British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mercher, 21 Gorffennaf 2010, 10:41 GMT 11:41 UK
Cofio am arwr moduro Cymru

Babs yn amgueddfa Pentywyn
Yn wreiddiol gadawyd Babs yn y tywod cyn cael ei adnewyddu yn 1969.

Erbyn heddiw, byddai cael gafael ar gar o 450 marchnerth sy'n gallu cyrraedd cyflymder o 170 m.y.a. yn broses eitha syml ac yn costio ychydig dros £10,000.

Mae'n anodd credu fod cyrraedd y nod yna wedi lladd un o beirianwyr a gyrwyr rasio mwya beiddgar Cymru 83 o flynyddoedd yn ôl.

Nawr mae gwaith Parry Thomas yn mynd i gael ei gofio wrth i drac rasio Penbre ger Llanelli enwi adeilad ar ei ôl.

Ar Fawrth 3, 1927, lladdwyd John Godfrey Parry Thomas - mab i ficer o Wrecsam - ar draeth Pentywyn wrth geisio adennill record cyflymder y byd a osodwyd ganddo'r flwyddyn flaenorol.

Injan awyren

Roedd ei gar 'Babs' wedi ei adeiladu'n bwrpasol, ac roedd ganddi injan awyren 27 litr ynddi. Gymaint oedd maint yr yr injan cymaint fel bod rhaid iddo bwyso allan o ochr dde'r car i weld ble'r oedd yn mynd!

J.G.Parry Thomas
Roedd John Godfrey Parry Thomas yn fab i ficer o Wrecsam

Ar ei gynnig ola, ac yn teithio ar gyflymder o dros 170 mya, fe dorrodd un o'r cadwyni oedd yn gyrru'r injan, gan ei daro'n ei ben a'i ladd yn syth.

Claddwyd Mr Thomas yn Byfleet yn Surrey, ond fe gafodd y car ei gladdu ar y safle ym Mhentywyn tan iddo gael ei gloddio i'r wyneb eto yn 1969 gan beiriannydd arall o'r gogledd, Owen Wyn Owen.

Bellach mae 'Babs' yn Amgueddfa Cyflymder Pentywyn yn ystod bob haf, ac yn treulio'r gaeafau yn Amgueddfa Forwrol Abertawe.

'Anhygoel'

Dywed Gavin Evans, Curadur Amgeuddfeydd Sir Gar: Dwi'n meddwl fod ei chyfnod o fedru cyrraedd 170mya wedi hen fynd, ond bob nawr ac yn y man yn yr haf mi fedrwch chi weld Babs yn teithio ar hyd traeth Pentywyn unwaith eto, sydd yn eitha anhygoel wedi'r holl amser.

"Ar y pryd roedd rhai yn teimlo y dylai Babs fod wedi cael llonydd yn y tywod o ran parch i John Parry Thomas.

"Ond nawr ei bod hi'n symud unwaith eto, dwi'n meddwl fod hynny'n deyrnged berffaith i arwr ac arloeswr Cymraeg."

Yn ogystal â dal record y byd ac ennill 38 ras mewn 5 mlynedd ar drac Brooklands, roedd Parry Thomas yn un o sylfaenwyr cwmni moduro Leyland, aeth ymlaen i fod yn British Leyland ac yna Rover Group.

'Traddodiad cyfoethog'

Wrth i drac Penbre ddathlu ei 20fed penblwydd, fe fydd Babs yn symud o Bentywyn dros dro i'r ganolfan y cfryngau newydd ym Mhenbre - adeilad sydd wedi cael ei enwi yn "Adeilad Parry Thomas".

Cyfarwyddwr Trac Penbre yw Phil Davies.

"Mae gan Gymru draddodiad cyfoethog o ran ceir rasio, ac fe ddylen ni fod yn falch o hynny," meddai.

"Rydym eisoes wedi cofio am un o fawrion Cymru drwy sefydlu Tlws Tom Pryce, ac o gofio pa mor agor ydym am Bentywyn, roedd hi'n addas rhywsut i gofio am arwr Cymreig arall."



HEFYD
Y Bluebird yn gwella ar ei record
19 Awst 00 |  Newyddion
Torri record ar draeth Pentywyn
18 Meh 00 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific