British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mercher, 14 Gorffennaf 2010, 05:50 GMT 06:50 UK
'Adeiladau ysgolion yn anaddas at y diben'

Ysgol
Roedd diffyg buddsoddiad y gorffennol wedi gadael ysgolion mewn cyflwr gwael

Dyw llawer o adeiladau ysgolion Cymru ddim mewn cyflwr digon da i ddarparu'r cwricwlwm modern.

Dyna medd adroddiad gan Swyddfa Archwilio Cymru, er ei fod yn cydnabod gwelliannau sydd wedi digwydd ers 2003.

Dywed yr adroddiad fod diffyg gwybodaeth ddibynadwy gan awdurdodau lleol am gyflwr ysgolion wedi llesteirio'r broses o fuddsoddi cyfalaf mewn adeiladu.

Mae yna amharodrwydd hefyd gan y cynghorau i wneud penderfyniadau am resymoli ysgolion yn dilyn cwymp yn nifer y disgyblion.

'Diffyg buddsoddiad'

Roedd diffyg buddsoddiad a diffyg gwaith cynnal a chadw ar adeiladau ysgolion, yn enwedig yn ystod y 1980au a 90au wedi gadael adeiladau mewn cyflwr difrifol.

Yn 2003, gosododd Llywodraeth y Cynulliad darged i gael bob ysgol at y safon dderbyniol erbyn 2010, gan addo buddsoddi £560m rhwng 2004 a 2008 er mwyn cyflawni hynny.

Fodd bynnag, medd adroddiad y Swyddfa Archwilio, doedd y diffiniad o 'safon dderbyniol' ddim yn ddigon manwl, gan arwain at ansicrwydd ynglŷn â'r safon y dylai awdurdodau lleol anelu ato.

Yn ystod archwiliad gan y swyddfa yn ystod 2008-09, roedd diffyg gwybodaeth ddibynadwy gan y cynghorau yn golygu nad oedd Llywodraeth y Cynulliad yn gwybod sut i dargedu'r arian at y mannau lle'r oedd yr angen ar ei waethaf.

Er hyn, dywed yr adroddiad fod adeiladau wedi gwella'n sylweddol mewn llawer o lefydd, a thra bod gwendidau o hyd wrth gynllunio a rheoli gwariant cyfalaf mewn ysgolion, mae newidiadau gan Lywodraeth y Cynulliad mewn partneriaeth gyda Chymdeithas Llywodraeth Leol Cymru yn rhoi'r potensial i ddatrys problemau.

Buddsoddiad

Fore Mercher hefyd daeth cadarnhad gan y gweinidog addysg Leighton Andrews o fuddsoddiad o £144.8m i adeiladu ysgolion - gwariant oedd eisoes wedi ei gyhoeddi.

Dywedodd y gweinidog: "Mae'r buddsoddiad yn dangos yn glir ein hymrwymiad i wella adeiladau ysgolion Cymru."

Bydd yr arian yn caniatáu adeiladu tair ysgol newydd - 'Porth I'r Cymoedd' ym Mhenybont-Ar-Ogwr, Ysgol St.Teilo yng Nghaerdydd a Chymuned Ddysgu Penarth ym Mro Morgannwg.

Fe fydd yr arian hefyd yn rhoi'r golau gwyrdd i 15 cynllun cyfalaf, ac yn cwrdd â'r galw am addysg trwy gyfrwng y Gymraeg mewn rhai ardaloedd.

Argymhellion

Bu gwendidau yn y broses o reoli a gwerthuso'r rhaglen buddsoddi cyfalaf ar gyfer ysgolion, ac mae llawer o adeiladau yn dal i fod mewn cyflwr gwael
Gillian Body

Archwilydd Cyffredinol Cymru

Mae adroddiad Swyddfa Archwilio Cymru yn cynnwys nifer o argymhellion i Lywodraeth y Cynulliad:

  • Datblygu fframwaith i werthuso effaith prosiectau adeiladu ysgolion mawr. Bydd hyn yn gorfodi cynghorau i ddefnyddio'r fframwaith i asesu effaith arian grant;
  • Pennu meini prawf cliriach ar gyfer adeiladau a chyfleusterau ysgol, ac adolygu'r meini prawf yn sgil deddfwriaeth newydd;
  • Pennu amserlenni cliriach ar gyfer cyflawni rhaglenni buddsoddi cyfalaf;
  • Targedu arian at awdurdodau sy'n ystyried cyfleoedd i resymoli lle nad yw nifer y disgyblion yn cyfateb i nifer y lleoedd.

Dywedodd Archwilydd Cyffredinol Cymru, Gillian Body: "Mae llawer o waith wedi ei wneud er mwyn sicrhau bod yr ystâd ysgolion yng Nghymru yn cyrraedd y safon, ac mae llawer o ddisgyblion ac athrawon wedi cael budd o amgylchedd gwaith llawer gwell.

"Fodd bynnag, bu gwendidau yn y broses o reoli a gwerthuso'r rhaglen buddsoddi cyfalaf ar gyfer ysgolion, ac mae llawer o adeiladau yn dal i fod mewn cyflwr gwael.

"Mae newidiadau diweddar a gyflwynwyd gan Lywodraeth y Cynulliad yn darparu sail fwy cadarn ar gyfer y dyfodol - er ei bod hi'n rhy gynnar i werthuso eu heffaith."



HEFYD
Buddsoddi £165m mewn addysg
16 Gorff 09 |  Newyddion
Ysgolion: 'Pawb ar ei ennill'
10 Chwef 08 |  Newyddion
Cost adnewyddu ysgolion 'dros £785m'
12 Awst 05 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific