British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mawrth, 2 Awst 2011, 06:08 GMT 07:08 UK
Cynlluniau i 'ddiogelu hanes pentref'

Another landmark building is Trevalyn Hall, built in 1576 for the Trevor family
Cafodd Neuadd Trefalun, Yr Orsedd, ei adeiladu yn 1576 i'r teulu Trevor

Mae cynlluniau arfaethedig i ddiogelu hanes un o bentrefi Wrecsam yn cael eu dangos i drigolion y pentref o ddydd Mawrth ymlaen.

Mae cynllunwyr y sir yn dweud y dylai pentref Yr Orsedd, sydd ar y ffin gyda Lloegr, gael statws cadwraeth ac maen nhw'n holi barn trigolion ynglŷn â'r cynlluniau.

Mae adran gynllunio'r cyngor wedi paratoi asesiad a chynllun drafft o'r ardal gadwraethol arfaethedig, ac mae'n cynnwys dwy ran - asesiad o gymeriad y pentref, sy'n rhoi cefndir hanesyddol y gymuned, a chynllun rheolaeth sy'n amlinellu'r syniadau ar gyfer sefydlu'r ardal gadwraethol, fyddai'n cynnwys cyngor ar addasu adeiladau presennol a chodi adeiladau newydd.

Mae rhai yn poeni y byddai'r cynllun yn gosod amodau llym os byddan nhw am wneud newidiadau i'w cartrefi.

'Cymeriad arbennig'

Ffordd yr Orsaf
Dywed cynllunwyr y dylai Ffordd yr Orsaf, estyniad diweddarach i'r pentref yn y 19eg, fod yn rhan o'r ardal gadwraethol oherwydd yr adeiladau Fictorianaidd yno

Ond yn ôl y cynllunwyr, nid atal datblygiad a newidiadau yw bwriad y cynllun cadwraeth, ond yn hytrach i hyrwyddo a chynnal datblygiad sy'n cyd-fynd â chymeriad arbennig Yr Orsedd.

Mae'r cais am y statws yn canolbwyntio ar ganol hanesyddol y pentref ar hyd Ffordd Caer, sy'n cynnwys dau hen dŷ mawr, dwy felin, eglwys a thafarn hanesyddol.

Mae'r ardal hefyd yn cynnwys ffordd wreiddiol y pentref, Gun Street, ynghyd ag estyniad Ffordd yr Orsaf, a adeiladwyd yn y 19eg Ganrif.

Dywedodd y Cynghorydd Hugh Jones ei fod wedi bod yn ceisio cael statws cadwraeth i'r pentref ers tair blynedd oherwydd ei "gymeriad unigryw."

Dywedodd fod nifer o adeiladau yn y stryd heb fod yn gofrestredig ar hyn o bryd, ond eu bod yn haeddu cael eu hamddiffyn er mwyn eu cadw.

Melin ddŵr yr Orsedd (Llun: Richie Griff)
Cynnar: Mae enw'r Orsedd yn cyfeirio at gaer hynafol sy'n dyddio'n ôl i gyfnod y Sacsoniaid
Canol oesoedd:Mae cofnod o'r pentref cyntaf yn Yr Orsedd yn Llyfr Domesday, gan gynnwys cyfeiriad at y felin ddŵr yno
16eg Ganrif:Adeiladu Neuadd Trefalun, sef esiampl wych o bensaerniaeth Elizabethaidd
17eg Ganrif: Ymestyn y felin, sy'n adlewyrchu twf yn y boblogaeth
18eg Ganrif:Codi Neuadd Yr Orsedd a Phlas Trefalun sydd wedi cadw'u cymeriad Georgaidd
Ffynhonell: Cynllun Rheoli Ardal Gadwraeth Yr Orsedd gan Gyngor Wrecsam

Pryderon

Yn ôl dogfen ymgynghorol gan y cyngor: "Y nod yw cyfaddawd fel bod modd ystyried anghenion cadwraeth yn llawn ochr yn ochr â'r angen am newid a datblygiad."

Pryder rhai yn lleol yw y gallai'r statws cadwraethol arwain at sefydlu rheolau cynllunio llym, fyddai'n golygu y byddai'n rhaid iddyn nhw wneud cais am ganiatâd cynllunio i wneud mân newidiadau fel gosod ffenest newydd neu osod offer teledu lloeren ar ochr y tai.

Mae'r ddogfen ymgynghorol yn egluro y byddai'r polisi yn sicrhau y byddai adeiladau yn cadw nodweddion traddodiadol.

"Mae gosod nodweddion amhriodol yn lle'r rhai traddodiadol, neu dynnu'r nodweddion gwreiddiol yn ymddangos yn ddinod efallai, ond effaith raddol newidiadau fel hyn sy'n erydu cymeriad arbennig unrhyw ardal," meddai'r ddogfen.

Mae Cyngor Wrecsam wedi dechrau cyfnod ymgynghorol gyda thrigolion a busnesau lleol, ac fe fydd yn cynnal sesiwn holi ac ateb yn Neuadd Bentref Yr Orsedd ar Ffordd yr Orsaf ar ddydd Mawrth, Awst 2 rhwng 3.30pm a 7pm.

Mae'r cynlluniau hefyd yn cael eu harddangos yn swyddfeydd y cyngor ar Stryd Lambpit, rhwng dydd Llun, Awst 1 a dydd Gwener, Awst 12.



HEFYD
Ymgais i ddiogelu hanes pentref
25 Gorff 11 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific