British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mercher, 3 Awst 2011, 15:56 GMT 16:56 UK
Medal i Manon Rhys, gwraig yr Archdderwydd

Manon Rhys enillodd Fedal Ryddiaith Eisteddfod Wrecsam a'r Fro 2011
Manon Rhys enillodd Fedal Ryddiaith Eisteddfod Wrecsam a'r Fro 2011

Mewn seremoni arbennig cafodd yr Archdderwydd anrhydeddu ei wraig wrth i Manon Rhys o Gaerdydd ennill Medal Ryddiaith Eisteddfod Genedlaethol Wrecsam a'r Fro 2011.

Y dasg i'r 11 ymgeisydd oedd llunio cyfrol o ryddiaith greadigol heb fod dros 40,000 o eiriau ar y testun Gwrthryfel.

Y beirniaid oedd Grahame Davies, Hazel Walfrod Davies a Branwen Jarvis, a doedden nhw ddim yn unfryd ynghylch teilyngdod.

Wrth draddodi'r feirniadaeth dywedodd Grahame Davies am waith Sitting Bull, Neb Ond Ni, mai dyma waith cryfa'r gystadleuaeth.

"Nid oeddem yn unfryd ynghylch teilyngdod y gwaith hwn, ond cytunwn mai'r stori sensitif ac ymataliol hon yw'r gryfa yn y gystadleuaeth.

"Dyma awdur crefftus a graenus, sy'n cydio'n emosiynol ac yn ddeallusol, sy'n feistr ar dafodiaith, ac sy'n ymddiried yn nychymyg y darllenydd.

"Dyma lenor talentog, llais gwreiddiol, a stori afaelgar.

"Ar sail y cryfderau digamsyniol hynny, Sitting Bull gaiff y gwahoddiad i eistedd yn hedd yr Eisteddfod."

Gwreiddiau

Yn Nhrealaw, Cwm Rhondda y ganwyd ac y magwyd Manon Rhys, chwaer fach i Megan a Mari ond dywed ei bod yn hynod o falch o gael arddel ei gwreiddiau yn Aberaeron a Thregaron.

Mae hi'n ferch i'r cenedlaetholwr a'r dramodydd, Kitchener Davies ac fe wnaeth olygu casgliad o'i waith gyda'r Athro M Wynn Thomas.

Mynychodd Ysgol Gynradd Gymraeg Ynys-wen, Treorci ac Ysgol Ramadeg y Merched Y Porth, cyn i'r teulu symud i Brestatyn.

Wedi gadael Ysgol Glan Clwyd, graddiodd yn y Gymraeg yn Aberystwyth, bu'n byw ym Mhorthaethwy, Rhosgadfan a Llandwrog cyn ymgartrefu yng Nghaerdydd dros 25 mlynedd yn ôl.

Wyrion

Mae hi'n fam i Owain a Llio Mair, yn ffrind i Tegid a Bedwyr, Katherine, Lleucu a Tom ac yn fam-gu i Daniel, Mathew, Gruffudd, Joseff, Hopcyn a Dyddgu.

Ymhlith ei chyhoeddiadau niferus y mae Cwtsho, Tridiau ac Angladd Cocrotshen, trioleg Y Palmant Aur, Cornel Aur a'r nofel Rara Avis a oedd ar Restr fer Llyfr y Flwyddyn 2006.

Gyda'r Prifardd Christine James bu'n cydolygu Taliesin am 10 mlynedd.Mae hi'n awdur nifer o sgriptiau teledu o Almanac a Pobol y Cwm i Y Palmant Aur ac Iâr Fach yr Haf.

Bu'n diwtor Ysgrifennu Creadigol yn Ysgol y Gymraeg, Prifysgol Caerdydd ac yn diwtor achlysurol yng Nghanolfan Tŷ Newydd.

Ar hyn o bryd mae hi'n ysgrifennu dilyniant i Rara Avis ac yn mwynhau hamddena a gweithio mewn carafán yn Sir Benfro gan elwa ar berlau doethineb ei hwyrion.

Cafodd y Fedal ei rhoi gan Undeb Amaethwyr Cymru (Cangen Dinbych a Fflint) a £750 (£500 gan Ymddiriedolaeth Goffa D Tecwyn Lloyd a £250 gan Gymdeithas Owain Cyfeiliog, Wrecsam).




NEWYDDION

POBOL Y BRIFWYL

LLUNIAU

150 O DDATHLU

ARCHIF NEWYDDION
SAIN A FIDEO
GWEFANNAU



Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific