British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Llun, 4 Ebrill 2011, 06:04 GMT 07:04 UK
'Heb frwydro i gael mwy o gyllid'

Map o'r DU mewn arian
Mae 'na ffrae am yr arian sy'n dod i Gymru wrth i'r ymgyrch etholiad fynd rhagddi

Mae Plaid Cymru wedi cyhuddo'r Blaid Lafur o fethu â brwydro ar gyfer mwy o wariant cyhoeddus yng Nghymru.

Wrth gychwyn yr ymgyrch etholiadol o ddifri ar gyfer etholiad y cynulliad ar Fai 5, dywed Plaid Cymru nad oedd gan y cyn-drysorlys o dan y Blaid Lafur gynlluniau i newid y fformiwla ar gyfer ariannu Llywodraeth y Cynulliad.

Daw hyn er gwaethaf tystiolaeth nad yw'r fformiwla yn deg.

Dywedodd y Blaid Lafur bod sylwadau Plaid Cymru yn "nonsens".

Ers mis Mai 2007 mae Llafur a Phlaid Cymru wedi bod mewn clymblaid ym Mae Caerdydd.

'Anghenion Cymru'

Ond ers rhai wythnosau mae'r ddwy blaid wedi dechrau ymosod ar ei gilydd ar drothwy'r etholiad.

Mae Plaid Cymru yn dweud bod Llafur wedi methu argyhoeddi'r Trysorlys i weithredu ar y modd y mae Cymru yn cael ei hariannu tra eu bod mewn grym yn San Steffan.

Cafodd dogfennau eu rhyddhau o dan y ddeddf rhyddid gwybodaeth ac maen nhw'n dangos nad oedd gan lywodraeth flaenorol y DU unrhyw gynlluniau i ddiwygio'r drefn, Fformiwla Barnett, cyn etholiad cyffredinol 2010.

Mae beirniaid wedi dadlau nad yw'r drefn yn cyrraedd anghenion Cymru.

Caiff ei gosod ar sail poblogaeth Cymru.

Ym mis Gorffennaf 2009 dywedodd adroddiad dan gadeiryddiaeth Gerald Holtham bod y fformiwla wedi amddifadu Cymru o £8.5 biliwn dros ddegawd.

Llywodraeth Llafur a Phlaid Cymru wnaeth gomisiynu'r adroddiad.

Defnyddiodd y llywodraeth glymblaid yr adroddiad er mwyn pwyso ar Lywodraeth y DU i ddiwygio'r fformiwla.

Gwariant

Ond mae llythyr gan y Trysorlys, sydd wedi dod i law Plaid Cymru, yn dangos nad oedd gan y Blaid Lafur "unrhyw gynllun i newid y fformiwla" ym mis Mawrth 2010.

Mae'r ddogfen yn dweud bod cyn Ysgrifennydd Cymru, Peter Hain, a chyn Brif Weinidog Cymru, Rhodri Morgan, wedi gwneud cais i'r Prif Weinidog i ystyried casgliadau Adroddiad Holtham.

Ond mae dirprwy arweinydd Plaid Cymru, Helen Mary Jones, sy'n ymgeisydd yn Llanelli, yn dweud ei bod i'n "warthus meddwl y gallai miliynau fod wedi cael eu gwario ar adeiladu ysbytai, ar addysg, ar fusnesau".

Dywedodd Rhodri Morgan bod Plaid Cymru yn anghofio bod y cyllid i'r cynulliad cyntaf wedi cynyddu 10% mewn blwyddyn yn nhermau arian a 7% yn nhermau real.

"Roedd hyn yn llawer mwy na chynnydd blaenorol ac roedd o ganlyniad i Fformiwla Barnett."

Ychwanegodd bod y cynnydd yn yr ail gynulliad yn 6.5% a 4% yn nhermau real ac yn y drydedd cynulliad 4%, neu 2% yn nhermau real.

Yr ymgyrchu

Yn y cyfamser, bydd arweinydd Llafur Carwyn Jones yn ymgyrchu yn Ne Caerdydd a Phenarth fore Llun, gan ddechrau gyda chynhadledd i'r wasg cyn teithio i Orllewin Caerfyrddin a De Penfro gyda rali yn Noc Penfro yn y prynhawn.

Mae'n dilyn penwythnos lle mae'r Ceidwadwyr oedd y blaid gyntaf i lawnsio'u hymgyrch yn swyddogol a David Cameron yn ymgyrchu yng Nghymru ar ddydd Gwener.

Ddydd Llun, bydd arweinydd y Ceidwadwyr Nick Bourne ac ymgeisydd Gorllewin Clwyd ym Mae Colwyn i roi cyhoeddusrwydd i gerdyn lluoedd arfog newydd.

Bydd y Democratiaid Rhyddfrydol yn lawnsio maniffesto bychan i Faldwyn, gyda'r ymgeisydd lleol Wyn Williams a'r arweinydd Kirsty Williams yn y Trallwng.

Bydd arweinydd Plaid Cymru Ieuan Wyn Jones ar gwrs golff yn Ynys Mon i bwysleisio twristiaeth chwaraeon i economi Cymru.



NEWYDDION
PLAID ETHOL RHANB CYF +/-
LLAF 28 2 30 +4
CEID 6 8 14 +2
PC 5 6 11 -4
DR 1 4 5 -1
ARALL 0 0 0 -1

Ar ôl cyhoeddi 40 o'r 40 sedd

YR YMGYRCH
YR ARWEINWYR
PYNCIAU LLOSG
BARN Y PLEIDIAU
MANIFFESTO
YMGYRCHOEDD
CEFNDIR

Y RHANBARTHAU


CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific