British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Gwener, 17 Mehefin 2011, 09:23 GMT 10:23 UK
Comisiwn yn 'torri cynllun iaith'

Y Senedd ym Mae Caerdydd
Tan y llynedd, roedd Cofnod y Trafodion o'r cyfarfodydd llawn yn ddwyieithog

Mae Comisiwn y Cynulliad wedi torri cymal yn ei Gynllun Iaith trwy beidio â darparu cofnod cwbl ddwyieithog o drafodion cyfarfod llawn y Cynulliad, yn ôl adroddiad gan Fwrdd yr Iaith Gymraeg.

Daeth y Bwrdd i'r casgliad fod Comisiwn y Cynulliad wedi torri'r cymal canlynol yn y Cynllun Iaith: "Cyn gynted ag y bo modd ar ôl y cyfarfod, cyhoeddir cofnod gair-am-air dwyieithog o bob Cyfarfod Llawn".

Tan 2010 roedd fersiwn ysgrifenedig ddwyieithog yn cael ei chyhoeddi o'r cofnod, Hansard Cymru.

Ond erbyn hyn dim ond areithiau Cymraeg sy'n cael eu cyfieithu a'u cyhoeddi yn Saesneg - dydy areithiau Saesneg ddim yn cael eu trosi i'r Gymraeg.

Bydd Comisiwn y Cynulliad yn cwrdd ym mis Gorffennaf i drafod ymateb ffurfiol i adroddiad y Bwrdd.

Mewn cyfarfod ar Fehefin 16, cytunodd y Comisiwn mai'r Comisiynydd Rhodri Glyn Thomas fydd yn bennaf gyfrifol am faterion sy'n ymwneud â'r iaith fel rhan o'i bortffolio.

'Pryder'

Dywedodd Cadeirydd y Bwrdd, Meri Huws: "Wrth beidio â chyhoeddi cofnod cwbl ddwyieithog o drafodion Aelodau Cynulliad yn y Siambr, mae'r Comisiwn wedi mynd yn groes i'w hymrwymiad yn ei Gynllun Iaith ei hun.

"Mae'n peri pryder fod y Comisiwn wedi penderfynu peidio â chyhoeddi'r Cofnod yn ddwyieithog.

"Mae gennym Fesur Iaith sy'n gwneud y Gymraeg yn iaith swyddogol yng Nghymru; ond nawr rydym yn gweld yr iaith yn cael ei thrin yn anghyfartal mewn cymhariaeth â'r Saesneg gan y sefydliad a basiodd y Mesur hwnnw.

"Cawsom gyfarfod yr wythnos hon gyda'r Llywydd newydd [Rosemary Butler] i drafod casgliadau'r ymchwiliad a bu'n gyfarfod adeiladol iawn.

"Rwy'n gobeithio y bydd modd i ni gydweithio er mwyn sicrhau bod y comisiwn yn mynd ati i weithredu ar ein hargymhellion.

"Disgwyliwn ymateb ffurfiol i'r adroddiad gan y Comisiwn cyn i'r Cynulliad dorri am yr haf."

Lluniodd y Bwrdd argymhellion ar gamau y dylai Comisiwn y Cynulliad eu cymryd er mwyn mynd yn ôl i'r drefn o drin y ddwy iaith yn gyfartal yn y Cofnod.

Yr argymhelliad cyntaf yw, yn syth ar ddechrau'r pedwerydd Cynulliad, y dylai'r Comisiwn ddarparu Cofnod trafodion y cyfarfod llawn yn gwbl ddwyieithog yn unol â'r arfer cyn Medi 2009.

Argymhelliad arall, "er mwyn osgoi methiant yn y dyfodol", yw y dylai'r Comisiwn ymchwilio i sicrhau bod trefniadau cyfieithu'r Cofnod mor effeithlon a darbodus â phosibl gan ystyried sut gall technoleg gwybodaeth hwyluso hynny.

'Deddfwrfa ddwyieithog ragorol'

Wrth ymateb, dywedodd llefarydd ar ran Comisiwn y Cynulliad: "Mae'r Comisiwn wedi ymrwymo o hyd i sicrhau bod y Cynulliad Cenedlaethol yn ddeddfwrfa ddwyieithog ragorol.

"Bydd Comisiwn y Cynulliad Cenedlaethol yn cwrdd eto ym mis Gorffennaf i drafod ei ymateb ffurfiol i adroddiad Bwrdd yr Iaith.

"Rydym yn awyddus i gydweithio'n agos â Bwrdd yr Iaith dros y misoedd nesaf er mwyn sicrhau ein bod yn defnyddio pob adnodd a phob datblygiad technolegol sydd ar gael i ni er mwyn sicrhau bod busnes y Cynulliad yn gwbl hygyrch i bawb yng Nghymru."

Yr Arglwydd Dafydd Elis-Thomas oedd y Llywydd pan wnaed y penderfyniad i newid y drefn.

Mae dros 400 o bobl wedi arwyddo e-ddeiseb ar wefan y Cynulliad yn dweud bod y penderfyniad ynghylch y Cofnod yn "sathru ar statws swyddogol y Gymraeg".



HEFYD
Comisiwn yn galw am drafodaeth
17 Meh 11 |  Newyddion
Galwad i adfer y cofnod dwyieithog
14 Meh 11 |  Newyddion
'Cofnod Cymraeg yn ein Cynulliad'
03 Meh 11 |  Newyddion
Pryder am effaith penderfyniad
02 Meh 11 |  Newyddion
Cam yn ôl i'r iaith?
19 Mai 10 |  Newyddion
Cyfieithu: Dal yn bwnc llosg
22 Medi 09 |  Newyddion
Cyfieithu: Beirniadu comisiwn
04 Medi 09 |  Newyddion
Iaith: Galw am gyngor cyfreithiol
03 Medi 09 |  Newyddion
Iaith: Cyngor cyfreithiol
02 Medi 09 |  Newyddion
Cynulliad: 'Newid rheol iaith'
06 Awst 09 |  Newyddion
Iaith y Cofnod: 'Statws is'
07 Awst 09 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific