British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mawrth, 21 Mehefin 2011, 05:40 GMT 06:40 UK
Moch daear: Disgwyl datganiad

Mochyn Daear
Bydd y Llywodraeth yn penderfynu difa ai peidio ar sail gwyddoniaeth.

Mae ymgyrchwyr yn erbyn difa moch daear yn gobeithio bydd y llywodraeth yn cyhoeddi ddydd Mawrth na fyddan nhw'n parhau â chynllun y llywodraeth ddiwethaf i wneud hynny.

Disgwylir i Weinidog yr Amgylchedd, John Griffiths AC, wneud datganiad ar y diciâu mewn gwartheg yn y siambr brynhawn Mawrth.

Mae Peter Black AC o'r Democratiaid Rhyddfrydol, oedd yn chwyrn ei wrthwynebiad i'r cynllun difa pan gyflwynodd y Llywodraeth ddiwethaf ef, yn gobeithio y bydd y penderfyniad yn cael ei wyrdroi tra bod eraill yn teimlo'r un mor gryf o blaid parhau â thrywydd y llywodraeth ddiwethaf.

Ddechrau'r mis yn y siambr, dywedodd y Prif Weinidog Carwyn Jones mai bwriad ei Lywodraeth yw i "ystyried y gwyddoniaeth" tu ôl i ddifa moch daear a'i effaith ar leihau'r diciâu mewn gwartheg.

Brechu

Polisi clymblaid Plaid Cymru-Llafur oedd i ddifa moch daear er mwyn ceisio delio ag achosion o'r diciâu mewn gwartheg.

Oni bai am waharddiad llys ym mis Gorffennaf 2010, byddai'r polisi'n debygol o fod wedi cael ei weithredu.

Bellach, John Griffiths AC yw'r Gweinidog Amgylchedd a'r un fydd yn gwneud y penderfyniad dros barhau â'r cynllun ai peidio.

Ei ddirprwy â gofal dros amaeth yw Alun Davies AC, sy'n gefnogwr brwd o ddifa moch daear.

"Rydw i'n gobeithio bod y Llywodraeth yn mynd i gyhoeddi ei bod hi o'r diwedd wedi gwrando ar y wyddoniaeth, rhoi diwedd ar y syniad o ladd moch daear a chyflwyno rhaglen frechu," meddai Mr Black.

"Mae moch daear wedi ei gwarchod fel rhywogaeth, ac mae'r nifer sy'n cael y diciâu yn isel o gymharu â gwartheg.

"Mae'r dystiolaeth wyddonol yn dangos y bydd lladd moch daear yn cynyddu lefel diciâu tu allan i ardal y difa tra bod brechu dros bum mlynedd yn fwy effeithiol."

'Ofni' esgusodion

Llyr Huws Gruffydd
Yr hyn rwy'n ofni yw y gwelwn ni'r Llywodraeth yn dechrau gwneud esgusodion neu gyhoeddiad na fyddan nhw'n gwneud hynny
Llŷr Huws-Gruffydd AC

Mae Llŷr Huws-Gruffydd AC o Blaid Cymru'n cwestiynu a oes sail wyddonol i newid cyfeiriad.

"Rwy'n gobeithio bydd cyhoeddiad bod y Llywodraeth yn mynd i yrru 'mlaen a'r cynlluniau fel gafon nhw'u gosod mas gan y llywodraeth flaenorol ac fel mae John Griffiths a Carwyn Jones wedi pleidleisio amdano fe'n y gorffennol," meddai.

"Yr hyn rwy'n ofni yw y gwelwn ni'r Llywodraeth yn dechrau gwneud esgusodion neu gyhoeddiad na fyddan nhw'n gwneud hynny.

"Mae cwestiwn gwirioneddol ynglŷn â pha dystiolaeth wyddonol newydd sydd dros newid cyfeiriad.

"Mae goblygiadau ymarferol nid yn unig bod gwaith y llywodraeth ddiwethaf o bosibl wedi mynd yn wastraff ond hefyd y byddwn ni'n gweld y clefyd yn parhau heb gael ei daclo.

"Mae'r gost i'r cyhoedd yn aruthrol o fod llywodraethau Llafur dros y blynyddoedd heb daclo'r mater dros y ddeng mlynedd diwethaf. Ac mae'r impact ymarferol a'r impact emosiynol yn aruthrol ar ffermwyr."

'Y peth iawn'

Dywedodd llefarydd diciâu undeb y ffermwyr yr FUW Brian Walters bod barn y llywodraeth ddiwethaf "wedi ei selio ar wyddoniaeth gadarn a byddai adolygiad hirfaith o'r wyddoniaeth ond yn gwneud pethau'n waeth."

Galwodd dirprwy lywydd undeb amaeth yr NFU Cymru Stephen James ar i'r gweinidog "wneud y peth iawn."

"Rydym ni'n disgwyl i Lywodraeth Cymru i weithredu er mwyn dileu'r afiechyd erchyll hwn."

Yn ôl Celia Thomas, cadeirydd Penfro yn Erbyn y Difa, dylai'r llywodraeth fod yn edrych ar ffyrdd o frechu moch daear.

"Mae'n bwysig i ddweud nad ydyn ni'n segura ar hyn," meddai.

"Rydym ni'n edrych o ddifrif ar frechu am fod y diciâu yn broblem anferthol."



HEFYD
Difa moch daear: Diweddaraf
08 Meh 11 |  Newyddion
Moch daear: Celu enwau ffermwyr?
20 Mai 11 |  Newyddion
Moch daear: Cyngor cyfreithiol
24 Maw 11 |  Newyddion
Moch daear: Pleidleisio i'w difa
23 Maw 11 |  Newyddion
Cais arall i ddifa moch daear
09 Maw 11 |  Newyddion
Hysbysebion yn gamarweiniol
22 Rhag 10 |  Newyddion


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific