British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mawrth, 13 Medi 2011, 05:55 GMT 06:55 UK
Plant Cymru'n 'cyflawni'n well' o dan y Cyfnod Sylfaen

Ysgol feithrin
Mae'r Cyfnod Sylfaen yn ymwneud dysgu drwy chwarae

Mae'r Cyfnod Sylfaen yn cael effaith gadarnhaol ar les plant ac, yn y mwyafrif o ysgolion cynradd, mae plant pump i chwech oed yn cyflawni'n well.

Dyna gasgliadau adroddiad gan Estyn, yr arolygiaeth addysg a hyfforddiant yng Nghymru.

Cafodd cwricwlwm y Cyfnod Sylfaen ei lansio yn 2008 ar gyfer dosbarthiadau meithrin, gyda'r canolbwynt ar ddysgu drwy chwarae.

Mae'r adroddiad, sy'n cael ei gyhoeddi ddydd Mawrth, yn casglu fod y rhan fwya' o ysgolion cynradd yng Nghymru yn cynnig amrywiaeth, ac yn annog plant i fod yn gynhyrchiol tra'n ffynnu a datblygu sgiliau darllen ac ysgrifennu.

Yn ôl Estyn, mae plant hefyd yn dangos mwy o ddiddordeb ac yn awyddus i ddysgu - yn enwedig bechgyn, sy'n elwa ar ddysgu mwy gweithredol, yn cynnwys gwneud mwy o ddefnydd o'r awyr agored.

Mae dealltwriaeth glir o’r Cyfnod Sylfaen, cynllunio effeithiol ac asesu rheolaidd i gyd yn hanfodol ar gyfer llwyddiant y Cyfnod Sylfaen
Ann Keane

Prif Arolygydd Estyn

Ond mae'r adroddiad hefyd yn tynnu sylw at leiafrif o ysgolion, ble mae 'na "ddiffyg dealltwriaeth o egwyddorion ac arferion y Cyfnod Sylfaen".

Mae'r adroddiad yn honni nad yw staff mewn rhai ysgolion wedi'u hargyhoeddi ynglŷn â gwerth addysgol y Cyfnod Sylfaen, ac nad oes cyfleoedd digon heriol yn cael eu cynnig i blant yn yr ysgolion hyn i ddatblygu ac ymarfer sgiliau darllen ac ysgrifennu.

Dywed Ann Keane, Prif Arolygydd Estyn: "Er nad ydym ni eto wedi asesu deilliannau i farnu effaith gyffredinol y dull hwn ar ddysgu, mae tystiolaeth i ddangos bod y Cyfnod Sylfaen yn cael effaith gadarnhaol ar les a chyflawniad plant ysgolion cynradd.

"Yn gyffredinol, mae plant yn dangos mwy o gymhelliant a diddordeb mewn dysgu."

Dywedodd fod "dealltwriaeth glir o'r Cyfnod Sylfaen, cynllunio effeithiol ac asesu rheolaidd i gyd yn hanfodol ar gyfer llwyddiant y Cyfnod Sylfaen".

"Yn yr ysgolion gorau," ychwanegodd Ms Keane, "mae athrawon ac ymarferwyr wedi datblygu gweithgareddau heriol a chreadigol sydd wedi'u hanelu at ddatblygu medrau darllen ac ysgrifennu plant.

"Mae ganddynt ddisgwyliadau uchel ac maen nhw'n cynnal ffocws cryf ar godi safonau llythrennedd."

Argymhellion

Meddai Anna Brychan, cyfarwyddwraig NAHT Cymru: "Mae'r ffaith fod ein harolygiaeth wedi canfod fod plant yn hapusach ac yn dangos mwy o ddiddordeb mewn dysgu oherwydd y Cyfnod Sylfaen yn newyddion da iawn.

"Mae gwaith ymchwil yn awgrymu y bydd plant sydd yn y Cyfnod Sylfaen ar hyn o bryd yn mynd i weithio mewn swyddi nad ydynt eto yn bodoli ac y byddan nhw'n gorfod newid cyfeiriad sawl tro yn ystod eu gyrfa.

"Mae'r Cyfnod Sylfaen yn helpu i greu dysgwyr sy'n barod ar gyfer yr her honno.

"Mae aelodau wedi mynegi peth pryder nad yw hyfforddiant pob tro'n ddigon da, ac os yw hynny'n amlygu ei hun yn y ffaith nad yw pawb yn deall yr egwyddorion, yna mae'n rhaid edrych ar y mater ar unwaith."

Mae adroddiad Estyn yn cynnwys nifer o astudiaethau achos arfer orau, fel Ysgol Gynradd Coed Efa, Cwmbrân, Ysgol Ffridd Y Llyn, Gwynedd ac Ysgol Fabanod Ton Pentre, Cwm Rhondda Fawr.

Mae Estyn wedi gwneud nifer o argymhellion ar gyfer ysgolion, awdurdodau lleol a Llywodraeth Cymru - gan gynnwys cyhoeddi arweiniad ar arfer dda, datblygu systemau i arfarnu effaith y Cyfnod Sylfaen, a sicrhau bod gan bob arweinydd ac ymarferwr ddealltwriaeth gadarn o egwyddorion y Cyfnod Sylfaen.



HEFYD
Dysgu: Defnydd gwell o'r awyr agored
06 Medi 11 |  Newyddion
Beirniadu asesiadau plant
28 Mai 11 |  Newyddion
Cyfnod sylfaen: Rhybudd
14 Maw 10 |  Newyddion
Angen gwella darllen a 'sgwennu
31 Maw 09 |  Newyddion
Addysg gynnar: Poeni am ariannu
18 Gorff 08 |  Newyddion
Addysg gynnar: Blwyddyn arall
09 Meh 08 |  Newyddion
Addysg gynradd: Newid pwyslais?
22 Mai 08 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific