British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Llun, 25 Ebrill 2011, 10:15 GMT 11:15 UK
IAITH: Be sydd gan y pleidiau i'w gynnig

Dyma'r bedwaredd o bum erthygl sy'n trin a thrafod maniffesto'r pedair prif blaid ar bwnc penodol. Yma mae John Walter Jones, cyn-Brif Weithredwr Bwrdd yr Iaith Gymraeg, wedi bod yn edrych ar beth sydd gan y pleidiau i'w cynnig o ran yr Iaith Gymraeg.


Maniffesto y pedair brif Blaid
Be sydd gan y pedair brif blaid i'w gynnig?

Amrywiaeth o ran hyd, lled a chywirdeb iaith. Dyna sy'n taro rhywun ar y darlleniad cyntaf. Wedyn gwahaniaeth go sylfaenol o ran creu argraff o wir ymwybyddiaeth ieithyddol - y gwahaniaeth rhwng swmp, sylwedd ac ystrydeb.

Dwy blaid sy'n llwyddo i greu argraff o fod yn deall y gofynion ac yn mynd tu hwnt i'r arwynebol. Os nad yw rhai o'n gwleidyddion wedi sylweddoli bellach fod gofynion yr iaith yn amlochrog o fewn bywyd a chymdeithas, yna pa werth iddynt draethu am "annibyniaeth y Comisiynydd" neu "roi iawndal i bobl sy'n dioddef yn ariannol trwy fethiant sefydliad i gydymffurfio a'i safonau." Sicrhau'r cydymffurfiaeth ddylai fod yn nod, nid sôn am dalu am fethiant.

Mae dwy o'r pleidiau yn mynd i mewn i grombil rhai o ofynion cynllunio ieithyddol amlochrog drwy sôn am yr iaith mewn cyd-destunau canolog i unrhyw dwf tu hwnt i "Gyflwyno Nod Siarter i fusnesau a fydd yn cydnabod gwasanaethau drwy gyfrwng y Gymraeg" (fel sy'n cael ei gynnig gan y Ceidwadwyr). Nid medal G(ymraeg) sydd ei angen, ond fel mae dwy blaid yn dweud (Plaid Cymru a Llafur), gweld yr iaith yn ganolog i "agweddau gwahanol o'n cymunedau" ac, yn bwysicach na dim yn "ystyriaeth ar draws pob penderfyniad yn y Llywodraeth gyda'r cyfrifoldeb am adroddiad blynyddol ar ysgwyddau'r Prif Weinidog am "gynnydd o ran yr iaith Gymraeg."

Maldod arwynebol

Wel ia, rhaid mynd ymlaen mewn ffydd a gobeithio y bydd tŵf! Ac mae un blaid (y Ceidwadwyr) am weld ffrwyth eu polisi yn esgor ar filiwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2031. Wel mi fydd hyn yn sicrhau cynulleidfa i elfen arall o bolisi'r blaid yma o "Gefnogi Eisteddfodau ledled Cymru," yn ogystal â thwf nifer gwylwyr S4C drwy gyfrwng amrywiol bolisïau o ran cefnogaeth i S4C.

Gorymdaith Gwyl Ddewi
Mae tair plaid am wneud Dydd Gwyl Ddewi yn ddiwrnod o wyliau

A dyna ni! Dau o'r cystadleuwyr yn cynnig fawr o ddim ond maldod ieithyddol lled arwynebol - o wneud Gŵyl Ddewi yn "wyliau" cyhoeddus (Democratiaid Rhyddfrydol, Plaid Cymru a'r Ceidwadwyr) i "sefydlu amgueddfa filwrol i Gymru" (Ceidwadwyr)(Wel, o dan y pennawd Treftadaeth y daw yr iaith a'r amgueddfa - yno, siŵr o fod y ceir arddangosfa o greiriau Brwydr yr Iaith!)

Â'r ddwy blaid arall yn dangos ymwybyddiaeth dipyn mwy aeddfed - ond drwy gyfrwng y Saesneg yn unig yn achos Llafur y cafwyd eu maniffesto ar-lein. Oes, mae gwersi ym mhobman ac mae modd i amheuon o ran gwir ymroddiad amlygu eu hunain. Mae un blaid yn credu mai gwryw fydd y Comisiynydd Iaith gan mai fel "e" y cyfeirir ato. Plaid arall eisoes yn cyplysu "BBC/S4C." Yn amlwg mae ein gwleidyddion yn gwybod mwy na ni, neu falle nad ydynt am i ni wybod popeth sydd yn yr arfaeth.

Efallai yn wir mai'r lle saffaf i bawb bori yw rhwng y llinellau ac mai doethach fyddai i ni oll wylio'r gofod - a pheidio disgwyl gormod gan neb. Wedi'r cyfan, ein hiaith ni ydy hi nid eu hiaith nhw ('mond pan mae hi'n siwtio) a ni sy' bennaf gyfrifol am ei dyfodol.

Mae gan y pleidiau 5 mlynedd i weithredu - beth oedd ganddynt i'w ddweud 4 mlynedd yn ôl? Pwy sy'n cofio?


Mae dadansoddiad o'r polisïau addysg; economi; iechyd; amgylchedd; ar wefan Newyddion BBC Cymru .



NEWYDDION
PLAID ETHOL RHANB CYF +/-
LLAF 28 2 30 +4
CEID 6 8 14 +2
PC 5 6 11 -4
DR 1 4 5 -1
ARALL 0 0 0 -1

Ar ôl cyhoeddi 40 o'r 40 sedd

YR YMGYRCH
YR ARWEINWYR
PYNCIAU LLOSG
BARN Y PLEIDIAU
MANIFFESTO
YMGYRCHOEDD
CEFNDIR

Y RHANBARTHAU



Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific