British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Iau, 30 Mehefin 2011, 06:52 GMT 07:52 UK
Chwalu chwedlau cymuned y teithwyr

Isaac Blake
Mae’n bosib bod niferoedd y teithwyr yng Nghymru wedi codi i 5,000

Bydd diwylliant Sipsiwn, Roma a Theithwyr Gwyddelig yn cael ei ddathlu yng Nghasnewydd wrth i fis hanes y gymuned ddod i dderbyn ar 30 Mehefin.

Bydd olwg gyntaf ffilm gan blant o safle teithwyr, dawnsio a chelf, yn ogystal â chyfle i wleidyddion holi a thrafod gyda chynrychiolwyr o'r gymuned.

Diben y digwyddiad yw codi ymwybyddiaeth traddodiadau'r gymuned teithio a thorri rhai o'r rhagfarnau ynglŷn â'r gymuned, yn ôl y trefnydd a chyfarwyddwr Cwmni Celfyddydau Romani, Isaac Blake.

"Rydw i eisiau dod a'r Sipsiwn, Roma a Theithwyr ynghyd ag aelodau o'r gymuned sefydlog," meddai Mr Blake, a gafodd ei fagu ar safle Shirenewton ger Caerdydd.

"Dwi am gael Aelodau Seneddol, academyddion ac ati at ei gilydd i drin a thrafod a dysgu o'i gilydd.

"Bydd yn gyfle i gynghorwyr, yr heddlu, y gwasanaeth tân ac eraill i ddysgu mwy am ein diwylliant a bydd yn ddiddorol iawn gweld beth ddaw ohono."

Chwe mis

Mae Mr Blake, sydd wedi ei hyfforddi fel dawnsiwr modern, hefyd yn awyddus i arddangos canlyniadau chwe mis o weithdai celfyddydol gyda phobl ifanc o safleoedd teithwyr Caerdydd, Casnewydd a Thorfaen, gan gynnwys ffilm animeiddio, perfformiad dawns a cherddorol gyda chymorth Coleg Cerdd a Drama Cymru a sgiliau syrcas.

"Dyma yw'r peth pwysicaf - beth sydd wedi digwydd ymlaen llaw ar y safleoedd," meddai.

"Mae asiantaethau celfyddydol yn betrusgar o ddod i'r safleoedd a dwi'n gobeithio ein bod wedi newid y rhagdybiaeth yna.

"Dwi eisiau i bobl ifanc o fy nghymuned i gael yr un cyfleoedd a phlant eraill."

"Ddaru ni gael plant o'r ddwy ochr i weithio gyda'i gilydd, ac roedd yn gyfle i chwalu muriau rhyngddynt."

Hyder

Mae Mr Blake hefyd yn falch i weld bod gan blant ei gymuned mwy o hyder y dyddiau yma.

"Roedd yn brofiad gwych i mi dyfu fyny ar y safle.

"Roedd yr holl gymuned yn magu plentyn, ac yn ymyrryd os oedd unrhyw un mewn trafferth," meddai.

"Ond mae'n dda erbyn heddiw i weld pobl ifanc yn hapus i adnabod eu hunain fel pobl o'r gymuned teithio, ac nid yn cuddio eu hunaniaeth o'r byd tu allan."

Plant ger carafan
Mae gan Awdurdodau Lleol Cymru 19 o safleoedd ar gyfer gymuned y teithwyr

Un arall sy'n falch i weld ragor o gyd-weithio rhwng y cymunedau yw Andre Morgan-Andrews, swyddog cyswllt y Sipsiwn ar gyfer Cyngor Sir Powys.

"Isaac oedd y gyntaf yng Nghymru i wneud rhywbeth yng nghylch Mis Hanes y sipsiwn, Roma a Theithwyr, a gychwynnodd yn Lloegr rhyw bum mlynedd yn ôl," meddai Andre, sydd ei hun yn aelod o'r gymuned deithiol.

"Fel dawnsiwr, mae o wedi dilyn gyrfa sy'n dra gwahanol i rhai traddodiadol dynion o'r gymuned.

"Ond mae ei waith caled yn dangos i bawb yr holl dalent sydd yma ymhlith bobl ifanc ein cymuned.

"Mae gennym ein diwylliant, ein hanes, ein baner ein hunain nad yw'r byd allanol yn ymwybodol ohono."

Delwedd

Nid yw Mr Morgan-Andrews yn credu bod y rhaglen boblogaidd My Big Fat Gyspy Wedding ar Channel 4 wedi helpu delwedd y gymuned.

"Mae'r Sipsiwn a'r Roma wedi bod ym Mhrydain ers mileniwm, a'r Teithwyr Gwyddeleg wedi bod yng Nghymru ers 500 mlynedd," eglurodd.

"Ond mae stereoteip ohonom yn parhau, ac mae Isaac yn gweithio i ddangos ei fod weithiau yn anghywir.

"Mae yna ofn wedi bod o ddod i'r safleoedd a chyfarfod y teithwyr. Ond ar ddiwedd y dydd, rydym i gyd yn bobl.

"Mae gennym ni diwylliant gwahanol, ac efallai ffordd wahanol o fyw, ond nid ydym yn fwystfilod."

Bydd arddangosfa o waith celf o ddiwylliant y Sipsiwn, Roma a Theithwyr i'w gweld yna Canolfan Celfyddydau Riverfront Casnewydd trwy gydol Gorffennaf.



CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific