British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Iau, 9 Rhagfyr 2010, 13:00 GMT
Sment: Achosion canser newydd 'yn uchel' mewn un ardal

Hanson Cement
Ffatri cwmni Hanson Cement yn Padeswood

Mae ymchwiliad i bryderon iechyd mewn cysylltiad â ffatri sment yn Sir y Fflint wedi canfod bod diagnosis newydd o ganser "yn sylweddol uwch" na'r cyfartaledd ar gyfer Cymru mewn un ardal ger y gwaith.

Fe wnaeth Iechyd Cyhoeddus Cymru gynnal ymchwiliad ar ôl pryderon gan drigolion bod 'na gynnydd mewn achosion o amgylch gwaith Hanson Cement yn Padeswood ger Yr Wyddgrug.

Yr ardal dan sylw welodd y cynnydd oedd Caergwrle, Yr Hôb a Llanfynydd.

Yn ôl cwmni Hanson Cement, maen nhw'n cymryd camau i sicrhau nad oes gan bobl "unrhyw beth i boeni amdano".

Mewn chwe ardal arall gafodd eu hastudio, roedd nifer yr achosion newydd o ganser "yn debyg neu yn is na'r cyfartaledd ar gyfer Cymru".

Casglu barn

Fe wnaeth Edwina Hart, Gweinidog Iechyd Cymru, ofyn i Iechyd Cyhoeddus Cymru gynnal ymchwiliad ar ôl ofnau rhai yn yr ardal y gallai cysylltiad fod rhwng y gwaith ac iechyd trigolion.

Roedd y trigolion yn honni bod 'na "gynnydd yn achosion o ganser" yn yr ardal.

Fe wnaeth Iechyd Cyhoeddus Cymru gynnal cyfres o gyfarfodydd a oedd yn rhoi cyfle i bobl leisio barn, codi pryderon a gwneud sylw.

Mae'r ymchwiliad yn parhau.

Ond mae Iechyd Cyhoeddus Cymru ar y cyd â Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr, Asiantaeth Gwarchod Iechyd, Asiantaeth yr Amgylchedd Cymru, Asiantaeth Safonau Bwyd Cymru a Chyngor Sir y Fflint wedi cyhoeddi'r adroddiad ddydd Iau ar farn y trigolion lleol.

Yn ogystal y mae adroddiad drafft sy'n disgrifio iechyd pobl yn yr ardal o'i gymharu â gweddill Cymru.

Doedd yr adroddiad ddim yn archwilio i'r achosion ac effeithiau ond mae'r adroddiad yn edrych ar 21 dangosydd iechyd mewn saith ardal benodol.

Lleoliadau

Roedd 20 o'r rhain yn debyg neu yn well na'r canlyniadau ar gyfer Cymru ym mhob un ardal.

Ond roedd un canlyniad - pobl gyda diagnosis newydd o ganser - yn debyg neu yn well na'r canlyniadau ar gyfer Cymru mewn chwe ardal.

Roedd y canlyniadau mewn un ardal yn "sylweddol uwch na'r cyfartaledd".

Yn ôl Iechyd Cyhoeddus Cymru mae 'na 13 lleoliad arall yng Nghymru, sydd ddim ger y gwaith sment, sydd â chyfraddau tebyg.

"Mae ffactorau yn ymwneud ag iechyd yn gymhleth," meddai Dr Roland Salmon, ymgynghorydd epidemioleg gydag Iechyd Cyhoeddus Cymru.

"Dydan ni ddim yn barod i ddod i gasgliad am yr achosion canser ar hyn o bryd.

"Mae 'na sawl math o ganser ac mae 'na achosion gwahanol yn ymwneud â phob person.

"Mae gwaith manylach yn cael ei wneud."

Wrth ymateb dywedodd llefarydd ar ran Hanson Cement, mai cam arall yw hwn at sicrhau pobl sy'n byw ger y safle nad oes 'na ddim i'w pryderu.

"Mae'r ymchwiliad a gwaith Iechyd Cyhoeddus Cymru wedi creu argraff ar Hanson.

"Ond rydym yn gobeithio y bydda 'na gasgliadau buan er mwyn lleihau'r pryderon ymhlith y trigolion lleol."

Cafodd cynrychiolwyr 107 o grwpiau cymunedol eu gwahodd i fynychu cyfarfodydd.

Roedd 'na gyfle i bobl fynd i drafod gydag Iechyd Cyhoeddus Cymru a bu swyddogion yn ymweld â'r ardaloedd hefyd.

Cwynion

Cafodd 19,600 o gylchlythyron eu dosbarthu yn ogystal.

Yn ôl Iechyd Cyhoeddus Cymru fe wnaeth 175 o bobl leisio barn.

"Mae 'na nifer sylweddol o bobl wedi penderfynu peidio dweud eu dweud," meddai Andrew Jones, cyfarwyddwr iechyd cyhoeddus Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr.

"Mae 'na dystiolaeth nad oes gan rai bryderon am y gwaith ac o'r rhai oedd â phryderon, y mwya cyffredin oedd pryderon iechyd, yn enwedig canser a phroblemau anadlu."

Roedd y cwynion mwya o lefydd sy'n agos at y safle, gyda sŵn y brif broblem.

Roedd problemau am lwch yn ehangach ac yn bennaf gan bobl yn ardal Penyffordd.

Fe fydd yr adroddiad yn cael ei gyflwyno i'r cwmni, Asiantaeth yr Amgylchedd a Chyngor Sir y Fflint.



HEFYD
Trafod pryderon am gwmni sment
09 Medi 10 |  Newyddion
Gweinidog: 'Angen ymchwiliad'
14 Mai 10 |  Newyddion
£250,000 o ddirwy i gwmni
18 Chwef 10 |  Newyddion
Cwmni sment yn 'peryglu iechyd'
21 Ion 10 |  Newyddion
Pentre 'dan gwmwl o lwch'
09 Hyd 09 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific