British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mawrth, 8 Mawrth 2011, 07:32 GMT
'Angen mwy o gefnogaeth ariannol'

Bechgyn ifanc
Mae nifer o bobl ifanc sy'n gadael y system ofal yn gorfod ymdopi'n ariannol heb unrhyw gymorth, yn l yr adroddiad

Dyw llawer o bobl ifanc sy'n gadael gofal ddim yn gallu ymdopi â materion ariannol, yn ôl adroddiad gan Lais Defnyddwyr Cymru.

Roedd y rhan fwya' o'r rhai a holwyd ar gyfer yr adroddiad wedi diodde' yn ariannol oherwydd diffyg cyngor a thrafferthion yn cael gafael ar wasanaethau ariannol priodol.

Roedd effaith hyn yn eang - o gyfyngu ar bosibiliadau addysg bellach neu hyfforddiant, neu fethu a fforddio cymdeithasu gyda ffrindiau, i oblygiadau mwy difrifol fel methu fforddio bwyd a dillad, neu wresogi eu cartrefi, digartrefedd a phroblemau iechyd meddwl.

Doedd un o bob pump a holwyd ddim wedi cael cynllun gan eu cyflenwyr gofal, i weld pa gefnogaeth a chymorth fydden nhw ei angen i fyw yn annibynnol.

Roedd hyn yn golygu eu bod yn gorfod ymdopi'n ariannol heb unrhyw gefnogaeth yn aml.

Dangosodd gwaith ymchwil hefyd fod rhai pobl ifanc oedd wedi gadael gofal yn gorfod defnyddio benthyciadau i dalu eu rhent, ac weithiau'n gorfod talu llog uchel iawn.

'Heriol'

Cafodd yr ymchwil ei gynnal gan elusen Shelter Cymru rhwng mis Medi a mis Rhagfyr 2010.

Holwyd bron i 60 o bobl ifanc rhwng 16 a 25 oed oedd ar fin gadael, neu wedi gadael gofal, mewn naw o awdurdodau lleol ar hyd a lled Cymru.

Roeddwn i'n teimlo cywilydd - yn unig ac yn wahanol i'n ffrindiau, oedd â phopeth yr oeddynt eisiau a mwy
Anhysbys

Dywedodd Maria Battle, Uwch Gyfarwyddwr Llais Defnyddwyr Cymru:

"Mae ein hymchwil yn portreadu darlun byw o'r amgylchiadau heriol y mae llawer o bobl ifanc yn wynebu ar ôl bod mewn gofal, oherwydd eu bod yn byw ar incwm isel, ddim wedi eu paratoi'n ddigonol i ddelio â'u sefyllfa ariannol ac yn cael trafferth cael gafael ar wasanaethau ariannol addas.

"Mae llawer wedi gorfod dysgu sut i reoli eu harian y ffordd galed, trwy brofiad. Er bod angen eu canmol am wneud hyn, mae'n annerbyniol fod rhai o bobl ifanc mwya' bregus ein cymdeithas yn gorfod byw yn y ffordd yma. Mae angen gwella'r cyfleoedd i bobl ifanc mewn gofal i ddatblygu eu hymwybyddiaeth ariannol.

"Mae gan awdurdodau lleol ddyletswydd statudol i gefnogi pobl ifanc wrth iddyn nhw symud o fod mewn gofal i fyw yn annibynnol."

Cydweithio

"Mae'n hanfodol cael y sgiliau a'r hyder i reoli cyllid a gwneud penderfyniadau ariannol deallus, yn ogystal â chael dewis o wasanaethau ariannol sy'n cwrdd ag anghenion pobl ifanc sy'n gadael y system ofal. Mae cynllun gan awdurdodau lleol a rôl ymgynghorwyr personol yn ganolog i hyn.

Rwy'n gobeithio y bydd y llywodraeth yn edrych ar yr ymchwil yma a'r argymhellion fel ein bod yn sicrhau fod y bobl ifanc fregus hyn yn cael y siawns orau o lwyddiant wrth ddechrau byw yn annibynnol
Keith Towler

Comisiynydd Plant Cymru

"Yn ogystal, mae angen i ddarparwyr gwasanaethau a sefydliadau fel banciau ac undebau credyd weithio gyda'i gilydd i sicrhau fod pobl ifanc yn cael gwasanaethau a'r wybodaeth ariannol gywir pan fydd eu hangen arnynt."

Dywedodd rhai pobl ifanc eu bod yn teimlo wedi'u heithrio yn gymdeithasol am nad oeddynt yn gallu fforddio mynd allan gyda ffrindiau, ac roedd byw ar incwm isel yn cael ei ystyried yn rhywbeth anochel a thu hwnt i'w rheolaeth.

Dywedodd un person 25 oed o Dde Cymru oedd wedi bod mewn gofal:

"Roeddwn i'n teimlo cywilydd - yn unig ac yn wahanol i'n ffrindiau, oedd â phopeth yr oeddynt eisiau a mwy.

'Cywilydd'

"Fe gollais i ffrindiau gan nad oedd gen i'r dillad diweddara' neu am na fedrwn i fforddio mynd allan. Roedd pobl oeddwn i'n eu hystyried yn ffrindiau yn fy osgoi, yn fy anwybyddu yn y dre'. Doeddwn i ddim yn trafod fy nheimladau gyda neb am fod gen i gywilydd."

Yn ôl Keith Towler, Comisiynydd Plant Cymru:

"Dro ar ôl tro rwy'n clywed gan bobl ifanc sydd wedi wynebu trafferthion wrth symud o fyw mewn gofal i fod yn annibynnol. Mae eu problemau yn debyg i'r rhai hynny sy'n dod i'r amlwg yn yr adroddiad, gan gynnwys diffyg gwybodaeth am bethau fel tai, iechyd ac addysg a heb fod â dogfennau defnyddiol fel rhif Yswiriant Cenedlaethol, sydd wedyn yn ei gwneud hi'n anodd iddyn nhw gael cyfrif banc.

"Rwy'n gobeithio y bydd y llywodraeth yn edrych ar yr ymchwil yma a'r argymhellion fel ein bod yn sicrhau fod y bobl ifanc fregus hyn yn cael y siawns orau o lwyddiant wrth ddechrau byw yn annibynnol."



HEFYD
Pryder y rhai sy'n gadael gofal
17 Hyd 03 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific