British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Gwener, 11 Mehefin 2010, 06:50 GMT 07:50 UK
Ymgais merch ysgol i gofio arwr y Titanic

Harold Lowe
Dim cofeb hyd yn hyn i Harold Lowe yn Abermaw

Mae merch ysgol o Ddyffryn Ardudwy wedi dechrau ymgyrch i gofio Harold Lowe, un o arwyr y Titanic, yn nhref gyfagos Y Bermo.

Pan sylweddolodd Maddie Matthews, 15 oed, nad oedd unrhyw gofeb swyddogol yn y dref i gofnodi mai yno y magwyd Harold Lowe, fe benderfynodd hi lansio ymgyrch i newid hynny.

Ei gobaith yw y bydd cofeb yn ei lle erbyn canmlwyddiant boddi'r Titanic yn 2012.

Yn y ffilm Titanic yn 1997, Ioan Gruffudd chwaraeodd ran Harold Lowe a achubodd bedwar o bobl o'r dŵr rhewllyd - digwyddiad oedd yn adlewyrchiad cywir o'r noson dyngedfennol ym mis Ebrill 1912.

Wedi achub y pedwar person cyntaf, fe wnaeth achub nifer o bobl oddi ar un o'r cychod achub eraill oedd yn suddo.

Gwnaeth yn siŵr bod pawb a achubwyd ganddo'n cyrraedd diogelwch llong gyfagos y Caparthia.

Doedd Maddie Matthews heb glywed amdano tan iddi weld portread Ioan Gruffudd ohono yn y ffilm.

'Arwr'

Ioan Gruffudd
Ioan Gruffudd actiodd Harold Lowe yn ffilm y Titanic yn 1997

"Mae'n arwr lleol, cenedlaethol a rhyngwladol," meddai.

"Dylwn fod yn falch iawn ohono a dylai'r ysgolion lleol adrodd ei hanes yn amlach fel bod pawb yn yr ardal yn gwybod am ei ymddygiad ysbrydoledig.

"Bu farw yn 1944 ac mae wedi ei gladdu yn Llandrillo-yn-Rhos ond does dim yn Bermo i'w gofio."

Wedi i Harold Lowe ddychwelyd i Bermo, fe gafodd ei gyfarch gan 1,300 o bobl ac fe gyflwynwyd oriawr aur iddo am ei ymddygiad arwrol ond does dim unrhyw gofeb iddo yn y dref o hyd.

Bwriad Maddie Matthews yw trefnu digwyddiad i godi pres yn Neuadd Goffa Dyffryn Ardudwy ac mae hi eisoes wedi sefydlu tudalen Facebook i hyrwyddo'r digwyddiad a'r ymgyrch.

Mae ei hymdrechion wedi eu canmol gan Ymddiriedolaeth y Titanic, sef y mudiad sydd wedi ei sefydlu i warchod hanes ac enw'r RMS Titanic.

Dywedodd sefydlydd yr ymddiriedolaeth, Howard Nelson: "Mae ei hymdrechion i'w canmol yn fawr ac fe wnawn bopeth o fewn ein gallu i'w chefnogi.

"Gan fod bob un o'r bobl a oroesodd drychineb y Titanic bellach wedi'n gadael mae'n bwysig i ni eu cofio".



HEFYD
Ioan Gruffudd: Rôl newydd
10 Medi 09 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific