British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Llun, 1 Awst 2011, 16:08 GMT 17:08 UK
Geraint Lloyd Owen yn ennill Coron Eisteddfod

Geraint Lloyd Owen
Roedd Geraint Lloyd Owen yn amlwg o dan deimlad wrth dderbyn ei Goron

Geraint Lloyd Owen o'r Bontnewydd enillodd Goron Eisteddfod Genedlaethol Wrecsam a'r Fro.

Y dasg i'r 36 ymgeisydd oedd wedi cystadlu oedd llunio dilyniant o gerddi di-gynghanedd heb fod dros 250 llinell ar y testun 'Gwythiennau'.

Y beirniaid oedd Gwyn Thomas, Alan Llwyd a Nesta Wyn Jones.

Wrth draddodi'r feirniadaeth, dywedodd Gwyn Thomas ar eu rhan bod gwaith O'r Tir Du yn gwbl deilwng o'r Goron.

Ond roedd hi'n gystadleuaeth lle y gellir fod wedi coroni unrhyw un o dair ymgais, meddai.

Roedd y gwaith buddugol yn gerddi "am ardal Gymraeg yn bennaf....a'r hyn sy'n digwydd i wythiennau ei bodolaeth...."

"Mae hyn oll yn cael ei gyfleu - gyda chyfeiriadau ar rai enghreifftiau o ogoniant bywyd - yn eglur a grymus, a diddorol."

Cytuno

Roedd un ymgais heb ei ystyried gan ei fod wedi cynganeddu a doedd y dasg ddim yn caniatáu hyn.

Doedd 'na ddim cytundeb llwyr.

Roedd Nesta Wyn Jones o blaid coroni Delysg ac roedd Alan Llwyd a Gwyn Thomas wedi rhoi'r un tri ar y brig, tri a oedd yn haeddu'r wobr, O'r Tir Du, Promethews a Fena Cafa.

Ond o drwch blewyn, roedd Alan Llwyd, yn ffafrio O'r Tir Du.

Coron Eisteddfod Genedlaethol Wrecsam 2011
Roedd y Goron wedi ei gwneud gan gyfaill i Mr Owen, John Price

Cafodd Geraint Lloyd Owen ei eni ar fferm Tŷ Uchaf rhwng Llandderfel a'r Sarnau ym Mhenllyn, Meirionnydd, cyn i'r teulu symud i hen gartref ei fam, sef y siop ym mhentre'r Sarnau.

Cafodd ei addysgu yn yr ysgol bentref ac yn Ysgol Tŷ-tan-domen, Y Bala cyn mynd ymlaen i Goleg yr Heath, Caerdydd, lle y bu'n hyfforddi fel athro.

Bu'n athro yn Ysgol Uwchradd Machynlleth, a thra yno daeth yn ffrinidiau mawr gyda John Price, cynllunydd y Goron eleni, a oedd hefyd ar y staff

Dywed Mr Owen ei bod yn fraint cael gwisgo coron Wrecsam oherwydd hyn.

Brawd mawr Gerallt

Wedi cyfnod ym Machynlleth, bu'n dysgu yn Y Drenewydd, Corwen, Pont y Gof (Botwnnog), a bu'n bennaeth Ysgol y Ffôr, Pwllheli, ac Ysgol Treferthyr, Cricieth, cyn iddo ymddeol yn gynnar.

Yna, bu'n berchennog ar Siop y Pentan yng Nghaernarfon, ac erbyn hyn, mae'n Bennaeth Cyhoeddi i Wasg y Bwthyn yn y dref.

Mae'n enillydd nifer o gadeiriau eisteddfodol, gan gynnwys cadeiriau Pontrhydfendigaid, Llanbedr Pont Steffan, Gŵyl Fawr Aberteifi, Powys ac Urdd Gobaith Cymru.

Bu'n arwain yr Eisteddfod Genedlaethol ac yn feirniad adrodd ynddi nifer o weithiau a bu ei barti adrodd, Lleisiau Llifon, yn fuddugol sawl gwaith.

Mae hefyd yn aelod o Fwrdd yr Orsedd o dan yr enw Geraint Llifon.

Mae Geraint yn briod ag Iola ac mae ganddynt dair o ferched sef Ffion, Elliw ac Awen Llwyd.

Mae ennill y Goron yn Wrecsam eleni yn gwireddu gobaith ei fam iddo ennill Coron y Genedlaethol.

"Hi yn anad neb sy'n gyfrifol fod y Goron hon ar fy mhen," meddai.

"Symbyliad arall yw fod gennyf frawd bach, Gerallt Lloyd Owen, a fagwyd ar yr un aelwyd ddiwylliedig ac yn sŵn barddoniaeth a barddoni a'r Pethe.

"Brawd bach, sydd yn Brifardd ddwywaith. Ac mae'r hen air yn hollol wir, 'Haearn a hoga haearn'. Do, mi fu rhwbio'n ein gilydd yn symbyliad."

Rhoddir y Goron a'r wobr ariannol (£750) eleni gan Brif Gyfrinfa Talaith Gogledd Cymru.

John Price o Fachynlleth gynlluniodd ac a wnaeth y Goron, sy'n cynnwys nodweddion o ardal Wrecsam a'r Fro a'r dathliadau 150 oed.




NEWYDDION

POBOL Y BRIFWYL

LLUNIAU

150 O DDATHLU

ARCHIF NEWYDDION
SAIN A FIDEO
GWEFANNAU



Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific