British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mawrth, 1 Mawrth 2011, 15:31 GMT
Llanw a thrai barn yr etholwyr

Guto Thomas
Gohebydd Gwleidyddol BBC Cymru

Person yn taro pleidlais
Bydd y refferendwm ar Fawrth 3

Mewn oes lle mae arolygon barn am bawb a phopeth mae'n syndod efallai fod cyn lleied o wybodaeth ar gael am safbwynt gwleidyddol pobl yng Nghymru.

Mae etholiad bron pob blwyddyn a chanlyniadau etholiadau llywodraeth leol, y Cynulliad, San Steffan ac etholiadau Ewrop yn rhoi syniad i ni am ddyfodol yr elît gwleidyddol yng Nghymru.

Ond yn ystod rhan fwyaf oes datganoli, prin fu'r arolygon barn am fwriadau pleidleisio'r Cymry ac yn aml mae arbenigwyr wedi gorfod dibynnu ar reddf i ddyfalu canlyniadau etholiadau.

Fodd bynnag, ers ychydig o flynyddoedd daeth tro ar fyd ac arolygon barn rheolaidd yn taflu golau ar sut mae pobl yn bwriadu pleidleisio - nid dim ond yn etholiadau mis Mai ond hefyd y refferendwm am bwerau'r Cynulliad.

Hanfodol

Mae modd dadlau, serch hynny, bod yr arolygon cynharach am bwerau deddfu'r Cynulliad wedi bod yn hanfodol i sicrhau'r refferendwm yn y lle cyntaf.

Ers dyddiau cynharaf datganoli datblygodd patrwm yng nghyd-destun statws cyfansoddiadol Cymru.

O fewn ychydig o flynyddoedd lleihau wnaeth y gwrthwynebiad chwyrn i'r Cynulliad a chynyddodd y gefnogaeth am Gynulliad â phwerau cryfach.

Daeth mwy o gefnogaeth i ddatganoli wrth i bwerau deddfu'r Cynulliad gael lle amlwg yng nghytundeb Llafur-Plaid Cymru, Cymru'n Un.

Ym Mehefin 2007 awgrymodd arolwg barn BBC Cymru/ICM y byddai 47% yn dweud Ie mewn refferendwm am y pwnc gyda 44% yn erbyn a dim ond 9% yn dweud nad oedden nhw'n gwybod sut i bleidleisio.

Yn arolwg ITV Cymru/YouGov yn Ionawr 2011 yr awgrym oedd bod 49% yn bwriadu pleidleisio Ie, 26% o blaid Na a'r rhai heb benderfynu wedi codi i 26%.

Llawer yn uwch

Mae hyn yn awgrymu mai ychydig o gynnydd sydd wedi bod yn y bleidlais Ie.

Er hyn, mae'r gefnogaeth wedi bod lawer yn uwch, yn amrywio o 27% (ITV Cymru/YouGov Mehefin 2010), 32% (Western Mail/Beaufort Tachwedd 2010) a 33% (BBC Cymru / ICM Tachwedd 2010).

Diddorol yw nodi bod tri chwmni gwahanol, pob un â ffyrdd gwahanol o gasglu barn ar ran sefydliadau gwahanol, â chanlyniadau tebyg.

Ar waetha hyn, does dim patrwm amlwg o gefnogaeth gynyddol i bleidlais Ie ac mae'r wybodaeth yn awgrymu llanw a thrai.

O edrych ar 24 arolwg barn ers 2007 ar bwnc y refferendwm, ar gyfartaledd mae'r gefnogaeth o blaid Ie ond yn 49.92% - 17 pwynt o flaen y bleidlais Na ond ddim yn agos at y mwyafrif clir mae strategaethwyr yr ymgyrch yn gobeithio amdano.

Awgrym

Fel y mae gwleidyddion bob amser yn ei bwysleisio, awgrymu y mae arolygon beth yw barn y genedl.

Ond fe fydd yn ddifyr gweld arolwg barn olaf ITV Cymru/YouGov cyn y refferendwm.

Y cwestiwn allweddol yw a yw barn pleidleiswyr wedi caledu yn ystod y cyfnod ymgyrchu, "cyfnod tawel," yn ôl sylwebwyr?

Fe fydd hi hefyd yn ddiddorol gweld a yw'r naill ochr neu'r llall wedi llwyddo i ysbrydoli'r chwarter o etholwyr oedd yn dweud ym mis Ionawr nad oedd syniad ganddyn nhw sut i bleidleisio.

Ffactor allweddol arall yw'r nifer fydd yn pleidleisio.

Mae'r arolygon barn yn rhagweld y gallai rhwng 38% a 52% bleidleisio ond mae sylwebwyr yn tybio y gallai'r nifer fod yn llawer is.

Heb ymgyrchoedd swyddogol, mae'r ymgyrchoedd wedi eu hamddifadu o unrhyw hysbysebu teledu ac ar y cyfryngau'n ehangach gan ddibynnu'n llwyr ar ymgyrchwyr llawr gwlad i ledu'r neges mewn cyfnod byr.

Yn nhyb rhai sylwebwyr, un o oblygiadau hyn yw'r perygl na fydd y "mwyafrif tawel" yn clywed unrhywbeth am y refferendwm.



REFFERENDWM
DIWRNOD Y CYFRI

NEWYDDION YR YMGYRCH
CEFNDIR
CYNULLIAD Y BOBOL
CF99
GWYLIWCH
LANSIO


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific