British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mawrth, 4 Mai 2010, 16:53 GMT 17:53 UK
Ynni niwclear: y ddadl yn parhau

Wylfa
Mae disgwyl i Atomfa Wylfa gau erbyn diwedd 2010

Mae'r ddadl dros ynni niwclear ar Ynys Môn yn parhau.

Adeiladwyd atomfa Wylfa ar arfordir gogleddol yr Ynys yn y 1960au cynnar ac mae disgwyl iddi stopio cynhyrchu ynni erbyn diwedd 2010.

Oherwydd natur y broses cynhyrchu, mae gan yr adweithwyr gyfnod silff benodol.

Mae gwleidyddion Llywodraethau San Steffan a'r Cynulliad wedi gwybod ers sawl blwyddyn y bydd yr atomfa'n cau ac yn cael effaith andwyol ar economi gogledd orllewin Cymru.

"Gobeithio am y gorau" a "mae'n siŵr y daw rhywbeth" yw'r ymateb gwleidyddol, ond teg yw dweud bod y mater wedi achosi problemau gwleidyddol i'r holl bleidiau sy'n sefyll yn etholaeth Ynys Môn yn yr etholiad hwn.

Wylfa B

Mae Albert Owen o'r blaid Lafur yn falch o'r cyhoeddiad diweddar y bydd adweithydd newydd o'r enw Wylfa B yn cael ei adeiladu ar yr ynys.

"Bydd Wylfa B yn sicrhau ynni ac yn helpu ffurfio polisi ynni cytbwys," meddai. "Yn ogystal, mi fydd yn hwb economaidd i'r ardal ac yn creu swyddi da iawn a fydd yn para."

Bydd yr atomfa newydd yn dibynnu ar fuddsoddiad o'r sector preifat ac asesiad risg o'r cynlluniau i ddelio â'r gwastraff ymbelydrol sy'n cael ei greu yn ystod y broses o gynhyrchu trydan.

Mae safbwynt Albert Owen yn groes i gred nifer o'i gydweithwyr ym Mae Caerdydd a gweinidog y blaid Lafur dros yr amgylchedd. Mewn llythyr i'r grŵp sy'n gwrthwynebu ynni niwclear PAWB (People Against Wylfa B), mae Jane Davidson yn pwysleisio polisi Llywodraeth y Cynulliad nad oes angen codi atomfeydd newydd yng Nghymru.

Mae hefyd yn datgan ei chefnogaeth o ymchwiliad cyhoeddus i'r modd o ddelio â'r gwastraff llygredig a ddaw o'r broses cynhyrchu.

Mae gwrthwynebiad Plaid Cymru i ynni niwclear hefyd yn achosi anawsterau gwleidyddol i'r blaid, yn enwedig i AS yr ynys, Ieuan Wyn Jones.

Mae Mr Jones yn weinidog dros yr economi yn ogystal ag arweinydd Plaid Cymru ac mae dirprwy arweinydd y blaid, Jill Evans hefyd yn gadeirydd CND Cymru.

Mae maniffesto'r blaid yn glir iawn ar y mater: "Rydym yn benderfynol o wrthwynebu unrhyw gynllun i godi atomfeydd newydd yng Nghymru."

Fel rhan o ddogfen ymgyrch etholiadol Plaid Cymru ar adfer economi Ynys Môn, dywedodd Dylan Rees: "Mae'n bwysig ein bod yn manteisio ar y cyfleoedd newydd fydd yn dod i'r ynys dros y blynyddoedd nesaf."

"Mae nifer o brosiectau ar y gweill, megis Wylfa B, a phrosiectau ynni adnewyddol ar hyd ein harfordir. Rhaid i ni sicrhau bod yr ynys yn elwa o'r buddsoddiadau mawr hyn"

Mae gwrthwynebwyr y blaid wedi beirniadu'r croesddweud hyn.

Swyddi a sgiliau

Pan gyhoeddwyd yn ddiweddar y bydd atomfa newydd yn dod i'r Wylfa, fe amlygwyd croesddweud ar ran y Democratiaid Rhyddfrydol hefyd.

Croesawyd y cyhoeddiad gan aelod hŷn o'r Democratiaid Rhyddfrydol ar yr ynys. Mae'r Cynghorydd Aled Morris Jones yn aelod o bwyllgor gweithredol y cyngor sir ac fe groesawodd y cyhoeddiad fel cynllun fydd yn dod â sgiliau a'r swyddi newydd.

Ond fe ymddangosodd Mike German, cyn arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol yng Nghymru, ar raglenni newyddion BBC Cymru yn gwrthwynebu codi atomfeydd newydd. Dywedodd ymgeisydd y blaid ar Ynys Môn, Matt Wood: "Rwyf yn gwrthwynebu Wylfa B.

"Credaf fod ynni niwclear yn dechnoleg o'r ugeinfed ganrif sydd wedi ei drio, ei brofi ac sydd wedi methu. Rydym nawr yn gwybod nad oes modd datrys y broblem o waredu ar wastraff a dadgomisiynu, sy'n brosesau costus iawn ac sy'n creu problemau ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol."

Adfywio

Mae Anthony Ridge Newman ar ran y Ceidwadwyr yn gwrthwynebu polisi'r blaid Lafur yn chwyrn.

Dywedodd: "Mae Prydain yn wynebu argyfwng o ran ynni. Mae'r blaid Lafur wedi bod yn llusgo ei thraed a dim ond llywodraeth Geidwadol all sicrhau ein bod ni'n diwallu anghenion ynni Prydain yn y dyfodol. Ynni niwclear yw'r unig ffordd o wneud hynny yn y tymor byr i'r tymor canolig.

"Rwyf eisiau gweld Ynys Môn yn elwa o'r cyfle hwn drwy fuddsoddiad yn y sector ynni a fydd yn helpu creu gwaith, cyfleoedd ar gyfer pobl ifanc ac adfywio'r prif drefi.

Peter Rogers yw'r ymgeisydd annibynnol yn yr etholaeth. Mae'n aelod o Gyngor Sir Ynys Môn ac yn feirniadol o'r ffordd mae'r pleidiau sy'n llywodraethu wedi gohirio ystyried dyfodol yr ynys ar ôl cyfnod yr atomfa bresennol.

Felly beth yw craidd y ddadl dros ynni niwclear ar Ynys Môn mewn gwirionedd? Ai dim ond y modd y mae'r llywodraeth yn cynllunio ar gyfer anghenion ynni Prydain yn y dyfodol?

Nid dadl ideolegol ynglŷn ag ynni niwclear yn unig yw hon, ond dadl hefyd am allu plaid wleidyddol i greu hinsawdd economaidd sy'n cynnig swyddi da sy'n talu'n dda.




Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific