British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mercher, 9 Chwefror 2011, 06:42 GMT
PTSD: Galw am fwy o gydweithio

Milwyr
Adwaith tymor-hir i brofiadau yw Anhwylder Straen wedi Trawma (PTSD)

Mae angen gwell cyfathrebu rhwng y Weinyddiaeth Amddiffyn a meddygon teulu er mwyn helpu cyn-filwyr sy'n diodde' o Anhwylder Straen wedi Trawma (PTSD), medd un o bwyllgorau'r Cynulliad.

Cafodd gwaith ymchwil manwl ei gynnal gan Aelodau Cynulliad, fu'n siarad â nifer o aelodau o'r lluoedd arfog o Gymru i ddarganfod mwy am y materion sydd o bwys iddyn nhw.

Mae adroddiad gan Bwyllgor Iechyd, Lles a Llywodraeth Leol y Cynulliad yn galw am ddull mwy effeithiol o gofnodi hanes gwasanaeth cyn-filwyr y lluoedd arfog yn eu nodiadau meddygol, fel y gall y rheini sy'n diodde' o Anhwylder Straen wedi Trawma (PTSD) gael diagnosis cyflym a chywir.

Yn ôl y grŵp trawsbleidiol, mae methiant y Weinyddiaeth Amddiffyn i ddatgelu gwybodaeth yn arwain at fylchau yn nodiadau meddygol cyn-filwyr, sy'n golygu fod llawer sy'n diodde' o PTSD yn cael diagnosis anghywir gan feddygon teulu.

Daeth ymchwiliad y Pwyllgor i'r casgliad nad oedd y cwestiynnau cywir yn aml yn cael eu gofyn i gyn-filwyr, oherwydd bod elfennau hanfodol o wybodaeth ar goll o'u nodiadau.

Cydweithio

Yn ôl yr adroddiad, gallai darparu'r nodiadau hyn yn gywir gyflymu'r broses o wneud diagnosis o PTSD yn sylweddol, er bod sefydliadau amddiffyn yn ystyried bod y nodiadau hyn yn gyfrinachol.

Mae'r adroddiad yn galw ar Lywodraeth y Cynulliad i gydweithio â'r Weinyddiaeth Amddiffyn i sicrhau bod gwybodaeth yn cael ei drosglwyddo, oni bai bod milwyr yn dymuno i'r wybodaeth aros yn gyfrinachol.

Fel y dywedodd nifer o dystion yn ystod yr ymchwiliad hwn, mae cysylltiad cynyddol lluoedd arfog y DU â gwrthdaro rhyngwladol yn debygol o arwain at i PTSD fod yn fwy cyffredin yn y dyfodol
Jonathan Morgan AC

Cadeirydd y Pwyllgor

Mae'r adroddiad hefyd yn tynnu sylw at y ffaith fod camddefnyddio sylweddau yn broblem gyffredin ymhlith cyn-filwyr, a bod hynny'n aml yn cydfynd â'r achosion o PTSD.

Mae'n argymell bod Llywodraeth y Cynulliad yn sicrhau bod cyn-filwyr sy'n diodde' o PTSD hefyd yn gallu cael triniaeth ar gyfer camddefnyddio sylweddau.

Er bod y Pwyllgor yn croesawu'r ffaith fod Llywodraeth y Cynulliad wedi sefydlu Gwasanaeth Iechyd Meddwl a Lles, sy'n cynnig darpariaeth i gyn-filwyr, mae pryder ei fod yn cael ei ariannu ar sail poblogaeth ardal yn hytrach nag ar nifer y bobl sydd angen y gwasanaethau.

Argymhellion

Ymhlith yr argymhellion eraill yn yr adroddiad, mae'r angen i wneud cyn-filwyr a'u teuluoedd yn fwy ymwybodol o PTSD, sicrhau y gall carcharorion sy'n gyn-filwyr fanteisio'n llawn ar y gwasanaethau, a'r angen am ragor o arian ar gyfer grwpiau gwirfoddol lle mae cyn-filwyr yn cefnogi eu cymrodyr.

Dywedodd Jonathan Morgan AC, Cadeirydd y Pwyllgor:

"Fel y dywedodd nifer o dystion yn ystod yr ymchwiliad hwn, mae cysylltiad cynyddol lluoedd arfog y DU â gwrthdaro rhyngwladol yn debygol o arwain at i PTSD fod yn fwy cyffredin yn y dyfodol.

"Felly mae'n hollbwysig bod canfod a thrin PTSD yn effeithiol yn rhywbeth cyffredin. Rydym yn galw ar Lywodraeth Cymru i annog gwell cyfathrebu rhwng cyrff amddiffyn a chyrff iechyd, ac am wneud gwell defnydd o'r sector gwirfoddol.

"Er ein bod yn derbyn bod Llywodraeth y Cynulliad yn cymryd camau cadarnhaol i wella'r gwasanaethau hyn yng Nghymru - fel sefydlu gwasanaeth Iechyd Meddwl a Lles newydd ar gyfer cyn-filwyr - mae'n rhaid mynd i'r afael â meysydd o bryder gwirioneddol o hyd, fel y gall yr unigolion sy'n rhoi eu bywydau mewn perygl er lles eu gwlad gael gwasanaeth blaengar ac effeithiol os byddan nhw ei angen."

Mewn ymateb, dywedodd llefarydd ar ran y Weinyddiaeth Amddiffyn: "Mae'r llywodraeth wedi ymrwymo i wella iechyd meddwl ein lluoedd arfog a'n cyn-filwyr.

"Rydym eisoes yn edrych ar ffyrdd o wella'r modd y mae gwybodaeth feddygol yn cael ei drosglwyddo i feddygon teulu ac rydym wrthi'n cynnal cynllun peilot gyda rhai canolfannau meddygol yn Lloegr.

"Rydym yn bwriadu ymgynghori gyda'r Gwasanaeth Iechyd yng Nghymru a'u gwneud nhw'n rhan o'r broses."



HEFYD
Cyn-filwyr yn colli achos llys
21 Mai 03 |  Newyddion
Trin cyn-filwyr: Pryder am arian
20 Mai 03 |  Newyddion
Cyn-filwyr yn hawlio iawndal
04 Maw 02 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific