British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mawrth, 11 Mai 2010, 10:58 GMT 11:58 UK
Angen i'r Democratiaid benderfynu yn fuan

David Cameron a  Nick Clegg
Cafodd David Cameron a Nick Clegg sawl sgwrs ffn dros y dyddiau diwethaf

Yn ôl David Cameron mae'r amser wedi dod i'r Democratiaid Rhyddfrydol wneud penderfyniad ynglŷn â phwy fydd yn ffurfio'r llywodraeth nesa.

Y Ceidwadwyr sydd â'r nifer mwya o aelodau seneddol ond heb fwyafrif, ac maen nhw wedi gofyn am gefnogaeth plaid Nick Clegg i ffurfio llywodraeth glymblaid.

Ond ddydd Llun fe ddechreuodd y Democratiaid Rhyddfrydol drafodaethau ffurfiol gyda Llafur, ar ôl i Gordon Brown ddweud na fyddai'r parhau yn ei swydd fel arweinydd Llafur.

Dywedodd Mr Clegg fod y trafodaethau gyda'r Ceidwadwyr a Llafur wedi cyrraedd amser "tyngedfennol" a'u bod yn "tynnu at y terfyn".

Bydd y trafodaethau yn parhau ddydd Mawrth gyda'r ddwy brif blaid yn ceisio denu cefnogaeth y Democratiaid Rhyddfrydol.

POSIBILIADAU
Clymblaid Torïaid - Dem Rhydd, gyda mwyafrif pendant yn Nhŷ'r Cyffredin
Clymblaid Llafur- Dem Rhydd, fyddai'n dibynnu ar gefnogaeth pleidiau llai fel Plaid Cymru a'r SNP
Llywodraeth Geidwadol leiafrifol, pe na bai'r Dem Rhydd yn dod i gytundeb gyda naill ai'r Torïaid neu Lafur

Cafodd cyhoeddiad Mr Brown ddydd Llun ei weld fel cam i hwyluso'r ffordd i'r Blaid Lafur a'r Democratiaid Rhyddfrydol ffurfio llywodraeth.

Ymateb y Ceidwadwyr oedd gwneud "cynnig olaf" i'r Democratiaid sef refferendwm ar newid y drefn bleidleisio bresennol - a symud i drefn y bleidlais ddewisol (AV).

Dywed Llafur y byddant yn deddfu ar gyfer trefn o'r fath ac yna yn cynnal refferendwm ar bwnc cynrychiolaeth gyfrannol (PR).

Byddai pleidlais AV yn golygu y byddai'n rhaid i unrhyw ymgeisydd mewn etholaeth sicrhau 50% o'r bleidlais er mwyn cael ei ethol.

Fe fyddai gan etholwyr yr hawl i bleidleisio i fwy na nag un ymgeisydd, gan nodi blaenoriaeth.

Dim penderfyniad

Ond dyw'r drefn AV ddim yn cael ei ystyried yn drefn gynrychiolaeth gyfrannol bur.

Mae cynnig newid y drefn bleidleisio yn cael ei weld fel modd o sicrhau cefnogaeth y Democratiaid Rhyddfrydol mewn senedd newydd.

Fe wnaeth Aelodau Seneddol y blaid gyfarfod am 10pm nos Lun i drafod y camau nesa.

Deellir i'r cyfarfod ddod i ben heb "unrhyw benderfyniadau terfynol".

Yn y cyfamser dywedodd Mr Brown ei fod yn dymuno gweld ei olynydd wedi ei benodi erbyn eu cynhadledd ym mis Medi, os fydd Llafur a'r Democratiaid yn cytuno i lywodraethu.

Fe wnaeth y cyhoeddiad y tu allan i rif 10 Downing Street am 5pm ddydd Llun.

Dros y penwythnos ac yn ystod y dydd ddydd Llun bu'r Democratiaid Rhyddfrydol a'r Ceidwadwyr yn trafod.

Wrth gyhoeddi'r "cynnig olaf" dywedodd William Hague na ddylai Prydain gael "Prif Weinidog anetholedig arall".

Ac fe gafwyd cadarnhad bod David Cameron wedi siarad gyda Nick Clegg ar y ffôn nos Lun i drafod y sefyllfa.

'Maen tramgwydd'

Y Ceidwadwyr enillodd y mwya o seddi (306 allan o 649) a'r nifer mwya o bleidleisiau yn yr etholiad ddydd Iau ond wnaethon nhw ddim ennill digon i ffurfio llywodraeth.

Byddai angen 326 ar gyfer mwyafrif pendant.

Datganiad Gordon Brown yn llawn

Dywedodd Golygydd Gwleidyddol y BBC, Nick Robinson, mai un maen tramgwydd i'r Democratiaid Rhyddfrydol er mwyn ffurfio clymblaid gyda Llafur, oedd Mr Brown ei hun.

Ychwanegodd bod y cyhoeddiad yn un dewr ar ran Mr Brown er mwyn cadw Llafur wrth y llyw - ac yntau dros dro.

Mae gan Lafur 258 o aelodau a'r Democratiaid Rhyddfrydol 57, ond dyw'r cyfanswm ddim yn ddigon i ffurfio mwyafrif pendant, sef y trothwy o 326.

Gyda chefnogaeth Plaid Cymru, yr SNP, a phleidiau llai Gogledd Iwerddon (SDLP ac Alliance) byddai'r nifer yn codi i 328.



HEFYD
Gordon Brown yn Brif Weinidog
27 Meh 07 |  Newyddion
Pwy yw Gordon Brown ?
10 Mai 10 |  Newyddion


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific