British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Gwener, 1 Ebrill 2011, 08:35 GMT 09:35 UK
Y Ceidwadwr Brynle Williams wedi marw

Teyrngedau i Brynle Williams

Mae'r Aelod Cynulliad Brynle Williams, a ddaeth i lygad y cyhoedd fel ymgyrchydd yn erbyn prisiau tanwydd uchel yn 2000, wedi marw ar ôl gwaeledd.

Ffermwr o Gilcain, ger Yr Wyddgrug, oedd Mr Williams a oedd yn 62 oed.

Roedd ar restr o ddynion mwyaf dylanwadol Prydain papur yr Observer yn y flwyddyn 2000 am ei ran yn y protestiadau tanwydd.

Roedd yn Aelod Cynulliad Ceidwadol ers 2003 dros Ogledd Cymru.

Mae nifer wedi talu teyrnged i'r gwleidydd gan gynnwys y Prif Weinidog David Cameron ac arweinydd y Ceidwadwyr.

Dywedodd ei fod fel "cawr o ddyn ym mhob ystyr y gair".

Cafodd ei ddisgrifio ganddo fel "rhywun ag angerdd anhygoel, siaradwr di-flewyn ar dafod a cholled enfawr i'r Cynulliad ac i Gymru".

Talodd Brif Weinidog Cymru, Carwyn Jones, deyrnged i "gymeriad lliwgar" oedd yn "frwydrwr ac ymgyrchydd caled dros y pethau yr oedd yn frwd drostynt".

Cefn gwlad

Yn ystod ei gyfnod yn y Senedd ym Mae Caerdydd bu Mr Williams yn flaenllaw fel llefarydd ei blaid ar faterion amaethyddol a chefn gwlad.

Roedd Brynle yn ei gweld hi fel braint i gael gwasanaethu pobl Cymru a thrwy gydol ei salwch yn dal ei afael yn y gobaith y byddai'n dod yn ôl i wasanaethu ei wlad
Nick Bourne, Arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig yn y Cynulliad

Gadawodd Mr Williams yr ysgol yn 16 er mwyn troi ei law at ffermio.

Cyhoeddodd ei fwriad i sefyll yn etholiadau'r Cynulliad ym mis Mehefin 2001, gan ystyried sefyll fel ymgeisydd annibynnol.

Yn y pendraw, penderfynodd ymuno â'r Blaid Geidwadol, gan ddod yn llefarydd yr wrthblaid ar faterion gwledig.

Yn ogystal ag amaethu roedd hefyd yn magu merlod a chobiau Cymreig.

Cafodd ei wneud yn aelod oes o'r Gymdeithas Cobiau a bu'n feirniad rhyngwladol uchel ei barch.

'Colled enfawr'

Ychwanegodd Carwyn Jones ei bod yn dristwch mawr clywed am y farwolaeth.

"Roedd yn gymeriad lliwgar ym myd gwleidyddol Cymru ac yn frwydrwr ac ymgyrchydd caled dros y pethau yr oedd yn frwd drostynt.

"Caiff ei gofio gan ei gydweithwyr ar draws y sbectrwm gwleidyddol yn y Cynulliad gyda hoffter mawr. Mae fy meddyliau a fy nghydymdeimlad gyda'i deulu ar y diwrnod trist hwn."

Dywedodd Nick Bourne, Arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig yn y Cynulliad Cenedlaethol ei fod yn drist iawn o golli "ffigwr gwleidyddol poblogaidd, ymgyrchydd profiadol a chyfaill personol agos".

"Roedd Brynle yn feistr ar ei gylch gorchwyl Materion Gwledig ac yn ei gweld fel ei rôl ef i warchod cymunedau'r Gymru wledig a'u ffordd o fyw," meddai.

"Rydw i'n adnabod nifer o bobl a gafodd eu cyffwrdd gan gynhesrwydd, empathi a hiwmor Brynle. Mae tîm y Ceidwadwyr Cymreig i gyd yn teimlo colled bersonol enfawr a gwn y bydd hynny'n wir ymhell y tu hwnt i'n plaid ni.

Roedd yn arweinydd cymunedol naturiol
Ieuan Wyn Jones, Dirprwy Brif Weinidog Cymru ar arweinydd Plaid Cymru

"Roedd Brynle yn ei gweld fel braint i gael gwasanaethu pobl Cymru a thrwy gydol ei salwch yn dal ei afael yn y gobaith y byddai'n dod nôl i wasanaethu ei wlad."

'Swyno gwrthwynebwyr'

Dywedodd yr Ysgrifennydd Gwladol Cymru Cheryl Gillan y caiff Mr Williams ei "gofio fel dyn o argyhoeddiad a ddaliodd yn gadarn at ei gredoau".

"Roedd ei hiwmor, ei onestrwydd a'i gynhesrwydd yn mynd ar draws ffiniau gwleidyddiaeth plaid ac yn swyno ei wrthwynebwyr gwleidyddol. Mae Cymru wedi colli dyn da iawn a byddwn yn ei golli'n fawr."

Dywedodd Llywydd y Cynulliad, yr Arglwydd Dafydd Elis-Thomas: "Roedd ei gariad at ei deulu, ei ffrindiau, ei gobiau a'i wlad yn heintus.

"Hyd yn oed mewn adegau cythryblus, roedd yn bositif ... rwy'n amau a oedd ganddo asgwrn negatif yn ei gorff o gwbl ...

"Fe wnaeth y newid o ffermio a gwrthdystio yn y protestiadau tanwydd i fod yn wleidydd wedi ei ethol yn ddemocrataidd gyda rhwyddineb.

"Siaradai Gymraeg gydag acen a geirfa brydferth Bryniau Clwyd.

"Roedd yn hyfrydwch cael bod yn y Cynulliad Cenedlaethol ochr yn ochr â Brynle."

'Didwyll'

Dywedodd Arweinydd Plaid Cymru, Ieuan Wyn Jones: "Byddaf yn cofio ei frwdfrydedd heintus fel Aelod Cynulliad ac fel dyn cwbl anrhydeddus a pharchus.

"Roedd yn arweinydd cymunedol naturiol ac fe roddodd gynrychiolaeth gref i'r gymuned honno yn y Cynulliad Cenedlaethol gan wneud cyfraniad mawr i sicrhau fod pobl y gogledd ddwyrain yn teimlo eu bod yn rhan o ddemocratiaeth ifanc Cymru".

Dywedodd arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol, Kirsty Williams: "Roedd Brynle yn gymeriad cynnes a didwyll ac yn gymeriad gwych yn y Cynulliad. Yr oedd wrth gwrs yn eiriolwr cryf dros y Gymru wledig a'r diwydiant amaeth ac yn hynod wybodus a brwd dros geffylau."

Dywedodd Ann Jones AC ar ran Llafur Cymru: "Roedd yn bresenoldeb mawr yn y Cynulliad ac yn rhywun oedd yn mwynhau hwyl. Er nad oeddem ni'n gweld llygad yn llygad yn wleidyddol, roedd bob amser yn gwmni da a byth ag ofn dweud ei farn arno.

"Bydd ei bresenoldeb siriol yn cael ei golli yng ngwleidyddiaeth Cymru, yn enwedig yn ei gynefin yng ngogledd Cymru."

Mae Mr Williams yn gadael gwraig, Mary, a dau o blant.



HEFYD
Ymgyrchydd tanwydd yn AC
02 Mai 03 |  Newyddion
Ymgyrch yn erbyn pris tanwydd
12 Mai 04 |  Newyddion
Bygwth arweinwyr protestwyr petrol
15 Tach 00 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific