British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Iau, 30 Rhagfyr 2010, 06:35 GMT
'Heriau i'r Gwasanaeth Iechyd'

Hywel Griffith
Hywel Griffith
Gohebydd Iechyd BBC Cymru

Aneurin Bevan
Aneurin Bevan: 'Tad y Gwasanaeth Iechyd'

Daeth 2010 â sawl her newydd i'r Gwasanaeth Iechyd - nid dim ond i'r doctoriaid a nyrsys ar y wardiau ond i'r rheolwyr a'r cyfrifwyr.

Wedi blynyddoedd o wariant hael, eleni dechreuodd y broses o dorri nôl, gyda rhai byrddau iechyd yn gorfod ceisio arbed miliynau o bunnau'r mis.

Mae hynny eisoes wed arwain at benderfyniadau amhoblogaidd i gau rhai ysbytai ac adolygu gwasanaethau, gyda mwy o ad-drefnu yn debygol yn y Flwyddyn Newydd.

"Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf mae mwy o bwyslais wedi bod ar y strwythur," meddai'r ymgynghorydd gwleidyddol Iestyn Davies.

"Ond, wrth gwrs, mae'r cwestiwn mawr dal yno - sawl ysbyty mawr sydd eisiau arnon ni? Mae hynny yn bwnc llosg gwleidyddol."

'Cwestiwn mawr'

Mae byrddau iechyd ar draws Cymru wedi gorfod ystyried symud gwasanaethau er mwyn gwneud gwell defnydd o'u hadnoddau - ond mae hynny yn aml yn amhoblogaidd iawn gyda'r cyhoedd - ac felly gyda'r gwleidyddion hefyd, yn ôl Iestyn Davies.

"Does neb yn y cynulliad eisiau gweld ysbyty yn cau yn eu hetholaeth nhw," meddai.

"Wrth edrych ymlaen at 2011, y cwestiwn mawr yw pa fath o system y mae'r pleidiau'n mynd i ymgyrchu drosti hi yn ystod yr etholiad - a yw'r gwasanaeth yn gynaliadwy - a oes digon o arian yn y banc?"

Clefyd y Llengfilwyr
Clefyd y Llengfilwyr: Pedwar wedi marw

Roedd eleni hefyd wedi dod â sawl her annisgwyl - dau gyfnod o eira trwm ac iâ, ac ar ddiwedd yr haf Clefyd y Llengfilwyr yn y de, gyda'r nifer fwyaf o achosion yng Nghymru erioed.

Cafodd 22 o bobl eu taro'n ddifrifol wael oherwydd y bacteria yn ardal Blaenau'r Cymoedd a chafodd 0 arall eu heintio mewn ardaloedd eraill. Bu farw pedwar o bobl.

Gyda chymaint o achosion wedi lledu ar draws ardal eang, roedd yn anodd i Dr Meirion Evans a'i dîm o Iechyd Cyhoeddus Cymru geisio dod o hyd i darddiad yr haint.

'Diferion'

"Mae'r bacteria yn gyffredin yn yr amgylchedd," meddai Dr Evans, "ac mae pobol yn cael eu heintio wrth anadlu bacteria sy'n cael eu lledu drwy'r awyr ar ffurf diferion o ffynhonell sydd wedi ei llygru."

Yn y pen draw nid oedd modd olrhain un tarddiad unigol ar gyfer yr holl achosion - ond daeth sicrwydd ym mis Hydref fod y perygl ar ben.

"Weithiau mae fel gwaith ditectif," meddai. "Hynny yw ceisio dod â'r holl wybodaeth at ei gilydd, dadansoddi'r wybodaeth ac edrych am gliwiau am darddiad yr haint."

Mae disgwyl adroddiad swyddogol am achosion y clefyd yn y Flwyddyn Newydd.




Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific