British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mawrth, 6 Ebrill 2010, 10:38 GMT 11:38 UK
C&A : ETHOLIAD CYFFREDINOL

Dydd Mawrth Ebrill 6 cyhoeddodd Y Prif Weinidog Gordon Brown y bydd yr etholiad cyffredinol yn cael ei gynnal ar Fai 6.

Yn sicr fe fydd na ymgyrchu brwd gan ymgeiswyr dros yr wythnosau nesaf.

Cwestiwn 1: Beth yw'r drefn etholiadol ?

Ateb: Bydd pobl yn bwrw pleidlais er mwyn ethol un ymgeisydd buddugol fel aelod seneddol eu hetholaeth.

Bydd y person etholedig yn cynrychioli eu hetholaeth yn Nhŷ'r Cyffredin, sef siambr îs y llywodraeth.

Mae nifer o ffiniau etholaethol wedi eu haddasu ar gyfer 2010 a bydd nifer o aelodau seneddol yn Lloegr, Yr Alban, Gogledd Iwerddon a Chymru yn cynyddu o 646 i 650 eleni.

Cwestiwn 2: Sut mae ethol aelod lleol ?

Ateb: Caiff pob person sy'n gymwys i bleidleisio un bleidlais a bydd yr ymgeisydd sy'n derbyn yn nifer mwyaf o bleidleisiau ym mhob etholaeth yn cael ei ethol. Gelwir y system hon "y cyntaf i'r felin."

Cwestiwn 3: Pwy sy'n ffurfio'r llywodraeth ?

Ateb: Fel rheol, y blaid sydd â'r nifer mwyaf o bleidleisiau fydd yn ffurfio'r llywodraeth, er y gall dwy blaid gyfuno eu cefnogaeth i ffurfio llywodraeth glymbleidiol.

Cwestiwn 4: Beth yw senedd grog ?

Ateb: Pan nad yw un o'r pleidiau wedi sicrhau mwyafrif clir, sef dros hanner yr aelodau seneddol, yn Nhŷ'r Cyffredin, bydd y blaid sydd wedi bod yn rheoli yn gofyn am gefnogaeth un o'r pleidiau eraill er mwyn gallu pasio deddfwriaethau.

Dim ond unwaith ers yr Ail Ryfel Byd, a hynny wedi etholiad 1974, y sefydlwyd senedd grog.

Cwestiwn 5: Faint o ogwydd sydd ei angen i newid llywodraeth y tro yma ?

Ateb: Y Ceidwadwyr, sef y brif wrthblaid ar hyn o bryd,yw'r ffefrynnau i ennill yn ôl y polau piniwn ond bydd angen gogwydd o 6.9% oddi wrth Lafur er mwyn iddyn nhw ennill mwyafrif.

Dim ond unwaith ers 1950, a hynny yn 1997, y gwelwyd gogwydd mor eithafol mewn etholiaf cyffredinol.

Cwestiwn 6: Sut y dewisir y prif weinidog?

Ateb: Fel rheol, arweinydd y blaid sydd wedi ennill y nifer mwyaf o seddi yn Nhŷ'r Cyffredin ddaw'n brif weinidog.

Daeth Gordon Brown yn brif weinidog yn 2007 wedi i Tony Blair ymddiswyddo ac felly dyma fydd y tro cyntaf i Gordon Brown arwain y Blaid Lafur mewn etholiad cyffredinol.

Cwestiwn 7: Pa mor aml y cynhelir etholiadau cyffredinol?

Ateb: Mae'n rhaid cynnal etholiad cyffredinol o leiaf unwaith bob pum mlynedd.

Y prif weinidog sy'n penderfynu pryd o fewn y cyfnod hwnnw y bydd yn galw etholiad.

'Roedd yr etholiad cyffredinol diwethaf ar Fai 5ed 2005.

Cwestiwn 8: Pwy all bleidleisio?

Ateb: Dinasyddion o Brydain, y Gymanwlad ac Iwerddon sy'n byw yn y Deyrnas Unedig gaiff bleidleisio.

Mae'n rhaid iddyn nhw fod yn 18 oed neu'n hŷn ar ddiwrnod yr etholiad ac mae'n rhaid eu bod wedi cofrestru ar y gofrestr etholiadol.

Nid oes gan aelodau o Dŷ'r Cyffredin ( siambr uwch y senedd), carcharorion nac unrhyw un sydd wedi eu dal yn troseddu'n etholiadol yn ystod y pum mlynedd ddiwethaf, yr hawl i bleidleisio.




Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific