British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Llun, 8 Awst 2011, 13:52 GMT 14:52 UK
Angen i fferyllfeydd leddfu'r baich?

Prawf lefel colesterol
Gall fferyllfeydd gynnig profion yn hytrach na rhoi pwysau ar feddygon teulu

Mae'r Ceidwadwyr Cymreig yn honni nad yw fferyllfeydd yn manteisio ar gyfle i leddfu'r baich y gwasanaeth iechyd.

Yn ôl y Ceidwadwyr mae ystadegau Llywodraeth Cymru yn dangos nad oes un o'r 707 fferyllfa gymunedol yng Nghymru yn cynnig profion pwysau gwaed na phrofion colesterol.

Yn y cyfamser, mae cynlluniau ar gyfer prosiectau peilot i gynnig pigiadau ar gyfer y ffliw yn y cymoedd wedi eu dileu ar ôl cwynion gan feddygon teulu.

Mae dros 1,000 o bobl yn marw bob blwyddyn am eu bod nhw'n cam-drin alcohol ond dim ond 1% o fferyllfeydd cymunedol sy'n cynnig cymorth i gleifion
Darren Millar, Aelod Cynulliad

Mae'r Ceidwadwyr Cymreig yn dweud fod Gweinidogion Llywodraeth Cymru yn "colli cyfle da" i leddfu pwysau gwaith meddygon teulu oherwydd y gall fferyllfeydd gynnig profion colesterol, profion pwysau gwaed a phigiadau ar gyfer y ffliw.

Maen nhw'n honni fod yr ystadegau diweddaraf yn datgan mai dim ond chwe fferyllfa (1%) yng Nghymru sy'n cynnig cymorth i bobl sy'n cam-drin alcohol a dim ond 11 fferyllfa (2%) sy'n cynnig gwasanaeth rheoli pwysau.

Cynnig cymorth

Dywedodd Llefarydd Iechyd y Ceidwadwyr, Darren Millar bod fferyllfeydd cymunedol yn cynnig gwasanaeth "amhrisiadwy" ond bod eu potensial llawn yn cael ei anwybyddu.

"Mae Llywodraeth Llafur Cymru wedi colli'r cyfle i fanteisio ar yr arbenigedd meddygol sydd ar gael.

"Mae un o bob pum oedolyn yn ordew, ond dim ond 2% o fferyllfeydd cymunedol sy'n cynnig gwasanaeth rheoli pwysau.

"Mae dros 1,000 o bobl yn marw bob blwyddyn am eu bod nhw'n cam-drin alcohol ond dim ond 1% o fferyllfeydd cymunedol sy'n cynnig cymorth i gleifion.

"Er bod staff y gwasanaeth iechyd yn gweithio'n galed, maen nhw o dan bwysau dirfawr am fod Llafur wedi penderfynu lleihau eu cyllideb o £1bn

"Byddai gwneud mwy o ddefnydd o fferyllfeydd cymunedol yn lleddfu'r straen ar y gwasanaeth iechyd ac fe ddylai'r Llywodraeth flaenoriaethu'r mater hwn."

'Tanseilio'

Mae meddygon blaenllaw wedi gwrthwynebu cynllun peilot i gynnig pigiadau ar gyfer y ffliw yn Rhondda Cynon Taf a Blaenau Gwent.

Dywedodd llefarydd ar ran Cymdeithas Feddygol Prydain (CFP) fod meddygon teulu yn cael eu talu £15 am roi bob pigiad a nhw ddylai gynnig brechiadau i blant a phobl hŷn.

Roedd meddygon teulu wedi eu hannog i stoc-bentyrru meddyginiaeth ar gyfer pigiad ffliw'r gaeaf gan dalu am y feddyginiaeth o flaen llaw.

Yn ôl y CFP roedd y meddygon teulu mewn peryg o gael eu tanseilio pe bai fferyllfeydd yn gallu cynnig y pigiad am na fyddan nhw'n gorfod ei brynu.

Mewn ymateb, fe wnaeth Llywodraeth Cymru amddiffyn ei buddsoddiad mewn iechyd gan ddweud bod 43% o'r cyllid cyffredinol wedi'i neilltuo i'r maes.

"Rydym hefyd yn buddsoddi £1.3 miliwn y flwyddyn mewn addysg ôl-radd, sy'n ein galluogi i ehangu ar wasanaethau trwy roi cymwysterau i fferyllwyr cymunedol i gynnig presgripsiynau, gwasanaethau atal cenhedlu hormonaidd a chynnal adolygiadau o ddefnydd meddyginiaethau.

'Profiad helaeth'

"Yn ystod 2009-10, roedd bron i 87% o fferyllfeydd cymunedol yn gallu adolygu'r defnydd o feddyginiaeth - o'i gymharu â llai na 81% dros y flwyddyn flaenorol. Mae hyn helpu i wella'r gofal i gleifion, lleihau'r pwysau ar feddygon teulu ac yn helpu i atal gwastraff moddion.

"Rydym yn sylweddoli fod gan fferyllwyr brofiad helaeth wrth ofalu am gleifion ac rydym wedi'n hymrwymo i gynyddu'r gwasanaethau maen nhw'n eu cynnig.

Dywedodd llefarydd bod y llywodraeth wedi cefnogi dau gynllun peilot ym Mhorthcawl a Merthyr Tudful yn edrych ar y rhan y gallai fferyllfeydd ei chwarae mewn sgrinio fasgwlar. Roedd yr astudiaeth yma'n cynnwys rhoi cyngor ar fwyta'n iach, alcohol, colesterol a phwysau gwaed.

"Rydym yn asesu'r cynlluniau peilot yma yng nghyd-destun datblygiadau eraill i'r dyfodol.

"Yn 2010 roedd nifer o fferyllfeydd cymunedol yng Nghymru yn rhan o raglen brechu ffliw a bydd nifer yn parhau i gynnig y gwasanaeth yma yn 2011."



CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific