British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mercher, 12 Ionawr 2011, 17:58 GMT
Organau: E-bost yn mynegi pryderon

Pryder am newid trefn rhoi organau yng Nghymru

Mae'r Gweinidog Iechyd wedi derbyn e-bost yn mynegi pryderon sylfaenol a ddylai Cymru gael yr hawl i gyflwyno system newydd sy'n ymwneud â rhoi organau.

Nod Llywodraeth y Cynulliad yw cyflwyno trefn sy'n golygu nodi peidio â rhoi organau yn lle dewis rhoi organau wedi marwolaeth.

Roedd Edwina Hart ar fin gwneud cyhoeddiad am y mater yn Y Senedd pan gafodd e-bost am 2.15 brynhawn Mercher yn cyfeirio at "oblygiadau ymarferoldeb" system wahanol yng Nghymru ac yn amau a fyddai'r drefn newydd yn dilyn Deddf Iawnderau Dynol.

Organau
Mae newid y drefn yn golygu y gall mwy o organau fod ar gael

Credir bod Carwyn Jones, y Prif Weinidog, wedi gorfod argraffu'r ebost a mynd a fo i'r siambr i'r gweinidog cyn iddi wneud y cyhoeddiad.

Ond dywedodd Ysgrifennydd Cymru ei bod wedi hysbysu'r Prif Weindiog ddydd Llun.

Dywedodd Ms Hart ei bod wedi derbyn cyngor clir y byddai'n gyfreithiol i bwerau gael eu datganoli.

'Rhwystro'

"Mae'n ymddangos bod 'na ymdrech o dan broses Gorchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol i rwystro Llywodraeth y Cynulliad rhag gwneud yr hyn maen nhw'n ei ddymuno," meddai Dr Dai Lloyd, AC Plaid Cymru.

Mae Vaughan Roderick, Golygydd Gwleidyddol BBC Cymru, wedi dweud: "Os nag oedd y berthynas rhwng Caerdydd a Llundain yn sur o'r blaen, mae'n hynod o sur erbyn hyn.

"Mae'n argoeli y bydd y berthynas yn dirywio ..."

Dr Dai Lloyd
Dr Dai Lloyd: 'San Steffan yn dangos diffyg parch'

Mewn datganiad dywedodd Ysgrifennydd Cymru, Cheryl Gillan, bod y gorchymyn hwn yn cael ei drin yn yr un modd â phob gorchymyn arall gan Lywodraeth y Cynulliad a'r Cynulliad Cenedlaethol.

"Mae'n fater o drefn ein bod yn gofyn a chael barn y Twrnai Cyffredinol ar bob cais ac yn cael cytundeb y llywodraeth.

"O ystyried pwysigrwydd y cais yma dwi'n benderfynol o sicrhau bod yr holl gamau yn cael eu gwneud yn rhesymol ac yn sensitif a ddim yn torri corneli.

"Rydym wedi cydweithio'n agos gyda Llywodraeth y Cynulliad ar y mater a dwi wedi trafod y cais mor ddiweddar â dydd Llun gyda Phrif Weinidog Cymru a'r Dirprwy Brif Weinidog, pan wnes i eu hysbysu bod y broses yn symud ymlaen."

Dr Lloyd gyflwynodd y cais gwreiddiol i newid y drefn yng Nghymru a dywedodd ei fod yn synnu at yr "ymyrraeth o du allan i Gymru".

Roedd y bwriad i newid y drefn, meddai, wedi ei gefnogi drwy Gymru gan wleidyddion a mudiadau ac elusennau meddygol.

"Mae blynyddoedd o waith tu ôl i'r cais ond dim ond yn hwyr iawn yn y dydd mae San Steffan yn codi pryderon.

'Diffyg parch'

"Mae'n dangos diffyg parch tuag at Lywodraeth y Cynulliad a llais democrataidd pobl Cymru.

Dywedodd ei fod yn falch fod y gweinidog yn bwriadu symud ymlaen â'r broses gan ei fod yn "fater o bwys gwirioneddol a allai arwain at achub bywydau nifer o bobl".

Edwina Hart, Gweiniodg Iechyd Cymru
Roedd y gweinidog ar fin gwneud cyhoeddiad am y mater pan gafodd hi'r e-bost

"Mae unrhyw oedi yn arwain at golli bywydau gan fod rhywun sy'n aros am drawsblaniad yn marw yng Nghymru bob 11 diwrnod."

Pwysleisiodd nad mater o hawliau dynol oedd hwn gan fod gan unrhyw un nad oedd eisiau bod yn rhoddwr yr hawl i wneud hynny.

"Bwriad y gorchymyn yw sicrhau nad ydi bywydau yn cael eu colli'n ddiangen," meddai Dr Lloyd.

"Mae hwn yn fater o egwyddor ac fe ddylai gael y gefnogaeth gywir a symud ymlaen mor fuan â phosib."

Dywedodd Nick Ramsey, Llefarydd y Ceidwadwyr ar Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol, eu bod yn croesawu'r ymdrech i gael pwerau am fod angen atebion i'r prinder organau ar gael ar gyfer trawsblaniad.

"O gofio materion cyfreithiol ... rhaid i ni sicrhau y bydd rhywun yn craffu ar y cymhlethdodau ac yn edrych yn fanwl ar y modd y byddai'r system newydd yn gweithio."



HEFYD
Organau: Disgwyl cyhoeddiad
12 Ion 11 |  Newyddion
Fydd modd newid trefn rhoi organau?
11 Ion 11 |  Newyddion
Cais i newid y drefn gofrestru
10 Ion 11 |  Newyddion
Angen mwy o organau
24 Medi 10 |  Newyddion
Hwb i newid system rhoi organau
08 Gorff 10 |  Newyddion
Organau: Newid y drefn bresennol?
19 Medi 08 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific