British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mawrth, 26 Ebrill 2011, 09:49 GMT 10:49 UK
ECONOMI: Beth sydd gan y pleidiau i'w gynnig

Dyma'r bumed o bum erthygl a fydd yn trin a thrafod maniffesto'r pedair prif blaid ar bwnc penodol. Yma mae'r Dr Martin Rhisiart, Cyfarwyddwr y Ganolfan Ymchwil Dyfodolion ac Arloesedd ym Mhrifysgol Morgannwg, wedi bod yn edrych ar beth sydd gan y pleidiau i'w gynnig o ran yr economi.


Maniffesto y pedair brif Blaid
Be sydd gan y pedair brif blaid i'w gynnig?

Busnes a'r Economi ym Maniffestos y Prif Bleidiau

Yn ystod y cyfnod diweddar go brin y bu yna thema fwy arwyddocaol i'r Cynulliad a'i wleidyddion na'r argyfwng ariannol ac economaidd. Mae sgil effeithiau'r cwymp economaidd, a arweiniodd at ddirwasgiad o chwe chwarter ym Mhrydain, yn glir, gyda diweithdra yn cynyddu i 9% yng Nghymru. Hyn oll mewn cyd-destun o ddirywiad economaidd.

Os mai dyma'r diagnosis, pa weledigaeth a strategaeth sydd gan ein prif bleidiau yn Etholiad 2011 i osod seiliau ar gyfer economi lewyrchus, Gymreig?

Gadewch i ni ddechrau gyda'r argymhellion lle mae yna gefnogaeth ar draws pleidiau.

Nodir pwysigrwydd y sector gweithgynhyrchu gan bob un o'r pleidiau - a'r angen i ddatblygu a gweithredu strategaeth bwrpasol ar ei chyfer. Mae ffurfiau amgen o ariannu yn denu sylw'r pedair plaid, yn cynnwys mentrau cymdeithasol.

Serch hynny, nid oes arwydd o unrhyw ymrwymiad ariannol arwyddocaol gan y pleidiau i'r agenda. O ran seilwaith yr economi newydd, mae band eang genhedlaeth nesaf yn flaenoriaeth sy'n codi ym mhob maniffesto.

Syniadau mawr y pleidiau unigol

Wrth edrych tu hwnt i elfennau'r maniffestos sy'n perthyn i sawl plaid, beth yw'r syniad mawr sydd gan bob un i gynnig?

Democratiaid Rhyddfrydol

Mae'r Democratiaid Rhyddfrydol yn pecynnu llawer o'u maniffesto busnes a'r economi mewn 'Rhaglen Arloesi Swyddi a Thwf', sy'n cynnwys cynyddu nifer y patentau, sefydlu cynlluniau mentora busnes ynghyd ag integreiddio'r Rhaglen gyda'r Strategaeth Weithgynhyrchu newydd.

Mae'r allweddeiriau'n swnio'n ddichonadwy ond mae'n anodd cael synnwyr o'r holl beth ar sail y manylder prin. Ar lefel mwy concrit, maent am gynnig £2,000 i gwmnïau ar gyfer hyfforddi staff os byddant yn rhoi swyddi i bobl ifanc, diwaith. Ar y wyneb, mae'n ymddangos yn fudd i gwmnïau ac i'r di-waith, ifanc. Ond a fydd e'n ddigon o gymhelliant i gwmnïau?

Rhywbeth sy'n benodol i faniffesto'r Democratiaid Rhyddfrydol yw Sefydlu Cyfnewidfa Stoc yng Nghymru i sicrhau bod mwy o gyfalaf ar gael i fusnesau.

Ceidwadwyr Cymreig

Un o brif amcanion y Ceidwadwyr Cymreig fydd 'canolbwyntio ar gynyddu maint y sector preifat yng Nghymru'. Maent hefyd yn 'credu' y dylai cyfoeth Cymru gyrraedd 85% o'r lefel Brydeinig erbyn 2020 a 100% erbyn 2030. Beth yw argymhellion y blaid i newid y sefyllfa?

Byddant yn dileu ardrethi busnes i fusnesau islaw gwerth ardrethol o £12,000. Bydd hyn yn apelio'n fawr at fusnesau bach Cymru, gan ysgafnhau'r baich sydd arnynt.

Maent hefyd yn cyflwyno dau syniad 'Seisnig' sef 'Sefydlu cynllun Partneriaeth Cyhoeddus-Preifat (PPP) penodol i Gymru 'Adeiladu Gyda'n Gilydd' fel rhan o Gynllun Seilwaith i Gymru' a 'Creu o leiaf pedwar Parth Menter yng Nghymru i hyrwyddo adfywio economaidd a chymdeithasol'.

Plaid Cymru

Un o syniadau canolog Plaid Cymru yw creu 'Cwmni Adeiladu dros Gymru', a fydd yn buddsoddi £500 miliwn yn y tymor nesaf i greu 50,000 o swyddi, gan gynnwys 20,000 yn y sector gwyrdd. Ymgais yw hon i ysgogi twf yn yr economi - gan gydnabod nad yw coffrau arferol y sector cyhoeddus mewn cyflwr i wneud hyn gymaint nawr.

Yn parhau gyda'r thema o declyn ariannu, bydd Plaid Cymru yn gweithio gyda'r sector preifat i greu Cronfa Twf Gymreig, er mwyn estyn mwy o arian datblygu i fusnesau bach. Mae angen mwy o gronfeydd ar fusnesau bach.

Un o'r gwendidau yn yr economi Gymreig yw'r lefel isel o ymchwil a datblygu. Amcan Plaid Cymru yw codi gwariant cyhoeddus ar ymchwil a datblygu o 2% o'r lefel Prydeinig i 5% (h.y. yn gyfatebol i'n cyfran o'r boblogaeth).

Llafur

Llafur Cymreig yw'r blaid sy'n rhoi'r sylw mwyaf i gwmnïau mawr. Yn eu maniffesto maent yn sôn am wreiddio cwmnïau 'angor' yn ddyfnach yn yr economi Gymreig, gan sicrhau busnes pellach i gwmnïau eraill yn y gadwyn gyflenwi.

Cawn gyfeiriad yn y maniffesto Llafur at 'Y Ddegawd Ynni' - gyda'r angen i gael buddsoddiad ac isadeiledd newydd. Y Prif Weinidog fydd yn cymryd cyfrifoldeb am ynni - a bydd yn cyfarfod yn rheolaidd gyda chwmnïau ynni i symud yr agenda ymlaen. Bydd ynni yn bwnc hynod bwysig dros y ddegawd nesaf.


Mae dadansoddiad o'r polisïau addysg; iaith; iechyd; amgylchedd; ar wefan Newyddion BBC Cymru .



NEWYDDION
PLAID ETHOL RHANB CYF +/-
LLAF 28 2 30 +4
CEID 6 8 14 +2
PC 5 6 11 -4
DR 1 4 5 -1
ARALL 0 0 0 -1

Ar ôl cyhoeddi 40 o'r 40 sedd

YR YMGYRCH
YR ARWEINWYR
PYNCIAU LLOSG
BARN Y PLEIDIAU
MANIFFESTO
YMGYRCHOEDD
CEFNDIR

Y RHANBARTHAU



Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific