British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Gwener, 29 Gorffennaf 2011, 06:07 GMT 07:07 UK
'Gwerth corsydd i gynyddu'n fawr'

Y Migneint rhwng Ffestiniog ac Ysbyty Ifan ger Llanrwst
Mae mawndiroedd Prydain yn cwmpasu ardal o 5,240,000 hectar - tua dwywaith maint Cymru

Gallai gwerth corsydd Cymru a thu hwnt godi i'w gwneud yr un mor werthfawr â'r tir fferm gorau, medd gwyddonwyr.

Mae adolygiad gan wyddonwyr ym Mhrifysgol Bangor wedi tynnu sylw at bwysigrwydd cynyddol mawndiroedd ar farchnadoedd masnachu carbon, a chyfreithiau rhyngwladol sydd â'r nod o fynd i'r afael â newid yn yr hinsawdd.

Mae'r ymchwil, dan arweiniad yr Athro Chris Freeman, yn dangos bod datblygiadau diweddar a phenderfyniadau sy'n ymwneud â Phrotocol Kyoto yn golygu y gallai rhoi cyfrif am arbedion nwyon tŷ gwydr trwy reoli mawndiroedd ddod yn broffidiol iawn.

'Stiwardiaeth carbon'

Eglurodd Christian Dunn, myfyriwr ôl-raddedig a fu'n gweithio ar y gwaith ymchwil yn Labordy Carbon Wolfson ym Mangor: "Mae mawnogydd yn rhyddhau symiau amrywiol o nwyon tŷ gwydr - yn fwyaf arbennig methan a charbon deuocsid - sy'n cyfrannu at gynhesu byd-eang.

"Ond os yw'r mawndiroedd hyn yn cael eu rheoli'n gywir gall leihau faint o'r nwyon hyn sy'n cael eu rhyddhau i'r atmosffer.

"Gallai llywodraethau ddefnyddio 'stiwardiaeth carbon' mawndiroedd eu gwledydd i'w helpu i gyrraedd targedau lleihau allyriadau rhyngwladol a gallai sefydliadau greu credydau carbon swyddogol i'w masnachu ar y nifer cynyddol o farchnadoedd carbon.

"Mae corsydd Prydain yn llawer pwysicach nag y mae pobl yn sylweddoli ond mae gwerth ariannol gwirioneddol y tir yn gymharol isel.

"Ond gallai stiwardiaeth carbon mawndiroedd newid hyn ac efallai un diwrnod, byddwn yn gweld eu pris yn cyrraedd pris y tir amaethyddol gorau."

Er bod mawndiroedd yn cynnwys ddwywaith cymaint o garbon â choedwigoedd y byd nad oes fawr ddim sôn amdanynt ym mholisi gwreiddiol y Cenhedloedd Unedig i leihau allyriadau nwyon tŷ gwydr - Protocol Kyoto.

Ond mae argoelion bod pethau'n mynd i newid yn 2013 pan fydd cam cyntaf y protocol yn dod i ben a chynllun newydd yn cymryd ei le.

Gallai newid o'r fath olygu bod y gwaith o warchod ac adfer mawndiroedd - sy'n cynnwys corsydd a ffeniau Prydain - yn troi'n fusnes proffidiol i lywodraethau a thirfeddianwyr.

3,121 mega dunnell o garbon

Dywedodd yr Athro Freeman: "Mae mawndiroedd Prydain yn cwmpasu ardal o 5,240,000 hectar - tua dwywaith maint Cymru - ac maent yn cloi tua 3,121 mega dunnell o garbon.

"Mae'n amlwg nad ydym ni ddim eisiau i'r carbon hwnnw gael ei ryddhau fel carbon deuocsid neu fethan, felly mae angen i ni edrych ar ôl ein mawndiroedd, ond gyda'r pwysau cyson ar dir mae angen cymhelliant i atal ein corsydd rhag cael eu draenio.

"Os bydd deddfwriaeth newid yn yr hinsawdd a masnachu carbon yn ei gwneud yn werth chweil i wledydd a sefydliadau edrych ar ôl eu mawndiroedd yna mae gennym dipyn mwy o siawns o warchod y tirweddau unigryw hyn a'r bywyd gwyllt sy'n byw ynddynt," ychwanegodd yr Athro Freeman.



HEFYD
Cadwraeth: Llai o garbon deuocsid
29 Ion 11 |  Newyddion


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific