British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mercher, 24 Awst 2011, 06:06 GMT 07:06 UK
'Dylai prifysgolion fod yn ymosodol'

Yr Athro John Harries
Mae'r Athro Harries yn ffisegydd atmosfferig

Dylai prifysgolion Cymru fod yn "ymosodol" a denu academwyr amlwg er mwyn hybu mwy o arian ymchwil.

Hwn yw datganiad Prif Gynghorydd Gwyddonol Llywodraeth Cymru sy'n pryderu bod sefydliadau addysgiadol Cymreig yn denu llai o arian ymchwil na'r disgwyl.

Mae'r Athro John Harries am i sefydliadau fod yn fwy "cyfrwys" wrth geisio ennill grantiau Llywodraeth y DU.

Ac mae hefyd wedi annog prifysgolion Cymru i dargedu timau ymchwil o sefydliadau eraill.

... byddwn yn dangos i weddill y byd ein bod yn benderfynol o ymroi i wyddoniaeth wrth geisio hybu twf economaidd
Yr Athro John Harries

Dylai prifysgolion, meddai, ganolbwyntio ar dri maes sef gwyddorau bywyd a iechyd, egni'r amgylchedd a charbon isel, a pheirianneg ddatblygedig a deunyddiau.

Ond mae wedi dweud ei fod yn poeni bod rhai prifysgolion yn hunanfodlon a ddim yn gwneud ceisiadau am gyllid am eu bod nhw'n gallu ennill grantiau o ffynonellau llai heriol fel cyllid cronfeydd strwythurol Ewropeaidd.

Agenda strategol

Bob blwyddyn mae prifysgolion Cymru yn cystadlu am arian ymchwil yn erbyn sefydliadau cyffelyb yng ngweddill y DU.

Dywedodd yr athro fod nifer o feysydd ymchwil arloesol ym Mhrifysgolion Cymru, gan gynnwys yr adran Niwrowyddorau yng Nghaerdydd a'r ymchwil yn Sefydliad Gwyddorau Bywyd yn Abertawe.

Ond yn ystod y blynyddoedd diwethaf mae prifysgolion Cymru wedi ennill dim ond tua 3% o'r arian sydd ar gael, cyfanswm sydd llawer yn llai na chyfanswm yr arian cyhoeddus wedi'i glustnodi i Gymru bob blwyddyn.

Does 'na ddim dwywaith bod yr ystadegau hyn yn dangos ein bod yn tangyflawni o ran denu incwm Cyngor Ymchwil
John Hughes, Is-Ganghellor Bangor a Chadeirydd Addysg Uwch Cymru

Wrth gyflwyno ei agenda strategol ar gyfer gwyddoniaeth yng Nghymru, dywedodd yr athro: "Am fod y sector addysg uwchradd mor bwysig i sicrhau bod gwyddoniaeth yn helpu gwella ein heconomi rhaid i brifysgolion Cymru dargedu timau ymchwil llwyddiannus."

Mae'r athro, sy'n hanu o Aberafan, yn Athro Arsylwi Daearol yn Labordy Blackett Coleg Imperial Llundain ac yn aelod Sefydliad Ymchwil Hinsawdd Grantham yn y coleg.

"Wrth fod yn ymosodol, fe fyddwn yn dangos i weddill y byd ein bod yn benderfynol o ymroi i wyddoniaeth wrth geisio hybu twf economaidd."

Swyddogaeth y Prif Gynghorydd Gwyddonol yw rhoi cyngor gwyddonol i'r Prif Weinidog a Llywodraeth Cymru, hybu gwyddoniaeth, technoleg, peirianneg a mathemateg a rôl gwyddoniaeth yn yr economi wybodaeth.

Mae gweinidogion yn ystyried ei gynigion ynglŷn â chyllido ymchwil.

'Newid y drefn'

Dywedodd, Leighton Andrews, y Gweinidog Addysg: "Yn ystod y deng mlynedd diwethaf nid yw sefydliadau addysg uwch Cymru wedi denu'r arian ymchwil y bydden ni'n disgwyl iddyn nhw ei wneud.

"Felly rhaid i ni newid y drefn drwy sefydlu ein Strategaeth Addysg Uwch."

Dywedodd Cadeirydd Addysg Uwch Cymru, John Hughes, sydd hefyd yn is-Ganghellor Prifysgol Bangor, fod gan y prif ymgynghorydd gwyddonol hawl i leisio barn ar y pwnc.

"Mae denu incwm ymchwil yn ddibynnol ar gael y bobl orau yn lle gorau ar gyfer y gwaith.

"Does 'na ddim dwywaith bod yr ystadegau hyn n dangos ein bod yn tangyflawni o ran denu incwm Cyngor Ymchwil.

"Mae'n gystadleuol iawn yn y DU."

Dywedodd mai un rheswm oedd bod cymaint o brifysgolion bach yng Nghymru.



HEFYD
Prifysgolion yn mentro i fyd busnes
27 Gorff 11 |  Newyddion
Prifysgolion: Newidiadau arloesol
13 Gorff 11 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific