British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Iau, 14 Gorffennaf 2011, 10:48 GMT 11:48 UK
Peter Hain am newid y drefn bleidleisio i'r Cynulliad

Peter Hain
Mae 'na alw am newid y drefn ethol i gyd fynd a'r newid ffiniau

Fe fydd Llefarydd yr Wrthblaid ar Gymru yn San Steffan, Peter Hain, yn galw am newid y system bleidleisio yn etholiadau'r Cynulliad.

Er yn lladmerydd ar y bleidlais amgen mae Peter Hain yn gobeithio cael cefnogaeth drawsbleidiol i gynlluniau Llafur i gael system 'cyntaf i'r felin' ar gyfer etholiadau'r dyfodol.

Dyma gynnig y Blaid Lafur petai'r newidiadau ffiniau yn mynd ymlaen yn San Steffan.

Fe fydd Mr Hain yn cyfarfod Cheryl Gillan, Ysgrifennydd Cymru, ddydd Iau, i drafod y cynlluniau.

Mae trafodaethau i newid ffiniau etholaethau Cymru allai weld y nifer yn gostwng o 40 i 30 a bod dau aelod yn cael eu hethol o bob etholaeth.

Dryswch

Ar hyn o bryd caiff 40 o aelodau eu hethol dros etholaethau a 20 arall yn dod o'r pum rhanbarth o dan y bleidlais amgen.

Mae Swyddfa Cymru wedi dweud wrth Bwyllgor Materion Cymreig eu bod yn asesu ar hyn o bryd sut y bydd y newidiadau posib yn effeithio gan bwysleisio bod y gwaith yn y dyddiau cynnar iawn ar hyn o bryd.

"Rydym wedi gweld yn Yr Alban bod cael nifer gwahanol o Aelodau Seneddol yn San Steffan ac yn Senedd Yr Alban yn achosi dryswch i etholwyr, i bleidiau ac i'r cyhoedd yn ehangach," meddai Mr Hain, AS Castell-nedd.

"Petai hyn yn digwydd yng Nghymru, fe allwn ni gael un etholaeth cynulliad sy'n cyffwrdd ar dair etholaeth seneddol a fydd yn arwain at ddryswch i etholwyr, pleidiau gwleidyddol a'u cynrychiolwyr.

"Dwi'n meddwl bod pawb yn cydnabod bod angen newid...."

Pwysleisiodd Mr Hain bod y refferendwm ar y bleidlais amgen ym mis Mai wedi bod yn gwbl amlwg yng Nghymru.

Siomedig

O dan y system 'cyntaf i'r felin', rydym i gyd yn gwybod eich bod yn gallu ethol llywodraethau gyda mwyafrif ond gyda llai na thraean o'r bleidlais
Helen Mary Jones

Gallai hyn arwain y ffordd at newid meddai.

"Yr unig opsiwn derbyniol, o ystyried canlyniad y refferendwm ar AV, yw cael bob ACau i gael eu hethol o dan yr un system 'cyntaf i'r felin'," meddai.

"Rydym yn credu y dylai pob un o'r 30 etholaeth newydd ethol dau AC o dan y system yna.

"Dwi'n credu bod rhaid i ni dderbyn ein bod ni wedi gwneud camgymeriad wrth sefydlu'r cynulliad i gael dwy system etholiadol a dau fath o AC.

"Fe ddylai hyn gael ei newid nawr a dyma'r unig ffordd i'w wneud heb refferendwm arall neu addewid mewn maniffesto etholiad cyffredinol."

Eglurodd bod y mwyafrif llethol yn erbyn newid y system ar gyfer senedd San Steffan gan wrthod honiadau bod y newidiadau yma yn ymgais i gryfhau gafael y Blaid Lafur ar Gymru.

Dywedodd cyn AC Plaid Cymru, Helen Mary Jones, mai "er budd personol" yr oedd y newid i'r Blaid Lafur.

"Fe ddylai Peter Hain fod â chywilydd ac os ydi Carwyn Jones ac ACau Llafur yn gefnogol, dwi'n credu bod hyn yn gwbl siomedig.

"O dan y system 'cyntaf i'r felin', rydym i gyd yn gwybod eich bod yn gallu ethol llywodraethau gyda mwyafrif ond gyda llai na thraean o'r bleidlais.

"Dwi ddim yn credu bod hynny yn deg a dwi ddim yn credu y bydd mwyafrif pobl Cymru yn meddwl ei bod hi'n deg."



HEFYD
'Na' i'r bleidlais amgen
07 Mai 11 |  Newyddion


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific