British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mercher, 18 Mai 2011, 06:31 GMT 07:31 UK
Rosemary Butler: Llun o'r Llywydd

Rhiannon Michael
BBC Cymru

Rosemary Butler yn llofnodi fel Llywydd
Rosemary Butler yw'r Llywydd newydd

Pan ddechreuodd Rosemary Butler ymgyrch i gael mainc ar gyfer ei pharc lleol dros 30 mlynedd yn ôl, go brin yr oedd hi'n meddwl y byddai'n arwain at gael ei hethol yn Llywydd benywaidd cyntaf holl ddeddfwrfeydd datganoledig y Deyrnas Gyfunol.

Ond dyna a fu.

Wedi ymgyrch lwyddiannus i sicrhau mainc i rieni ifanc gael eistedd wrth wylio eu plant yn chwarae yng Nghasnewydd, datblygodd Mrs Butler flas at wleidydda ac ymhen dim o dro roedd hi'n aelod o'r Blaid Lafur ac yn gynghorydd yng Nghasnewydd.

Bu'n frwd iawn ar Gyngor Casnewydd, ei dinas fabwysiedig am flynyddoedd lawer yn cadeirio'r pwyllgor gwasanaethau hamdden am 12 mlynedd ac yn ddirprwy arweinydd y Cyngor ac yn Faeres ar y ddinas.

Ers 1999 mae hi wedi bod yn Aelod Cynulliad Gorllewin Casnewydd.

Taith at y llywyddiaeth

Yn ystod y cyfnod hwnnw mae hi wedi bod yn aelod o'r Cabinet fel Gweinidog dros Addysg Cyn-16 oed a Phlant ac wedi cadeirio Pwyllgor Diwylliant, y Gymraeg a Chwaraeon.

Hi oedd cynrychiolydd y Cynulliad ar Bwyllgor y Rhanbarthau'r Undeb Ewropeaidd.

Yn ogystal, mae'n cynrychioli'r Cynulliad ar Gymdeithas Seneddol Prydain ac Iwerddon a sefydliad Llywyddion Cynulliadau Deddfwriaethol Rhanbarthol Ewrop (CALRE).

Mae hi hefyd yn Is-lywydd Cangen Cymru o Gymdeithas Seneddol y Gymanwlad.

Yn ystod y Cynulliad diwethaf, roedd yn gadeirydd Pwyllgor Deddfwriaeth Rhif 1, y pwyllgor oedd ar y cyfan yn craffu ar ddeddfwriaeth a gynigwyd gan aelodau meinciau cefn.

Dyw hi ddim yn ddiethr i sedd y Llywydd.

Hi oedd dirprwy i'r Arglwydd Dafydd Elis-Thomas rhwng 2007 a 2011.

Wrth ei olynu ef eleni, mae'n dod yr ail Lywydd yn holl hanes y Cynulliad.

Tu hwnt i'r Cynulliad a gwleidyddiaeth mae Mrs Butler yn frwd iawn ym myd y celfyddydau.

Mae'n briod gyda'r artist a'r dylunydd, Derek Butler.

Er ei bod hi'n treulio llawer o'i hamser gyda'i theulu - dwy ferch a phedwar o wyrion - mae hi wrth ei bodd mewn amgueddfeydd ac orielau celf, cyngherddau a'r opera, yn teithio dramor ac yn olrhain hanes y teulu.

Mae hi wedi ei hyfforddi fel ciropodydd ac wedi rhedeg ei chlinig traed ei hun.

Wedi iddi gael ei hethol i'w swydd roedd hi'n amlwg dan deimlad, ac addawodd weithredu er lles pobl Cymru wrth gamu i'r gadair ddu ynghanol y siambr.



HEFYD
Sesiwn gyntaf y pedwerydd Cynulliad
11 Mai 11 |  Newyddion
Dadl y Dirprwy
11 Mai 11 |  Newyddion
Pwy fydd yn Llywyddu?
10 Mai 11 |  Newyddion
Dim mwy o Dafydd El
11 Mai 11 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific