British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Llun, 8 Awst 2011, 16:15 GMT 17:15 UK
Tyst Lynette yn pryderu am ei babi

Graham Mouncher
Dywedodd Leanne Vilday fod y Ditectif Arolygydd Graham Mouncher yn rhoi pwysau arni i newid ei stori

Mae un o brif dystion yn achos gwreiddiol llofruddiaeth Lynette White yn honni iddi newid ei stori ar ôl i dditectif ei rhybuddio y byddai ei mab ifanc yn cael ei guro petai hi'n mynd i'r carchar.

Clywodd Llys y Goron Abertawe fod Leanne Vilday wedi "ildio" ar ôl i'r Ditectif Graham Mouncher ddangos lluniau iddi o blant "wedi cael eu curo".

Cafodd tri dyn eu carcharu ar gam am lofruddio'r butain ond fe gawson nhw eu rhyddhau ar apêl yn ddiweddarach.

Mae wyth o gyn blismyn yn gwadu cynllwynio i wyrdroi cwrs cyfiawnder.

Mae dau o bobl eraill yn gwadu dau gyhuddiad o ddweud celwydd ar lw.

Dywedodd Ms Vilday wrth y rheithgor ei bod wedi gwneud 16 o ddatganiadau yn dweud ei bod yng nghartre' Michelle Actie yn oriau man y bore ar Chwefror 14, 1988, pan gafodd Ms White ei thrywanu i farwolaeth mewn fflat yn Nhrebiwt yng Nghaerdydd.

Tyst arall

Ond ar Ragfyr 6, 1988, cafodd Ms Vilday ei galw i'r orsaf heddlu "unwaith eto" a'r tro hwn cafodd ei holi gan "fath gwahanol" o swyddogion heddlu, wnaeth weiddi arni a dweud bod ganddyn nhw dyst arall fyddai'n gwrth-ddweud ei stori.

Daethpwyd ag Angela Psaila i mewn i'r ystafell wedyn, dynes yr oedd hi wedi bod yn aros gyda hi.

Fe wrthododd edrych ar Ms Vilday a chadw ei phen i lawr wrth ddweud fod Ms Vilday wedi bod yn y fflat yn Nhrebiwt.

"Ro'n i wedi cael sioc," meddai Ms Vilday.

"Fe ofynnais beth yr oedden nhw wedi ei wneud i Angela ond wnaethon nhw ddim ateb. Cafodd ei chymryd yn syth allan o'r 'stafell."

Dywedodd Ms Vilday ei bod wedi cael ei gadael ar ei phen ei hun "am oriau" ac wedyn ei chludo i ystafell y Ditectif Arolygydd Mouncher, oedd yn brif arolygydd ar y pryd.

'Colli fy mhen'

"Roedd o'n mynd ymlaen ac ymlaen, yn dweud fod ganddo dyst. Ro'n i'n mynd yn wallgo'.

"Roedd o'n mynnu 'mod i wedi bod yno.

"Fe ddangosodd luniau i mi o blant wedi cael eu curo, gan ddweud mai dyna fyddai'n digwydd i fy mab i pan fyddwn i'n mynd i'r carchar."

Erbyn hynny, meddai, "ro'n i wedi colli fy mhen a doeddwn i ddim yn gwybod beth i'w wneud".

Ychwanegodd: "Fe ildiais a dweud fy mod i wedi bod yno. Roedd o (Ditectif Arolygydd Mouncher) yn hapus.

"Fe adawodd a mynd i'r 'stafell arall.

"Ro'n i'n gallu clywed sŵn poteli champagne, fel petasai nhw'n gwybod eu bod nhw'n mynd i ddatrys yr achos y noson honno.

"Ro'n i'n clywed lleisiau eraill, fel parti bach. Ro'n i'n gallu clywed poteli'n cael eu hagor a gorfoleddu."

Dywedodd Ms Vilday ei bod yn credu cyn hynny mai'r Ditectif Arolygydd Richard Powell oedd yn arwain yr ymchwiliad a'i fod wedi bod yn "deg" ac nad oedd "fyth wedi gwneud unrhyw beth o'i le gyda mi".

Cafodd Stephen Miller, Yusef Abdullahi a Tony Paris eu carcharu am ladd Lynette White yn 1990 ond fe'i rhyddhawyd ar apêl yn 1992.

Yn 2003, oherwydd datblygiadau mewn technoleg DNA, daeth yr heddlu o hyd i Jeffrey Gafoor, a gyfaddefodd i'r llofruddiaeth a chael ei garcharu am oes.

Mae wyth cyn blismon wedi'u cyhuddo o gynllwynio i wyrdroi cwrs cyfiawnder.

Mae un ohonyn nhw, a dau o bobl eraill a roddodd dystiolaeth, hefyd wedi eu cyhuddo o ddweud celwydd ar lw.

Mae'r diffynyddion i gyd wedi pledio'n ddieuog ac mae'r achos yn parhau.



HEFYD
Llys: Heddlu wedi 'torri' dyn
03 Awst 11 |  Newyddion
Llys: 'Putain yn byw mewn ofn'
26 Gorff 11 |  Newyddion
Llys: Tyst yn gwadu ffonio ditectif
25 Gorff 11 |  Newyddion
'Gorfod trywanu Lynette'
22 Gorff 11 |  Newyddion
Lynette: Tystiolaeth putain
20 Gorff 11 |  Newyddion
Llys: 'Heddlu'n holi'n ymosodol'
08 Gorff 11 |  Newyddion
Llys: Heddlu wedi 'bwlio' tystion
07 Gorff 11 |  Newyddion
'Wyth wedi ffugio tystiolaeth'
06 Gorff 11 |  Newyddion
Llys Apl: Iawndal yn 'rhy isel'
19 Meh 09 |  Newyddion
Lynette White - Y Cefndir
19 Rhag 08 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific