British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mercher, 29 Mehefin 2011, 21:14 GMT 22:14 UK
Angen 'Doethineb Solomon' ar y Comisiynydd Iaith

Alun Ffred Jones AC
Fe fydda angen i'r Comisiynydd fod yn 'benderfynol' yn ôl Alun Ffred Jones

"Doethineb Solomon, amynedd Job a chynhwysedd Salome a chutzpah y Brenin Dafydd."

Dyna swydd ddisgrifiad y Comisiynydd Iaith gan y cyn-Weinidog Treftadaeth Alun Ffred Jones wedi'r cyhoeddiad y byddai'r hysbyseb am y swydd yn cael ei chyhoeddi fis Gorffennaf.

Mewn cyfweliad â rhaglen CF99 mae Mr Jones, a lywiodd y mesur iaith greodd swydd y Comisiynydd, yn mynnu nad y ddeddfwriaeth fydd yn achub yr iaith, ond yn hytrach sicrhau bod pobl yn ei defnyddio hi.

Mae hefyd yn dweud bod etifeddiaeth anodd gan ei olynydd sydd â'r portffolio iaith, y Gweinidog Addysg, Leighton Andrews, gyda'r defnydd o'r Gymraeg ar i lawr.

'Eithriadol o bwysig'

"Gora' po gynta' bydd y Comisiynydd yn ei le neu yn ei lle," meddai Mr Jones nos Fercher.

"Y gamp fydd ffeindio'r person fydd â'r cymwystera' priodol.

"Mae angen person penderfynol iawn, iawn, fydd yn gallu cyfathrebu efo'r cyhoedd a gwneud y gwaith gwleidyddol hefyd.

Meri Huws Cadeirydd Bwrdd yr Iaith
Mae Meri Huws am i'r Comisiynydd 'ddefnyddio'i ddannedd'

"'Da chi angen rhywun sy'n gallu bod yn gall pan mae angen bod yn gall.

"Mae'n swydd eithriadol o bwysig os ydan ni yn meddwl ein bod ni'n mynd i droi'r llanw o safbwynt defnydd y Gymraeg.

"Dw i'n credu'n bod ni gyd yn raddol ddod i'r casgliad y gallwch chi ofyn am hyn a hyn o ddeddfa... ond yn y pendraw mae rhaid i ni argyhoeddi pobl eu bod nhw isho dysgu a'u bod nhw isho siarad a defnyddio'r iaith.

"Nid mater o ddeddfwriaeth ydy o yn y pendraw."

'Ewyllys gwleidyddol'

Dydi Mr Jones ddim yn difaru mai'r Llywodraeth, nid y Cynulliad, fydd yn penodi'r Comisiynydd yn y pen draw.

"Dw i'n credu y dylem ni gredu bod pawb yn dymuno'n dda," meddai.

"Yn sicr nid peth pleidiol wleidyddol ydy hwn.

"Gadewch i ni weld beth ydyn ni'n barod i wneud, ydyn ni'n barod i gefnogi Comisiynydd sy'n gosod safonau cadarn.

"Mae yna lot fawr o wyntoedd ac awelon sy'n ffafriol iawn iawn - yn y byd addysg, mae'r ewyllys gwleidyddol o fan hyn, mae mwy o rieni yn dymuno i'w plant i fynd i addysg Gymraeg.

"Mae'r llanw'n mynd a ni yn ôl ond mae'r gwynt o'n plaid ni - dyma hynt a helynt ieithoedd lleiafrifol ar draws y byd.

"Er bod arian yn brin, mi allwn ni wneud rhywbeth fan hyn all fod yn batrwm i weddill y byd."

'Sŵn'

Ond mae'r annibyniaeth honno'n bwysig iawn, yn ôl Cadeirydd Bwrdd yr Iaith Meri Huws.

Mae hi am i'r Comisiynydd ddefnyddio "dannedd" - rhywbeth nad oedd gan y Bwrdd, sydd wedi rhagflaenu'r Comisiynydd.

"Dyw e ddim wastad yn mynd i fod yn rhwydd," meddai.

"Mae'r gallu 'na i gamu nôl a dweud 'efallai nad yw hwn yn ddigonol' yn mynd i fod yn bwysig iawn.

"Does dim dannedd gyda ni.

"Ro'n ni'n gallu gwneud lot o sŵn, gallu bod yn gi bach oedd yn cyfarth lot ond ar ddiwedd y dydd doedd dim o'r dannedd yna gyda ni.

"Dyma gyfle i'r Comisiynydd, fe fyddan nhw'n gallu gwneud - chi angen person arbennig iawn."



HEFYD
Iaith: Hysbysebu swydd fis nesaf
28 Meh 11 |  Newyddion
Amddiffyn iaith
28 Meh 11 |  Newyddion
Comisiynydd Iaith yn yr Hydref
08 Meh 11 |  Newyddion
Pen y daith i'r Mesur Iaith
07 Rhag 10 |  Newyddion
Mesur iaith: Trafod gwelliannau
07 Rhag 10 |  Newyddion
Iaith: 'Dim digon annibynnol'
17 Mai 10 |  Newyddion
Cais iaith: Cyhoeddi adroddiad
07 Gorff 09 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific