British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Llun, 19 Medi 2011, 11:57 GMT 12:57 UK
Teyrngedau teuluoedd i lowyr Gleision

Charles Breslin, Phillip Hill, Garry Jenkins a David Powell
Y pedwar glwr fu farw: Charles Breslin, Phillip Hill (uchaf) a Garry Jenkins, a David Powell (gwaelod, chwith i dde)

Mae teuluoedd y pedwar glöwr fu farw ym Mhwll Glo Gleision ger Pontardawe wedi rhoi teyrngedau iddyn nhw.

Cafwyd hyd i gyrff Phillip Hill, 45 o Gastell-nedd, Charles Breslin, 62, David Powell, 50, a Garry Jenkins, 39, y tri o Gwm Tawe, ddydd Gwener.

Roedd y teuluoedd yn diolch i'r timau achub fu'n ceisio eu cyrraedd yn ogystal â'r gymuned leol am eu cefnogaeth.

Cyfeiriodd teulu Mr Hill at sawl colled dros y blynyddoedd diwetha' a dweud eu bod yn awyddus i gael llonydd i alaru am eu hanwyliaid.

Yn ôl perthnasau David Powell, roedd yn "ŵr, tad, tad-cu, mab a ffrind arbennig iawn", "glöwr a dyn balch" oedd yn "llawn bywyd, ac yn dod ag hapusrwydd i unrhyw un o'i amgylch."

Dywedodd teulu Charles Breslin ei fod yn "ddyn teulu gweithgar" a'i fod yn "boblogaidd a chymdeithasol, a byth yn dweud gair drwg am neb."

Yn ôl teulu Garry Jenkins, roedd yn "ddyn arbennig ym mhob ffordd" oedd "bob tro yn hapus, yn weithgar a byth heb wên ar ei wyneb.

"Fe fyddai'n helpu unrhyw un mewn unrhyw ffordd y gallai."

£70,000

Mae cronfa, gafodd ei sefydlu ddydd Sadwrn ar gyfer y teuluoedd, wedi casglu mwy na £70,000.

Yn y cyfamser, cyhoeddodd Ysgrifennydd Cymru, Cheryl Gillan, y byddai Llywodraeth Prydain yn ychwanegu 25% at bob rhodd ariannol i Gronfa Apêl Glowyr Cwm Tawe.

Blodau
Pobl leol yn gosod blodau ar y ymyl y ffordd sy'n arwain i'r pwll

Cyhoeddwyd hefyd bod y Tywysog Charles wedi cytuno i fod yn noddwr brenhinol

Mae'r heddlu a'r Gweithgor Iechyd a Diogelwch yn parhau i ymchwilio i'r ddamwain.

Bu farw'r pedwar ar ôl i ddŵr lifo i'r pwll ac roedd tri glöwr arall wedi llwyddo i ddianc.

Arolygwyr

Dywedodd Tyrone O'Sullivan, cyn arweinydd glöwyr Pwll y Tŵr, ei fod yn gwybod fod arolygwyr wedi bod ym mhwll Gleision y llynedd.

Dywedodd wrth BBC Cymru fod yna beryglon mewn hen weithfeydd - yn enwedig os oedd dŵr yn bresennol.

"Mae yna reolau pendant ynglŷn â gweithio mewn pwll glo - ac mae'r rheolau yno i bawb eu gweld.

"Ddylai'r pyllau bach yma ddim bod yn fwy peryglus na'r pyllau mawr.

"Dim ond rhyw 300 metr dan ddaear oedd y pwll hwn tra bod y Tŵr yn dair milltir a hanner o dan ddaear.

'Gwaith peryglus'

"Rhaid i ni feddwl fod safon diogelwch y pwll yma gystal ag y gallai fod ...ond mae hynny'n rhywbeth y bydd yn rhaid i'r arolygwyr benderfynu.

Gwasanaeth eglwys
Gwasanaeth eglwys yn Resolfen

"Bydd yna adroddiadau gan y tri wnaeth lwyddo i ddianc.

"Fe fyddan nhw'n dweud beth oedd yn digwydd cyn i'r dŵr lifo i mewn ... felly o leia' mae yna bobl allai fanylu ar yr hyn ddigwyddodd."

Dywedodd fod pobl wedi bod yn cloddio am lo yng Nghymru ers 250 o flynyddoedd.

"Mae yna lofeydd sydd heb gael eu nodi ar fap, felly mae o hyd yn waith peryglus."

Yn y cyfamser, mae Heddlu'r De yn ymchwilio wedi i sylwadau dadleuol gael eu cyhoeddi ar wefan Facebook am y drychineb.

Cwynion

Roedd nifer o gwynion gan y cyhoedd am y tudalennau, sydd bellach wedi'u tynnu i lawr gan reolwyr y wefan gymdeithasol.

Ddydd Sul bu gwasanaethau crefyddol ledled Cymru yn cofio'r pedwar glöwr.

Dywedodd Dr Barry Morgan, Archesgob Cymru, fod y ddamwain wedi cael effaith ar Gymru gyfan.

Fe wnaeth yr Archesgob, sy'n fab i löwr , ddweud fod cymunedau glofaol ledled y byd yn cydymdeimlo.



HEFYD
Cofio'r glowyr a gollwyd
18 Medi 11 |  Newyddion
Glowyr: Darganfod pedwerydd corff
16 Medi 11 |  Newyddion
Glowyr: Deifwyr yn gorfod troi'n l
16 Medi 11 |  Newyddion
Pedwar yn sownd dan ddaear
15 Medi 11 |  Newyddion


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific