British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Gwener, 11 Chwefror 2011, 19:05 GMT
Tair prifysgol i uno dan un faner

Athrofa Prifysgol Cymru Caerdydd; Prifysgol Drindod Dewi Sant a Phrifysgol Fetropolitan Abertawe
Y bwriad yw i Athrofa Prifysgol Cymru Caerdydd; Prifysgol Drindod Dewi Sant a Phrifysgol Fetropolitan Abertawe uno

Bydd tair o brifysgolion Cymru yn uno wedi cytundeb gyda Phrifysgol Cymru.

Cytunwyd ar y cynlluniau i ddod â Phrifysgol y Drindod Dewi Sant, Prifysgol Fetropolitan Abertawe ac Athrofa Prifysgol Cymru Caerdydd at ei gilydd ddydd Gwener.

Bydd y brifysgol newydd yn cael ei galw'n "Brifysgol Cymru".

Mae gan y sefydliad hanes hir o fod yn un ffederal gyda cholegau ym Mangor, Aberystwyth, Abertawe a Chaerdydd.

Ond mae'r sefydliadau hyn wedi gwahanu oddi wrth Brifysgol Cymru yn y blynyddoedd diweddar.

Dywedodd gohebydd addysg BBC Cymru Ciaran Jenkins fod creu'r sefydliad newydd yn "ddatblygiad arwyddocaol iawn".

Ehangu

Mae'r cytundeb ynglŷn â'r strwythur newydd yn golygu y gellir croesawu sefydliadau newydd - Prifysgol Cymru Casnewydd a Phrifysgol Glyndŵr hefyd yn nes ymlaen.

Byddai hyn yn creu'r brifysgol fwya' yng Nghymru.

Ar hyn o bryd, mae creu'r brifysgol newydd - sy'n cynnwys y tri sefydliad - yn golygu mai hi yw'r drydedd fwyaf yng Nghymru ar ôl Caerdydd a Morgannwg.

Dr Medwin Hughes
Dr Medwin Hughes fydd un o ddau Is-Ganghellor ar y sefydliad newydd

Bydd y sefydliad newydd yn cael ei arwain ar y cyd gan Dr Medwin Hughes, Is-Ganghellor presennol y Drindod Dewi Sant a'r Athro Marc Clement, Is-Ganghellor Prifysgol Cymru.

Yr Athro Clement fydd llywydd y sefydliad newydd tra bydd Dr Hughes yn Reithor.

Eisoes mae'r sefydliadau yn gweithio yn agos gyda'i gilydd fel rhan o Gynghrair Prifysgol Cymru ac yn cynnig graddau Prifysgol Cymru.

Cytunwyd yn unfrydol i uno gyda Phrifysgol Cymru i greu system genedlaethol addysg uwch.

Mae'r datblygiad, gafodd ei gynnig gan Dr Medwin Hughes, yn ymateb i her Gweinidog Addysg y Cynulliad, Leighton Andrews, i wella darpariaeth addysg uwch Cymru drwy osod her i brifysgolion "addasu neu farw".

Dywedodd Mr Andrews na fyddai prifysgolion yn gallu codi ffioedd dysgu uwch o fis Medi 2012 os nad ydyn nhw'n gallu dangos eu bod yn bwriadu cydweithio'n agosach.

Uno

Dywedodd cadeirydd Cyngor Prifysgol Cymru, D Hugh Thomas ei fod wrth ei fodd fod y cytundeb yn unfrydol: "Rydw i'n wirioneddol gredu ei fod yn gwbl gyson â gweledigaeth Llywodraeth y Cynulliad ar gyfer addysg uwch yng Nghymru," meddai.

Ychwanegodd ei fod yn ei weld fel y cam cyntaf "mewn proses o gydweithio agosach rhwng holl sefydliadau addysg uwch a phellach Cymru".

Dywedodd Dr Geoffrey Thomas, Cadeirydd Corff Llywodraethol Prifysgol y Drindod Dewi Sant: "Mae'r weledigaeth yn mynd i gael sgil-effeithiau pellgyrhaeddol ar draws y sector ac yn mynd i adfywio economi Cymru ar yr un pryd â hybu rôl ryngwladol addysg uwch."

Dywedodd Dr Hughes y bydd "y brifysgol newydd yn arloesol a bydd yn adeiladu ar lwyddiant y brifysgol sector ddeuol yn Ne Orllewin Cymru drwy gynnwys y Colegau Addysg Bellach yn golegau cyswllt o Brifysgol Cymru".

Cafodd Prifysgol Cymru'r Drindod Dewi Sant ei chreu yn 2010 drwy uno Prifysgol Cymru Llanbedr Pont Steffan a Choleg Prifysgol y Drindod Caerfyrddin.

Cyhoeddodd Cyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru mai'r peth allweddol yn eu barn nhw yw na ddylai mwy na dwy brifysgol fod ym mhob rhanbarth.

"Fe wnaethon ni gychwyn ym mis Rhagfyr 2010 ac rydym yn edrych ar strwythur o beidio â chael mwy na chwe sefydliad a dim mwy na dau ym mhob rhanbarth."



HEFYD
Cynlluniau i uno prifysgolion
10 Chwef 11 |  Newyddion
Prentisiaeth yn apelio'n fwy?
29 Ion 11 |  Newyddion
Cadarnhau helpu cyllido campws
27 Ion 11 |  Newyddion
Prifysgolion: 'Bwlch o £80 miliwn'
14 Ion 11 |  Newyddion
Colli swyddi a chyrsiau mewn prifysgol
07 Ion 11 |  Newyddion
Creu prifysgol newydd
17 Rhag 10 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific