British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Gwener, 25 Mawrth 2011, 17:30 GMT
San Steffan yn 'ysbeilio adnoddau naturiol Cymru'

Elfyn Llwyd
Dywedodd Elfyn Llwyd mai gwledydd eraill oedd yn cael budd o adnoddau naturiol Cymru

Mae Llywodraeth San Steffan yn cymryd mantais o ynni gwynt Cymru yn ôl arweinydd seneddol Plaid Cymru.

Wrth annerch y selogion yng nghynhadledd y blaid yng Nghanolfan y Mileniwm Caerdydd, dywedodd Elfyn Llwyd fod ynni gwynt yn enghraifft o faes a ddylai gael ei ddatganoli i'r Cynulliad.

Gallai gwell defnydd o adnoddau naturiol Cymru drawsnewid economi Cymru ac y byddai'n "hanfodol i ddyfodol economaidd y genedl."

Dywedodd y bydd cynlluniau fel fferm wynt forwrol newydd Gwynt y Môr oddi ar arfordir gogledd Cymru yn cynhyrchu 20% o'i ynni er budd Lloegr ac yn enghraifft o "sut mae Cymru'n cael ei hysbeilio gan lywodraeth y Deyrnas Gyfunol ar gyfer ei hadnoddau naturiol."

Adnoddau morwrol

"Allwn ni ddim pwysleisio digon yr angen i ddatganoli grym dros ein hadnoddau morwrol gan fod gwerth yr adnoddau hyn yn gallu trawsnewid ein heconomi," meddai.

"Mae llywodraeth y Deyrnas Gyfunol yn hollol ymwybodol o werth yr adnoddau hyn, a dyna pam nad yw Cymru'n derbyn buddiannau ei hadnoddau ynni.

"Mae'n rhaid i ni ysbrydoli pobl Cymru i ddeffro i'r anghyfiawnder enfawr sydd ar waith."

Dywedodd mai cwmnïau o dramor sydd berchen y ffermydd gwynt, a'r Goron sy'n berchen ar wely'r môr.

'Dim budd i Gymru'

Dehongliad artist o Fferm Wynt Gwynt y Mr
Yn l Elfyn Llwyd bydd fferm wynt Gwynt y Mr yn cynhyrchu 20% o'i ynni er budd Lloegr

Mae'r cynlluniau i greu fferm wynt "enfawr" Gwynt y Môr yn enghraifft o adnodd Cymreig yn rhoi budd i wledydd eraill heb roi budd i Gymru, meddai.

"Mae'r safleoedd ynni newydd hyn yn cael eu hadeiladu i fwydo angen Lloegr am drydan ychwanegol, nid ein hangen ni," meddai.

"Pan fo penderfyniadau ar ddyfodol ein harfordir yn cael eu hail-leoli i'r Almaen a Llundain, mae'n hollol glir bod angen gweithredu er mwyn i ni ail gymryd rheolaeth dros ein diwydiannau ynni adnewyddol.

"Mae'r tair plaid Lundeinig gynddrwg a'i gilydd pan mae'n dod i ynni, gan ddadlau dros ei ddatganoli i Fae Caerdydd a wedyn plygu i'w meistri yn Llundain.

"Os ydym o ddifri eisiau i Gymru fod yn wlad lwyddiannus, werdd, yna mae'n rhaid i ni ymladd i ddod â'r pwerau hyn i'r Cynulliad.

Angen 'dewrder'

Datganoli oedd conglfaen araith Nerys Evans, cyfarwyddwr polisi'r blaid hefyd gyda Phlaid Cymru'n cymryd y clod am y bleidlais Ie yn refferendwm pwerau deddfu'r Cynulliad ar Fawrth 3.

"Rydym yn gwybod yn sgil y bleidlais Ie ysgubol yng Nghymru yn y refferendwm bod y genedl wedi cael hyd i hyder newydd," meddai.

Galwodd ar ymgyrchwyr i fynd allan i ymgyrchu i sicrhau mai Plaid Cymru fydd yn ffurfio llywodraeth gyntaf y senedd ddeddfwriaethol gyntaf ym Mae Caerdydd.

"Nid dyma'r amser i symud yn ôl i mewn i arfer Llafur o wneud esgusodion.

"Nawr yw'r amser i gael hyd i'r un faint o ddewrder ag sydd o hyder.

"Gyda thoriadau'r Torïaid a'r Lib Dems yn bwrw ein cymunedau, yn ymosod ar ein diwydiannu creadigol gan fygwth dyfodol S4C, yr heddlu ar ein strydoedd, myfyrwyr a dyfodol y Post Brenhinol, mae angen i ni fod yn ddewr wrth gynnig y weledigaeth Gymreig honno.

"Rydym yn gwybod na fydd Llafur yn gwneud hynny, yn sicr wnaethon nhw ddim gwneud hynny yn yr 13 blynedd pan fu ganddynt gyfle i amddiffyn buddiannau Cymru, ac felly mae'n gyfrifoldeb i'r Blaid ymateb i'r her."

Gan gyfeirio at gynlluniau i greu ac amddiffyn swyddi i gynyddu safonau yn y system addysg, ychwanegodd Ms Evans y byddai "Plaid Cymru yn cynnig gweledigaeth ddewr ac uchelgeisiol i Gymru".



HEFYD
Plaid: 'Pwyslais ar addysg a'r economi'
25 Maw 11 |  Newyddion
Ynni gwynt: Cyhoeddi rhestr o wyth
26 Ion 11 |  Newyddion


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific