British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mercher, 6 Gorffennaf 2011, 16:01 GMT 17:01 UK
Aled Roberts wedi'i adfer yn AC wedi pleidlais

Aled Roberts
Mae Aled Roberts wedi ei adfer yn AC

Mae Aelodau'r Cynulliad wedi pleidleisio o 30 i 20 i adfer Aled Roberts yn Aelod Cynulliad, gyda thri'n ymatal.

Cafodd ei ddiarddel o'r Cynulliad ym mis Mai am fod yn aelod o Dribiwnlys Prisio Cymru, swydd na all Aelodau Cynulliad ei chyflawni.

Bellach gall gymryd ei sedd fel cynrychiolydd y Democratiaid Rhyddfrydol ar restr ranbarthol y gogledd.

Mae hwn yn ddiwedd saga sydd wedi para am bron deufis.

Ddylai Mr Roberts ddim bod o dan anfantais am iddo ddewis defnyddio'r iaith Gymraeg
Peter Black AC

Aeth y mater i ddwylo'r heddlu wedi i Aelod Seneddol Ewropeaidd UKIP, John Bufton, gyfeirio'r mater at yr heddlu.

Penderfynodd Gwasanaeth Erlyn y Goron nad oedden nhw am ei erlyn na'i gyd-Ddemocrat Rhyddfrydol John Dixon a waharddwyd am fod yn aelod o'r Cyngor Gofal pan gafodd ei ethol.

Wedyn cynhaliodd Comisiynydd Safonau'r Cynulliad, Gerard Elias QC, ymchwiliad i'r ddau achos, a chasglu bod Mr Roberts wedi gwneud popeth oedd yn ddisgwyliedig i sicrhau ei fod yn gymwys i sefyll - ond bod y wybodaeth gafodd wedi bod yn wallus.

Heb ei diweddaru

Doedd yr wybodaeth Gymraeg gafodd oddi wrth y Comisiwn Etholiadol ddim wedi cael ei diweddaru.

Darganfuwyd nad oedd Mr Dixon wedi darllen y rheolau perthnasol o ran ei gymhwysedd i sefyll fel Aelod Cynulliad a phenderfynodd ef a'i blaid na fyddai'n ceisio cael ei adfer i'w swydd yn y Cynulliad.

Mae Eluned Parrott AC bellach wedi cymryd ei le fel cynrychiolydd y Democratiaid Rhyddfrydol ar restr ranbarthol Canol De Cymru.

Doedd y wybodaeth Gymraeg ddim yn gywir. Os ydyn ni'n gwahardd Aled Roberts mae'n awgrymu bod dim ots (ei fod wedi gwirio hyn yn Gymraeg)
Alun Ffred Jones AC

Wrth ddadlau ar ran Mr Roberts yn y siambr, dywedodd Peter Black AC na ddylai "fod o dan anfantais am iddo ddewis defnyddio'r iaith Gymraeg."

Galwodd ar aelodau'r Cynulliad i bleidleisio i "unioni anghyfiawnder."

Cefnogaeth

Cafodd gefnogaeth Suzy Davies AC o'r Ceidwadwyr ac Alun Ffred Jones AC, Rhodri Glyn Thomas AC, Bethan Jenkins AC a Jocelyn Davies AC o Blaid Cymru er i Mrs Davies leisio pryder am yr amser gymerodd Mr Roberts i gyferio at y ffaith iddo gael yr wybodaeth yn anghywir am ei fod wedi gwirio tudalennau Cymraeg.

"Mae mater yr iaith Gymraeg yn berthnasol iawn i'r achos," meddai Mr Jones.

"Doedd yr wybodaeth Gymraeg ddim yn gywir.

Alla i ddim derbyn bod amgylchiadau eithriadol
Vaughan Gething AC

"Os ydyn ni'n gwahardd Aled Roberts mae'n awgrymu bod dim ots (ei fod wedi gwirio yn Gymraeg).

"O ran chwarae teg ac enw da'r lle yma, dylen ni godi'r gwaharddiad."

Yn erbyn

Dadleuodd Mick Antoniw AC, Vaughan Gething AC a Julie James AC o Lafur yn erbyn adfer Mr Roberts i'w swydd, y tri yn gyfreithwyr o ran proffesiwn.

"I mi, dyw'r iaith ddim yn berthnasol," meddai Mr Gething, gan egluro nad oedd anwybodaeth o'r ddeddf yn amddiffyniad am ei thorri hi.

"Y cwestiwn yw a oes amgylchiadau eithriadol wedi bod sy'n golygu y dylai'r gyfraith gael ei rhoi i'r neilltu.

"Alla i ddim derbyn bod amgylchiadau eithriadol."

Fydd dim disgwyl i Mr Roberts dyngu ei lw fel AC eto - unwaith y bydd wedi llenwi ffurflenni buddiannau ACau, gall ddechrau ei waith.



HEFYD
Eluned Parrott yn AC
06 Gorff 11 |  Newyddion
Dim sedd i John Dixon
05 Gorff 11 |  Newyddion
Y ddau AC: Adroddiad Elias
05 Gorff 11 |  Newyddion
Achos Aled Roberts: 'Rhagfarn'
04 Gorff 11 |  Newyddion
Adfer yr aelodau: Gohirio'r ddadl
28 Meh 11 |  Newyddion
Democratiaid Rhyddfrydol: Dim achos
23 Meh 11 |  Newyddion
Amau 'cywirdeb' cyngor Cymraeg
14 Meh 11 |  Newyddion
Pleidlais ar ddyfodol dau aelod
08 Meh 11 |  Newyddion
Dyfodol dau wleidydd yn ansicr
25 Mai 11 |  Newyddion
Ffrae am ddau AC yn dwysu
19 Mai 11 |  Newyddion
Galw am 'edifeirwch' i ddau AC
18 Mai 11 |  Newyddion
Diarddel dau AC dros dro
18 Mai 11 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific