:01 GMT 08:01 UK
Tymor newydd yn y Senedd

Y Tymor Newydd
Daniel Davies
Gohebydd Gwleidyddol BBC Cymru

Y Senedd

Wrth i Aelodau Cynulliad ddychwelyd i Fae Caerdydd wedi egwyl hir yr haf, mae gohebydd gwleidyddol BBC Cymru, Daniel Davies, yn edrych ymlaen at yr hydref yn y Senedd.

Dywedodd un AC wrthyf yr wythnos hon fod y gwyliau haf yn ymddangos yn bell iawn yn ôl.

Mae ef a'i gydweithwyr yn ôl wrth eu desgiau yn paratoi ar gyfer sesiwn gyntaf tymor yr hydref yn y Cynulliad ddydd Mawrth.

Mae'n dymor sy'n debyg o fod yn brawf o awdurdod y llywodraeth Lafur ym Mae Caerdydd.

Roedd Carwyn Jones yn benderfynol o lywodraethu fel un blaid er na chafodd Llafur fwyafrif clir yn etholiadau'r Cynulliad ym mis Mai.

Cyn yr etholiad, roedd yn credu fod mwyafrif cyfforddus o fewn cyrraedd ei blaid, ond anghytuno wnaeth y pleidleiswyr gan adael Llafur a'r gwrthbleidiau ar 30 sedd yr un.

Lleiafrifol

Dyddiadau pwysig yr wythnosau nesaf
Cwestiynau i'r Prif Weinidog - Medi 20
Cyhoeddi rhaglen lywodraethol - Medi 27
Codi tal o 5c am fagiau plastig - Hydref 1
Cyhoeddi Cyllideb Ddrafft - Hydref 4

Mae Llafur wedi bod yn y sefyllfa yma o'r blaen. O dan yr arweinydd blaenorol, Rhodri Morgan, llwyddodd y gwrthbleidiau i ennill consesiynau gan lywodraeth leiafrifol.

Yn syth wedi'r etholiad, roedd hi'n ymddangos fod Carwyn Jones yn benderfynol o osgoi anghytuno ar gyllideb Cymru fel y cafwyd gan ei ragflaenydd.

Dywedodd Mr Jones y byddai llywodraeth Lafur yn siarad gyda phleidiau eraill er mwyn i'r gyllideb gael llwybr didramgwydd drwy'r senedd.

Fe gawn weld pa mor llwyddiannus a fuodd pan fydd Llafur yn apelio am gymeradwyaeth y gwrthbleidiau i'w chynlluniau gwario, a hynny wrth i Jane Hutt gyhoeddi cyllideb ddrafft ar Fedi 27.

Sut y bydd Llafur yn ymateb os bydd rhaid iddyn nhw gymhwyso i flaenoriaethau rhywun arall yn hytrach na gwario arian y llywodraeth (£15 biliwn) fel y mynno?

Pwerau newydd

Bydd Llafur hefyd angen cydymdeimlad y gwrthbleidiau er mwyn creu deddfau newydd. Ni all y llywodraeth ar ei phen ei hun gael digon o bleidleisiau er mwyn defnyddio grymoedd newydd y Cynulliad i greu deddfau.

Daeth blas o'r hyn y mae Carwyn Jones am gyflawni pan amlinellodd y ddeddfwriaeth y bydd Llafur yn ei chyflwyno rhwng nawr ac etholiad nesa'r Cynulliad yn 2015.

Mae disgwyl i raglen lywodraethu fwy manwl gael ei chyhoeddi'r wythnos nesaf.

Ond os fydd y pleidiau eraill yn bwriadu rhwystro Llafur, fe fydd yn rhaid i'r arweinwyr gydweithio, ac mae un o'r rheiny yn dechrau ei dymor cyntaf yn y swydd.

Ddydd Mawrth fe fydd Andrew RT Davies yn herio'r Prif Weinidog fel arweinydd y Ceidwadwyr yn y Senedd, ac fe fydd yn awyddus i wneud ei farc wrth i Carwyn Jones ddychwelyd i gael ei holi am y tro cyntaf yn y tymor newydd.

Yr economi

Beth bynnag fydd trywydd sesiwn gyntaf Mr Davies, does dim dwywaith y bydd rhaid i lywodraeth Mr Jones wynebu cwestiynau anodd am yr economi yn hwyr neu'n hwyrach.

Mae cwmni dur Tata wedi dweud y byddan nhw'n atal cynhyrchu yn eu ffatri yn Nhrostre ger Llanelli am wythnos, mae Jaguar Land Rover wedi penderfynu lleoli ffatri newydd yn Wolverhampton yn hytrach na de Cymru, ac mae'r ffigyrau diweithdra diweddaraf yn dangos bod mwy o Gymry allan o waith.

Does dim sicrwydd y bydd y gwrthbleidiau yn uno yn erbyn Llafur fel sydd wedi digwydd yn y gorffennol, ond does dim gwarant chwaith y bydd Llafur yn cael ei ffordd ei hun wrth ymlwybro tuag at y Nadolig.




Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific