British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mawrth, 17 Mai 2011, 05:59 GMT 06:59 UK
Cost o £1.2m wedi difrod i ffyrdd Cymru

Gweithiwr yn atgyweirio'r ffordd
Y cynghorau sir sy'n gyfrifol am waith cynnal a chadw ar 95 % o ffyrdd Cymru

Mae elusen diogelwch ffyrdd wedi rhybuddio bod cynghorau Cymru yn wynebu taliadau iawndal cynyddol os nad ydyn nhw yn ail-feddwl cynlluniau atgyweirio ffyrdd.

Mae ymchwil gan BBC Cymru yn dangos bod y cynghorau wedi talu £1.2 miliwn mewn iawndal dros bedair blynedd.

Yn ôl sefydliad y modurwyr datblygedig (Institute of Advanced Motorists - IAM), mae angen i gynghorau ail-osod wyneb y ffyrdd yn gywir, ac nid llenwi'r tyllau yn unig.

Dywedodd y corff sy'n cynrychioli cynghorau yng Nghymru eu bod yn edrych ar ddulliau o uwchraddio eu rhwydweithiau o ffyrdd.

Mewn cais o dan Y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth, gofynnwyd i'r cynghorau maint yr iawndaliadau yr oedden nhw wedi talu oherwydd ceudyllau neu ddifrod i'r ffyrdd dros y pedair blynedd ariannol ddiwethaf.

Cannoedd o bunnoedd yn unig oedd biliau rhai cynghorau, gydag eraill yn wynebu costau chwe ffigwr.

Cyfanswm

Y rhai oedd yn gorfod talu allan y mwyaf oedd Bro Morgannwg, £245,967 a Chasnewydd, £203,913.

Bu'n rhaid i Wrecsam dalu £497,941 ond dywed y cangor fod hyn yn cynnwys ceisiadau yn ymwneud a rhew ag eria yn ostal a thyllau.

Iawndal gan awdurdodau lleol oherwydd tyllau neu ddifrod ffyrdd 2007-11
Ynys Môn - £99,462
Blaenau Gwent - Dim ymateb
Pen-y-bont - £7,500
Caerffili - £113,222 (gan gynnwys costau)
Caerdydd - £34,197
Sir Gaerfyrddin - £7,717
Ceredigion - £28,833
Conwy - £6,798
Sir Ddinbych - £10,663
Sir y Fflint - £51,926
Gwynedd - £765
Merthyr Tydfil - £13,250
Sir Fynwy - £14,058
Castell-nedd Port Talbot - Dim ymateb
Casnewydd - £203,913
Sir Benfro - £80,055
Powys - £57,156
Rhondda Cynon Taf - Dim ymateb
Abertawe - £173,332
Torfaen - £19,981
Bro Morgannwg - £245,967
Wrecsam - £497,941 (yn cynnwys eira/ia, arwyddion a thorri gwair)
Cyfanswm - £1.67m
Ffynhonnell: Awdurdodau lleol yn dilyn cais gan BBC Cymru o dan Y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth

Dywedodd Wrecsam bod y cyfanswm yn cynnwys pob cais yn ymwneud â'u ffyrdd, gan gynnwys trafferthion oherwydd yr eira.

Yn wrthgyferbyniol, £765 yn unig oedd costau Gwynedd dros yr un cyfnod.

Dywedodd Tim Shallcross, pennaeth polisi'r IAM yng Nghymru, os nad oedd y cynghorau am atgyweirio'r ffyrdd yn gywir, y byddai hyn yn arwain at "gostau trwsio cynyddol a rhagor o geisiadau iawndal".

"Mae yna £1.7 miliwn wedi ei dalu mewn iawndaliadau, ond mae yna hefyd y costau amddiffyn y ceisiadau," meddai.

"Dim ond lleiafrif o'r ceisiadau sy'n haeddu tâl, felly gallwn ddychmygu'r costau gweinyddol a chyfreithiol yn cynyddu wrth orfod gwrthbrofi'r ceisiadau yma."

Dywedodd bod y rhan fwyaf o awdurdodau lleol yn defnyddio technegau traddodiadol i drwsio'r ceudyllau - sef "cwpwl o ddynion gyda bwced o asffalt".

"Mae yna dechnegau llawer mwy modern na hynny sy'n llai costus ac yn gwneud gwaith llawer gwell," medda Mr Shallcross.

"Mae rhai cynghorau yn defnyddio'r dulliau yma.

Tywydd oer

"Mae'n amlwg bod pwysau mawr ar eu cyllid.

"Mae'n hen bryd i'r cynghorau ddod at ei gilydd a rhannu eu gwybodaeth er mwyn defnyddio'r dulliau mwyaf effeithiol o atgyweirio'r ffyrdd."

Mae'r awdurdodau lleol yn gyfrifol am gynnal tua 95% o'r rhwydwaith ffyrdd yng Nghymru, gyda Llywodraeth Cymru yn edrych ar ôl y priffyrdd.

Ar ôl tywydd oer y gaeaf a fu, roedd cynnydd mawr yn y ceudyllau, sy'n cael eu creu wrth i ddŵr dreiddio i mewn i graciau yn y ffyrdd, yn rhewi, ac felly yn codi arwyneb y lôn.

Dywedodd cynrychiolydd o Gymdeithas Llywodraeth Lleol Cymru bod pob cyngor yng Nghymru yn cydnabod pwysigrwydd cynnal y rhwydwaith ffyrdd.

"Maen nhw yn ymwybodol o gostau'r ceisiadau yn eu herbyn oherwydd difrod i'r ffyrdd ac mae pob cyngor yn ystyried dulliau o uwchraddio'r rhwydwaith o fewn cyfyngiadau eu cyllidau; unai trwy wneud cyweirio neu, mewn rhai achosion, gwneud penderfyniad buddsoddi er mwyn arbed yn yr adran yma."

Ym mis Chwefror, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru ei bod am drosglwyddo £15 miliwn i awdurdodau lleol i drwsio'r ffyrdd oedd wedi cael eu difrodi gan yr eira trwm a'r rhew cyn y Nadolig, ac adnewyddu'r stociau halen.



HEFYD
Ffyrdd Cymru: Pryderon am wariant
12 Mai 11 |  Newyddion
'Tyllau'n fwy o broblem'
05 Ion 11 |  Newyddion
Ffyrdd Cymru yw'r gorau, medd arolwg
20 Ion 11 |  Newyddion
£2.75m ar gyfer tyllau ffyrdd
01 Chwef 10 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific