British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Llun, 12 Medi 2011, 06:10 GMT 07:10 UK
'Uffern ar y ddaear' i bobl anabl

Defnyddiwr cadair olwyn
Dywedodd pobl anabl eu bod yn dioddef gwahanol fathau o aflonyddu'n rheolaidd

Mae aflonyddu ar sail anabledd yn brofiad cyffredin i lawer o bobl anabl sy'n byw yng Nghymru, yn ôl ymchwil newydd.

Yn ôl Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol Cymru, roedd tua 100,000 o oedolion anabl yng Nghymru wedi dioddef gan drais y llynedd.

Dywedodd pobl anabl wrth y comisiwn eu bod yn dioddef gwahanol fathau o aflonyddu'n rheolaidd megis galw enwau arnynt, ymosodiadau corfforol, bwlio a bwlio ar-lein, aflonyddu rhywiol, trais domestig a chamddefnyddio ariannol.

'Bygythiadau i losgi'n cartref'

Soniodd un teulu am fod mewn ofn beunydd ac am flynyddoedd o gam-drin ac aflonyddu gan gymdogion: "Rydym wedi cael petrol wedi'i arllwys o gylch ein cerbyd, bygythiadau i losgi'n cartref, i ysgythru'n cerbyd … pedwar ymosodiad gan frics, olew a chreosot a thri chwd o baent dros ein heiddo."

Disgrifiodd dyn anabl yn ei dri degau am ei brofiad o ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus: "Yna, cefais araith lem o dafod a'm galw yn 'cripple'. Dywedwyd wrthyf y dylwn fod yn ddiolchgar am fod ar y bws a pheidio â chwyno."

Dywedodd rhai pobl anabl a gyflwynodd dystiolaeth eu bod yn ystyried yr aflonyddu fel rhywbeth sy'n anochel ac sy'n rhaid ei ddygymod.

Crybwyllodd eraill am ad-drefnu'u bywydau er mwyn osgoi sefyllfaoedd difrïol.

'Ysgytwol'

Dywedodd Kate Bennett, Cyfarwyddwr Cenedlaethol y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol Cymru: "Mae ein canfyddiadau'n darlunio llun ysgytwol o bobl yn byw mewn ofn o gael eu cam-drin yn rheolaidd, megis galw enwau arnynt, poeri a thrais.

"Gan fod yr ymateb iddo mor annigonol mae nifer o bobl anabl yn syml yn ystyried yr aflonyddu fel rhywbeth sy'n anochel ac sy'n rhaid ei ddygymod.

"Yn syml, nid yw'n dderbyniol a gallwn ni wneud gymaint yn well yng Nghymru petawn yn gweithio gyda'n gilydd i atal a chael gwared ag aflonyddu fel mater o frys.

"Er enghraifft, gallai awdurdodau cyhoeddus ddefnyddio'r dyletswyddau sector cyhoeddus newydd i flaenoriaethu mynd i'r afael â'r mater hwn. Gallai gwasanaethau cymdeithasol, yr heddlu, ysgolion ac ysbytai lleol rannu gwybodaeth am achosion a gweithredu camau brys i atal y cam-drin rhag iddo ddwysáu.

"Mae llawer o achosion yn digwydd ar gyrion y cartref a gallai darparwyr tai hyfforddi staff i ymyrryd i'r diben o atal yr aflonyddu neu adael gwybod i'r heddlu ac asiantaethau eraill.

"Mae trafnidiaeth wedi dod yn 'fan gwael' ar gyfer aflonyddu a gallai cwmnïau bysys a threnau hyfforddi staff i sylweddoli pryd mae achosion yn digwydd ac adrodd amdanynt.

"Gallai ysgolion weithio gyda darparwyr trafnidiaeth i fynd i'r afael ag aflonyddu gan blant ar bobl anabl ar fysys a threnau."

'Urddas a pharch'

Yn ôl Jane Hutt, Y Gweinidog Cyllid: "Bydd Llywodraeth Cymru'n ystyried yr argymhellion o ddifrif.

"Fel Gweinidog dros Gydraddoldeb, rwy'n ymrwymo i sicrhau y gallwn yng Nghymru feithrin cymdeithas fydd yn trin pobl ag urddas a pharch.

"Dylem oll ofalu y gall pobl anabl fyw eu bywydau'n ddi-ofn."



HEFYD
Gwefan i gynnig cymorth i blant anabl
07 Chwef 11 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific