British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Gwener, 4 Chwefror 2011, 08:06 GMT
Cynnydd yn risg canser y fron

Claf yn derbyn profion cansyr
Mae'r elusen yn annog menywod i gael profion sgrinio

Mae menywod yn fwy tebygol o gael canser y fron heddiw nag yr oedden nhw 10 mlynedd yn ôl, medd elusen ganser.

Mae'r cynnydd mwyaf mewn menywod rhwng 50 a 69 mlwydd oed, yn ôl ffigyrau Ymchwil i Ganser.

Ond mae'r adroddiad yn dweud bod pobl sy'n cael y math yma o ganser yn debygol o fyw yn hirach nag yr oedden nhw.

Yn ôl arbenigwyr, patrymau iechyd teuluol a ffordd o fyw sy'n rhannol gyfrifol am y cynnydd.

Mae meddygon wedi rhybuddio bod angen bwyta'n iachach, gwneud mwy o ymarfer corff ac yfed llai o alcohol.

Byw yn hirach

Yn ôl y ffigyrau, mae'r risg o gael canser y fron wedi cynyddu o un ymhob naw i un ymhob wyth.

Ac maen nhw'n dangos bod nifer achosion wedi cynyddu 3.5% mewn 10 mlynedd - 47,000 yn 2008 o'i gymharu â 43,400 yn 1999.

Mae gwneud mwy o ymarfer corff a bwyta deiet sy'n uchel mewn ffeibr ond yn isel mewn braster dirlawn yn gallu helpu cadw at bwysau iach - sydd yn ei dro yn lleihau'r risg o ganser y fron
Sara Hiom, Ymchwil i Ganser

Er bod y cynnydd mwyaf, mwy na 6%, mewn menywod rhwng 50 a 69 mlwydd oed, roedd cwymp o 0.5% mewn menywod iau rhwng 25 a 49 mlwydd oed.

Ond mae'r elusen wedi dweud bod ymchwil yn dangos bod dwy o bob tair sy'n datblygu canser y fron yn debygol o fyw am 20 mlynedd neu'n hirach ar ôl cael y diagnosis.

'Ffordd o fyw'

Mae menywod heddiw yn tueddu i gael llai o blant ac yn hwyrach yn eu bywydau, ac mae hyn hefyd yn cynyddu'r risg.

Dywedodd Sara Hiom, Cyfarwyddwr Gwybodaeth Iechyd yr elusen: "All menywod ddim newid eu genynnau ond gall newidiadau bach yn eu ffordd o fyw bob dydd helpu lleihau'r risg o ganser.

"Mae torri'n ôl ar alcohol drwy gadw at ganllawiau'r llywodraeth, dim mwy nag 14 uned yr wythnos, yn helpu.

"Ac mae gwneud mwy o ymarfer corff a bwyta deiet sy'n uchel mewn ffeibr ond yn isel mewn braster dirlawn [saturated] yn gallu helpu cadw at bwysau iach - sydd yn ei dro yn lleihau'r risg o ganser y fron."

Therapi

Dylai menywod, meddai, drafod therapi hormonau gyda'u meddygon gan y gallai ei ddefnyddio am amser hir gynyddu'r risg o ganser y fron.

Mae'r elusen hefyd yn annog menywod i gael eu sgrinio drwy ddweud fod mamogramau yn gallu canfod canser y fron yn gynnar cyn y gellir ei deimlo fel lwmp neu ei weld mewn unrhyw ffordd arall.

Y cynharaf mae'r canser yn cael ei ganfod, y mwyaf llwyddiannus mae'r driniaeth yn debyg o fod.

Yn 2008 cafodd 22,900 o fenywod rhwng 50 a 69 oed ddeiagnosis o ganser y fron - tua hanner (48%) o'r holl achosion.

Roedd 15,700 o achosion (33%) ymhlith menywod dros 70 oed a 9,100 (19%) mewn menywod rhwng 25 a 49 mlwydd oed.

Daw'r rhybuddion hyn wrth i'r Gronfa Loteri Fawr gyhoeddi eu bod wedi rhoi mwy na £16 miliwn i wahanol wasanaethau cefnogi ac atal canser yng Nghymru.

Ar Ddiwrnod Canser y Byd, 4 Chwefror, cyhoeddwyd bod dros 100 prosiect yng Nghymru bellach wedi derbyn £16,131,550.



HEFYD
Ymgyrch am ganser mewn dynion
22 Tach 10 |  Newyddion
Canser: Dyletswyddau cwmniau
04 Hyd 10 |  Newyddion
Gweinidog yn agor dwy uned newydd
31 Awst 10 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific