British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Iau, 27 Ionawr 2011, 18:51 GMT
Ansicrwydd am ddyfodol Cyngor Ynys Mn

Cyngor Sir Ynys Mn
Gallai cynghorau uno a chyd-weithio o dan gynlluniau'r llywodraeth

Mae dyfodol Cyngor Ynys Môn yn y fantol yn sgil camau cyfreithiol newydd yn y cynulliad.

Fe fydd gwelliannau hwyr a gynigiwyd gan y llywodraeth i'r Mesur Llywodraeth Leol yn caniatáu i weinidogion orfodi cynghorau i uno.

Yn ôl Golygydd Materion Cymreig BBC Cymru, Vaughan Roderick, gallai Ynys Môn a Gwynedd gael eu rheoli gan un cyngor newydd.

Mae'r ffaith bod y cynnig yn hwyr yn y dydd yn awgrymu bod y llywodraeth yn credu y bydd angen defnyddio'r pwerau o fewn amser byr, meddai Mr Roderick.

Ond dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth y Cynulliad fod y dyfalu fod y gwelliant wedi ei anelu at awdurdodau lleol penodol yng Nghymru "ymhell o'r gwir".

'Dyletswydd i gamu i mewn'

Mae'r gwelliannau yn rhoi'r pŵer i weinidogion orfodi unrhyw gyngor i uno â dau neu dri chyngor cyfagos.

Dydd Mercher dywedodd y Gweinidog Llywodraeth Leol, Carl Sargeant, wrth y cynulliad ei fod yn gwrthwynebu unrhyw ad-drefnu eang mewn llywodraeth leol.

Ond roedd yn "ddyletswydd" arno, meddai, i gamu i mewn a gweithredu lle'r oedd cyngor yn methu.

Fe fydd y sylw ynghyd â'r camau cyfreithiol yn cryfhau'r gred y bydd 'na gyhoeddiad ynghylch dyfodol Cyngor Ynys Môn yn fuan yn sgil blynyddoedd o gecru rhwng cynghorwyr ac ymdrechion i sicrhau strwythurau effeithiol i'r awdurdod.

'Dewis olaf'

Wrth ymateb, dywedodd Aelod Cynulliad Ynys Môn a'r Dirprwy Brif Weinidog, Ieuan Wyn Jones, ei bod hi'n bwysig i'r cyngor roi trefn ar bethau.

"Mae amser yn brin," meddai, "dwi'n derbyn hynny a dwi'n credu bod pobl yr ynys yn teimlo bod angen datrys y sefyllfa gyda'r cyngor.

"Gobeithio y medrwn ni gyflawni hynny'n fuan."

Dywedodd mai'r dewis olaf fyddai uno'r ddau gyngor.

"Wrth gwrs, mae yna fesurau eraill y gall y gweinidog eu cymryd ac fe fydd yn ystyried y rheini'n ofalus dros yr wythnosau nesaf."

'Haerllug'

Mae'r Democratiaid Rhyddfrydol yn hynod bryderus am faint o bŵer sy'n cael ei roi i Weinidogion ac maen nhw'n ceisio dal y gwelliannau yn ôl cyhyd â phosib.

Dywedodd Veronica German AC o'r Democratiaid Rhyddfrydol: "Mae haerllugrwydd y llywodraeth glymblaid yn sarhau cymunedau Cymru.

"Os byddan nhw'n defnyddio'r pwerau dim ond yn achos Ynys Môn, fel mae Gweinidogion yn ei awgrymu, fe ddylen nhw fod yn onest ynglŷn â'r hyn maen nhw'n ei weld fel y broblem ym Môn a chyflwyno cynigion penodol ..."

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth y Cynulliad bod yn rhaid i awdurdodau lleol weithio gyda'i gilydd yn yr hinsawdd ariannol gyfredol a chydweithio'n llawer agosach gyda'u cymdogion.

Gan fod rhai awdurdodau lleol yn llai awyddus i wneud hyn nag eraill, meddai'r llefarydd, mae'r Llywodraeth y Cynulliad eisiau meddu ar ddulliau o ymyrryd "er mwyn arbed arian ac amddiffyn gwasanaethau".

"Dydy gwneud hyn yn sicr ddim rhagflaenydd i ad-drefnu llywodraeth leol yng Nghymru," ychwanegodd.

"Mae'n ymwneud â rhoi arf arall inni gefnogi, annog a gwthio cydweithio ymysg awdurdodau lleol ac arbed arian. Mae'r dyfalu ei fod wedi ei anelu at awdurdodau lleol penodol yng Nghymru ymhell o'r gwir."



HEFYD
Gwrthbleidiau Mn yn cwrdd
10 Ion 11 |  Newyddion
Rhoi'r gorau: 'Mater i'r cyngor'
08 Ion 11 |  Newyddion
Angen gwelliannau yng Nghyngor Mn
12 Gorff 10 |  Newyddion
Cyngor: Ymchwiliad llawn
30 Ion 09 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific