British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mawrth, 3 Mai 2011, 12:43 GMT 13:43 UK
10,000 dadleuol at ymgyrch arweinyddol

Ffos-y-Fran
Safle glo brig Ffos-y-Fran

Mae aelod blaenllaw o'r Blaid Lafur wedi cael ei feirniadu'n hallt am dderbyn £10,000 o rodd gan unigolyn allweddol o'r cwmni sy'n gyfrifol am safle glo brig yn ei etholaeth.

Derbyniodd Huw Lewis yr arian fel cyfraniad gan Bernard Llewellyn tuag at ei ymgyrch aflwyddiannus i arwain y Blaid Lafur ddiwedd 2009.

Mae Mr Llewellyn yn flaenllaw yng nghwmni Miller Argent, sydd y tu ôl i waith glo brig Ffos-y-Fran ym Merthyr Tudful, yr etholaeth mae Mr Lewis yn gobeithio cael ei ail-ethol i'w chynrychioli ddydd Iau.

Daw'r feirniadaeth o Mr Lewis gan ei wrthwynebwyr gwleidyddol a gan drigolion sydd wedi ymgyrchu yn erbyn datblygiad Ffos-y-Fran.

Wedi i BBC Cymru ofyn am ymateb, dywedodd Llafur bod Mr Llewelyn yn gyfrannwr hirdymor i'r blaid ac y byddai'n syndod pe na bai wedi cyfrannu at ymgyrch Mr Lewis.

Mae Mr Lewis ei hun yn dweud mai "chwarae dwli etholiadol" gan ei wrthwynebwyr yw tynnu sylw at y mater mor agos at yr etholiad.

'Llawer i egluro'

Cofrestrodd Mr Lewis y cyfraniad gyda'r Comisiwn Etholiadol a'i nodi ar restr o ddiddordebau aelodau.

Daeth yn drydydd i Carwyn Jones yn y ras arweinyddol.

Yn ystod yr ymgyrch, wrth ymateb i ymholiadau ar ei safbwynt ar ynni, dywedodd Mr Lewis wrth BBC Cymru ei fod eisiau gweld parhad mwyngloddio glo ond ei fod "yn llai sicr ynglŷn â glo brig."

Cefnogais i Huw Lewis am ei fod e'n ymgeisydd da - yn ymgeisydd ardderchog i ddweud y gwir. Fe wnes i'r cyfraniad fel unigolyn, nid fel rhan o Miller Argent
Bernard Llewellyn, Miller Argent

Dywedodd ymgeisydd y Democratiaid Rhyddfrydol Cymreig dros Ddwyrain De Cymru, Veronica German: "Yn hytrach na sefyll dros bobl Merthyr, mae Huw Lewis o Lafur wedi bod yn derbyn miloedd o bunnau gan ffigwr allweddol yn natblygiad amhoblogaidd a dadleuol gwaith glo brig Ffos-y-Fran.

"Pan oedd pobl Merthyr angen llais cryf i sefyll o'u plaid nhw, roedd Huw Lewis yn rhyfeddol o dawel.

"Mae gan ymgeisydd Llafur lawer o bethau i'w hegluro."

Yn ôl Alyson Austin o gymdeithas 'Trigolion yn erbyn Ffos-y-Fran', dyw Mr Lewis ddim wedi eu cefnogi.

Cyfrannu 'fel unigolyn'

"Dydyn ni ddim wedi cael unrhyw gefnogaeth ganddo fe," meddai.

"Roedd hi'n anodd hyd yn oed i'w gael i ddod allan o adeilad y cynulliad i dderbyn deiseb oedd gennym ni'n erbyn y datblygiad".

Huw Lewis AM
Derbyniodd Huw Lewis rodd o 10,000 gan ddyn busnes at ei ymgyrch fel arweinydd Llafur.

Dywedodd Mr Llewellyn wrth BBC Cymru, "Rydw i'n cefnogi Llafur ers 30 mlynedd.

"Cefnogais Huw Lewis am ei fod e'n ymgeisydd da - yn ymgeisydd ardderchog i ddweud y gwir.

"Fe wnes i'r cyfraniad fel unigolyn, nid fel rhan o Miller Argent."

Dywedodd llefarydd ar ran Llafur ym Merthyr Tudful a Rhymni bod "Mr Llewellyn yn aelod o'r blaid Lafur ers amser maith ac wedi dangos ei gefnogaeth trwy ymgyrchu mewn etholiadau, arddangos posteri Llafur a thrwy wneud cyfraniadau ariannol i ymgyrchoedd etholiadol.

"A bod yn onest, fe fyddai'n fy synnu i pe na bai e wedi cyfrannu tuag at ymgyrch arweinyddol Huw."

'Ateb cwestiynau'

Mae datblygiad Ffos-y-Fran wedi bod yn ddadleuol iawn yn lleol, gyda rhai trigolion yn ei herio'n gyfreithiol ac yn mynegi pryder am ei effeithiau ar iechyd.

Yn ôl Plaid Cymru, dylai Llafur fod yn fwy eglur am y cyswllt rhwng Mr Llewellyn a'r blaid.

"Rhaid i'r blaid Lafur ateb nifer o gwestiynau am y cyfraniad yma o £10,000," meddai ei llefarydd ar gynaladwyedd, Leanne Wood.

"Ydyn nhw'n barod i ddweud yn fanwl faint o ddylanwad sydd gan Bernard Llewellyn ar y blaid, yn arbennig yn y cyfnod arweiniodd at benderfyniadau Llafur mewn llywodraeth ar Ffos-y-Fran?

"Rwy'n galw arnyn nhw i ddatgelu pob cyswllt rhwng cyfrannwr y £10,000 a'r blaid Lafur, gan gynnwys gweinidogion Llafur dros y 12 mlynedd diwethaf.

"Fydden nhw'n dadlau ei bod hi'n addas i Huw Lewis, Dirprwy Weinidog ac AC Llafur, i dderbyn nawdd mor sylweddol gan ŵr busnes sy'n rhan o rai o ddatblygiadau mwyaf dadleuol De Ddwyrain Cymru?

"Rwy'n siŵr y bydd pobl sy'n byw o amgylch y gwaith glo brig yn gweld y nawdd yma o £10,000 i Lafur yn anodd ei stumogi."

'Hollol dryloyw'

Mae Mr Lewis yn gwadu unrhyw gamwedd o dderbyn nawdd Mr Llewellyn.

"Mae Mr Llewellyn yn aelod o'r Blaid Lafur yma ym Merthyr Tudful a'r Rhymni ers blynyddoedd mawr ac wedi cymryd rhan mew nifer o ymgyrchoedd ac - fel aelodau eraill - wedi dewis gwneud cyfraniadau ariannol ar sawl achlysur.

"Rydw i wedi ymgyrchu am well amddiffyniad rhag glo brig ers i fi gael fy ethol i'r Cynulliad yn 1999 ac mae unrhyw awgrymiadau i'r gwrthwyneb gan bleidiau eraill yn gelwyddog.

"fe ddatganes i bob rhodd i fy ymgyrch arweinyddol yn gywir ac yn dryloyw gyda'r Comisiwn Etholiadol a'r Cynulliad Cenedlaethol ac mae'r wybodaeth ar gael ers blwyddyn a hanner.

"Mae i wrthwynebwyr gwleidyddol dynnu sylw at hyn gydag etholiad ar ein gwarthaf yn drewi o chwarae dwli etholiadol ac fe fydd pobl Merthyr a'r Rhymni yn gweld trwy hyn."



NEWYDDION
PLAID ETHOL RHANB CYF +/-
LLAF 28 2 30 +4
CEID 6 8 14 +2
PC 5 6 11 -4
DR 1 4 5 -1
ARALL 0 0 0 -1

Ar ôl cyhoeddi 40 o'r 40 sedd

YR YMGYRCH
YR ARWEINWYR
PYNCIAU LLOSG
BARN Y PLEIDIAU
MANIFFESTO
YMGYRCHOEDD
CEFNDIR

Y RHANBARTHAU


HEFYD
Lewis yn lansio ei ymgyrch
09 Hyd 09 |  Newyddion


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific