British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Llun, 10 Mai 2010, 19:25 GMT 20:25 UK
Pwy yw Gordon Brown ?

Cyhoeddodd Gordon Brown y bydd yn ildio arweinyddiaeth ei blaid gan arwain at ymgyrch i'w olynu.

Bu'n Ganghellor am y mwya o amser o ran aelodau Llafur ond fel prif weinidog byr iawn oedd ei gyfnod wrth y llyw.

Ond pwy yw Gordon Brown?

Edrych yn l ar yrfa Gordon Brown

Yn ddyn swil, myfyrgar doedd ganddo ddim swyn naturiol fel ei ragflaenydd, Tony Blair. Roedd yn ymddangos yn anghyfforddus gyda gofynion y cyfryngau modern.

Cafodd ei ddisgrifio fel "dyn difrifol ar gyfer cyfnod difrifol" wrth i'w wendidau gael eu troi'n gryfderau.

Ond wrth i'r etholiad cyffredinol agosáu cafodd ei annog i fod yn agored gyda'r cyfryngau ac mewn un cyfweliad teledu roedd yn emosiynol wrth siarad am farwolaeth ei blentyn cyntaf, Jennifer Jane.

Cafodd ei fagu yn Kirkcaldy, tref fechan ar yr arfordir yng ngogledd Caeredin.

Yn ail fab i'r gweinidog John Ebenezer Brown, chwaraeon aeth a'i fryd yn ifanc.

Ar ôl cael ei adnabod fel disgybl galluog, cafodd le yn Ysgol Uwchradd Kirkcaldy lle cafodd ei roi mewn grŵp o ddisgyblion oedd yn cael eu gyrru yn eu blaenau.

Roedd yn arbrawf olygodd ei fod yn 16 oed ac yn ymuno gyda'i frawd hŷn, John, ym Mhrifysgol Caeredin yn astudio hanes ac yn un o'r israddedigion ifanca yno ers y rhyfel.

Moderneiddio

Gwnaeth enw iddo'i hun fel draenen yn ystlys yr awdurdodau.

Ond cafodd ddamwain rygbi arweiniodd ato golli ei olwg mewn un llygad.

Sarah a Gordon Brown yn symud i rif 10
Wedi 10 mlynedd fel Canghellor fe gafodd Mr Brown ei ddymuniad i fod yn Brif Weinidiog

Cafodd ei ethol yn Aelod Seneddol am y tro cyntaf yn 1983 ac ôl cyfnod byr yn gweithio fel darlithydd a gohebydd teledu.

Roedd o gyda Tony Blair a Peter Mandelson yn awyddus i weld y Blaid Lafur yn moderneiddio ac yn cael cyfle i lywodraethu.

Pan fu farw arweinydd y Blaid Lafur , John Smith, yn sydyn yn 1994 roedd nifer yn credu y byddai Mr Brown, oedd yn Ganghellor yr Wrthblaid, yn ei olynu.

Ond credir bod Peter Mandelson, ei gefnogwr mwya, wedi dweud wrtho mai Tony Blair fyddai'r person gorau i sicrhau buddugoliaeth i'r blaid ac fe wnaeth Mr Brown gytuno mai Mr Blair fyddai'n mynd am yr arweinyddiaeth a hynny ar y dealltwriaeth y byddai'n ei olynnu yn y dyfodol.

Wedi llwyddiant ysgubol y Blaid Lafur yn etholiad 1997, Mr Brown ddaeth y Canghellor mwya pwerus yn y cyfnod modern.

Rhoddodd annibyniaeth i Fanc Lloegr a gwelodd gyfnod hir o dwf economaidd a chwyddiant isel.

Ond roedd yn dyheu am symud i Rhif 11 Stryd Downing i Rif 10.

Yn 2000 fe briododd Sarah McCauley ac ym mis Rhagfyr 2001 ganwyd Jennifer Jane a fu farw 10 niwrnod yn ddiweddarach.

Yn 2003 ganwyd John Macaulay ac yna yn 2006 fe anwyd James Fraser, sy'n diodde o cystic fibrosis.

Her

Wedi tair buddugoliaeth, yn 2007 fe wnaeth Mr Blair ildio'r awenau ac fe ddaeth James Gordon Brown yn arweinydd ar ei blaid ac yn Brif Weinidog yn ddiwrthwynebiad.

Ond doedd y cyfnod fel Prif Weinidog ddim yn un hawdd.

Gordon Brown
Am 10 mlynedd bu'n Ganghellor

Bu'n rhaid iddo wynebu her ar ôl her. Ymosodiadau terfysgol, llifogydd difrifol, ffrae ynglŷn â chyfraniadau i bleidiau gwleidyddol a chollwyd data personol miliynau o bobl.

Dechreuodd yr economi wegian, aeth Northen Rock i'r wâl ac roedd hi'n draed moch ar y banciau.

Ond ar ôl iddo ddangos arweiniad wrth adfer y system ariannol daeth sgandal y treuliau seneddol i danseilio hynny.

Collodd aelodau o'r cabinet ffydd yn y Prif Weinidog ond brwydro ymlaen wnaeth Mr Brown.

Roedd wedi ystyried galw etholiad cyffredinol cynnar wedi iddo ddod i rym yn 2007, ond dim ond ystyried wnaeth o.

Erbyn 2010 roedd rhaid cynnal etholiad ac yn ystod yr ymgyrch daeth wyneb yn wyneb â Gillian Duffy o Rochdale.

Doedd y cywilydd cyhoeddus a'r ymddiheuriad ddim yn ddigon, roedd y niwed wedi ei wneud a doedd y sylwedd a'r profiad ddim yn ddigon iddo oroesi.

Collodd y Blaid Lafur dros 90 o aelodau yn yr etholiad, perfformiad gwaetha'r blaid ers i Michael Foot eu harwain yn yr etholiad yn 1983.

Wrth i drafodaethau barhau rhwng gwahanol bleidiau yngl?n â phwy fydd yn ffurfio llywodraeth roedd yn dal ymlaen fel Prif Weinidog.

Mae Mr Brown wedi byw yn Downing Street ers i Lafur Newydd ddod i rym yn 1992 ond cyn bo hir bydd yn rhaid iddo adael.



HEFYD
Gordon Brown yn Brif Weinidog
27 Meh 07 |  Newyddion


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific