British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Iau, 4 Awst 2011, 16:59 GMT 17:59 UK
Medal ddrama i Rhian

Rhian Staples
Cafodd Rhian ei geni yn Ysbyty Maelor Wrecsam ac fe'i magwyd yn Y Bala

Rhian Staples o Abertawe enillodd Fedal Ddrama Eisteddfod Genedlaethol Wrecsam a'r Fro 2011.

Cafodd y fedal ei rhoi am y cyfansoddiad gorau yng nghystadlaethau y Ddrama hir a'r Ddrama fer ac mae'n rhoddedig er cof am Urien Wiliam gan ei briod Eiryth a'r plant, Hywel, Sioned a Steffan.

Y beirniaid oedd Arwel Gruffydd a Sharon Morgan.

Yn eu barn nhw roedd enillydd cystadleuaeth y Ddrama Fer, Begw, yn haeddu ennill y fedal eleni.

Dywedodd y beirniaid fod yna "wirionedd ac angerdd a'r ddrama'n datblygu i fod yn waith sy'n bwrw golwg athronyddol ddifrifol ar fywyd a marwolaeth" a bod hynny yn gofyn cwestiynau mawr ynghlych bywyd.

"Mae'r cyffryrddiad yn gelfydd o ysgafn fel nad yw'r gwaith byth yn teimlo'n anystwyth neu bregethwrol.

'Llais ffres'

"Dyma i ni lais ffres a gwreiddiol sy'n ymdrin yn gelfydd â sefyllfa gwbl gyfoes.

"O'i datblygu rhywfaint ymhellach dyma ddrama y dylid ei llwyfannu."

Cafodd Rhian ei geni yn Ysbyty Maelor Wrecsam ac fe'i magwyd yn Y Bala a dywedodd fod ei dyled yn fawr i'r fagwraeth honno am feithrin ei diddordeb yn y theatr.

Roedd ei rhieni, Gwyneth a Hefin Thomas, yn aelodau brwd o fwrlwm y ddrama amaturaidd yng Nghapel Tegid.

Byddai ei thad, ei brawd Aled, a hi'n perfformio tra oedd ei mam yn chwysu gefn llwyfan yn creu ac addasu'r gwisgoedd.

Un o'i hatgofion gorau yw cael bod yn rhan o gast enfawr Pasiant y Pasg a Stori'r Geni yn y capel dan gyfarwyddyd Buddug James Jones.

Meithrin

Cymerodd Buddug James Jones hi o dan ei hadain a dyna ddechrau teithio o ŵyl ddrama i ŵyl ddrama yn meithrin y grefft.

Enillodd wobrau actio yn yr Urdd a Chwpan Olwen Myers am berfformiad gorau yn y Genedlaethol ddwywaith yn olynol a dyna oedd sail y penderfyniad i fynd i Aberystwyth i astudio Drama, gan raddio ym 1991 a dechrau 10 mlynedd o fwynhau gweithio ym myd y theatr.

Treuliodd eu hugeiniau'n gweithio mewn sawl cwmni theatr ym Mhrydain ac ar sawl drama radio gyda Radio Wales a Radio 3.

Wrth weithio ar ddrama ar y rhyfel yn Bosnia, dechreuodd glywed mwy a mwy am gyflwr bywyd pobl gyffredin yn y wlad honno a bu mewn sawl cyfarfod a phrotest yn erbyn y rhyfel.

Penllanw hyn i gyd oedd iddi hi a dau o'i chydactorion drefnu taith ddyngarol i fynd ag offer i blant ysgol yn Banovici, Bosnia.

Dyna pryd y penderfynodd newid cyfeiriad a throi at fyd addysg.

Diolch

Mae hi bellach yn Bennaeth yr Adran Ddrama yn Ysgol Gyfun Rhydywaun ac wrth ei bodd yno.

Ac mae ei diolch yn fawr i ddisgyblion yr ysgol honno - hebddyn nhw, meddai, ni fyddai wedi ennill y Fedal Ddrama.

Gan eu bod wrth eu bodd ar y llwyfan mae Rhian wedi cyfieithu sawl testun iddyn nhw a chreu rhai o'r newydd fel sgript Cyflwyniad Dramatig buddugol Eisteddfod Ciliau Aeron.

Mae 2011 wedi bod yn flwyddyn wych i Rhian gan iddi gyhoeddi ei drama gyntaf ar gyfer disgyblion TGAU, cyfarwyddo cynhyrchiad llwyddiannus Les Miserables gyda'r ysgol ac ennill y Fedal Ddrama.

Traethau

Mae hi bellach yn byw yn Abertawe gyda'i chymar a does dim yn well ganddyn nhw na deffro ar fore braf a cherdded y ci ar draethau Gŵyr.

Daeth y syniad am y ddrama wrth wrando ar Radio 4 ar y ffordd i'r ysgol, eitem fer am ddyn a menyw a oedd wedi cwrdd ar wefan hunanladdiad ac wedi misoedd o gysylltu, wedi penderfynu diweddu eu taith gyda'i gilydd.

Yr oedd yn eitem, meddai, oedd yn gymysgedd o oerni technoleg a thrasiedi cyflwr y gymdeithas.

Tyfodd y syniad a daeth unigrwydd bywyd cyfoes yn amlwg - ac angen angerddol pobl i ddianc.




NEWYDDION

POBOL Y BRIFWYL

LLUNIAU

150 O DDATHLU

ARCHIF NEWYDDION
SAIN A FIDEO
GWEFANNAU



Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific