British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Sul, 27 Chwefror 2011, 16:10 GMT
Arweinwyr Catholig o blaid gwella'r Cynulliad

Blwch pleidleisio
Dywed yr eglwys nad ydyn nhw'n pwyso ar bobl i bleidleisio un ffordd na'r llall

Mae arweinwyr yr Eglwys Gatholig yng Nghymru wedi cyhoeddi eu bod nhw o blaid unrhyw fesurau fyddai'n gwella'r ffordd mae'r Cynulliad yn gweithredu.

Yn eu neges fugeiliol dros y penwythnos maen nhw'n dweud nad ydi'r sylwadau yn gorfodi aelodau i bleidleisio naill ffordd neu llall.

Daw hyn cyn y refferendwm ar roi rhagor o bwerau i'r Cynulliad ddydd Iau.

"Un o egwyddorion allweddol Dysgeidiaeth Gymdeithasol yr Eglwys Gatholig yw datganoli, yn yr ystyr o osod y gallu i wneud penderfyniadau mor agos â phosib at y dinesydd ei hun," meddai'r neges.

"Er hynny, rhaid cydbwyso hynny gyda'r egwyddor o gymesuredd, sy'n datgan y dylai penderfyniadau gael eu gwneud ar y lefel sy'n briodol iddyn nhw.

"Ystyr hyn, yn y Deyrnas Gyfunol, yw y dylid gwneud penderfyniadau mewn rhai meysydd, megis amddiffyn a materion tramor, ar lefel y Deyrnas Gyfunol, tra bod meysydd eraill, megis addysg ac iechyd, yn fwy addas ar gyfer eu trafod yn fwy lleol.

"Am y rhesymau hyn y cefnogodd Esgobion Catholig Cymru egwyddorion rhaglen ddatganoli'r Llywodraeth yn dilyn Etholiad Cyffredinol 1997."

Egwyddor

Aiff ymlaen i ddweud na wnaeth esgobion ddweud wrth yr aelodau sut i bleidleisio yn refferendwm 1997 ar y cwestiwn a ddylid sefydlu'r Cynulliad dim ond nodi fod cael y fath gynulliad yn "gyson gyda'r egwyddor o ddatganoli fel y diffinnir hi yn Nysgeidiaeth Gymdeithasol Gatholig".

Dwi'n siŵr y bydd hierarchaeth yr eglwys yn deall y bydd yr aelodau llyg yn dilyn eu barn eu hunain
Rachel Banner, Gwir Gymru

"Nid ydyn ni heddiw, fel arweinwyr presennol Esgobaethau Catholig Cymru, yn argymell pleidleisio'r naill ffordd na'r llall yn y refferendwm.

"Er hynny, yn gyffredinol rydym yn cefnogi'r egwyddor o wella effeithiolrwydd y Cynulliad o ran gwneud penderfyniadau, ac yn nodi y byddai hynny yn gyson gyda'r egwyddor o ddatganoli yn Nysgeidiaeth Gymdeithasol yr Eglwys Gatholig.

"Byddem yn croesawu mesurau i wella'r broses o wneud penderfyniadau yn y Cynulliad ac yn croesawu hefyd cyfnerthu dilysrwydd democrataidd y Cynulliad Cenedlaethol, ac unrhyw fesur i gynyddu atebolrwydd gwleidyddion etholedig y Cynulliad.

"Fe anogwn Gatholigion i ystyried yn ddwys ac yn weddigar y cwestiynau sy'n codi yn y refferendwm yng ngolau'r Ddysgeidiaeth Gymdeithasol Gatholig, ac i gyflawni eu dyletswydd ddemocrataidd i bleidleisio yn y refferendwm."

Mater i unigolion

Dywedodd Gwir Gymru, y prif grŵp sy'n ymgyrchu am bleidlais Na, eu bod yn credu bod esgobion yn chwarae gormod o ran yn yr ymgyrch.

Rydym yn falch bod yr Eglwys Gatholig yn annog pobl i gymryd cyfrifoldeb cymdeithasol ac i fod yn rhan o'r un penderfyniad
Llefarydd ar ran Ie Dros Gymru

"Mater i'r unigolion yw sut maen nhw'n pleidleisio," meddai Rachel Banner o Gwir Gymru.

"Dwi'n siŵr y bydd hierarchaeth yr eglwys yn deall y bydd yr aelodau llyg yn dilyn eu barn eu hunain.

"Dwi'n credu bod eglwysi yn lleisio gormod o farn er fy mod yn deall pan maen nhw'n gwneud sylw ar dlodi neu anghyfiawnder cymdeithasol.

"Mae ganddyn nhw ran i'w chwarae yn fan honno. Ond dwi ddim mor siŵr sut mae hynny yn clymu i mewn gyda hyn."

Dywedodd llefarydd ar ran Ie dros Gymru, y prif grŵp sy'n ymgyrchu o blaid, eu bod yn croesawu anogaeth gan yr esgobion Catholig y dylai pobl gymryd rhan yn y refferendwm.

"Rydym yn cytuno bod dod a'r drefn o wneud penderfyniadau yn nes at y bobl yn egwyddor dda ddylai siapio'r ffordd y mae pobl yn pleidleisio.

"Mae capeli, elusennau, grwpiau cymunedol a chyrff eraill fel Cyngor Moslemaid Cymru i gyd yn hyrwyddo pleidlais Ie.

"Ond mae'r un mor bwysig eu bod yn gofyn i bobl feddwl am y materion ac i fynd allan i bleidleisio.

"Rydym yn falch bod yr Eglwys Gatholig yn annog pobl i gymryd cyfrifoldeb cymdeithasol ac i fod yn rhan o'r un penderfyniad."



REFFERENDWM
DIWRNOD Y CYFRI

NEWYDDION YR YMGYRCH
CEFNDIR
CYNULLIAD Y BOBOL
CF99
GWYLIWCH
LANSIO


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific