British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mercher, 30 Rhagfyr 2009, 09:46 GMT
Byd addysg: Diwedd y gn yw'r geiniog yn 2009

Dosbarth o blant (generic)
Athrawon a darlithwyr yn poeni am effaith toriadau ar addysg

Arian oedd prif bwnc y flwyddyn yn achos ysgolion a phrifysgolion - o ble daw'r arian, sut y bydd yn cael ei wario ac am ba hyd?

Yn ystod cyfnod o ddirwasgiad, roedd addysgwyr yn poeni am doriadau.

2009 oedd y flwyddyn pan oedd athrawon ar dudalennau blaen papurau newydd am y rhesymau anghywir - gwrandawiadau disgyblaeth a dedfrydau carchar.

Fe gafodd pennaeth ysgol gynradd yng ngorllewin Cymru, David Thorley, ei garcharu am ddwy flynedd ar ôl bod yn euog o gam-drin plant oedd i fod o dan ei ofal.

David Thorley
Fe gafodd David Thorley ei garcharu am ddwy flynedd

Roedd wedi gwadu'r cyhuddiadau ac roedd ei gyfreithwyr wedi honni ei fod yn brifathro ymroddedig.

Yn y cyfamser, roedd undebau wedi dweud eu bod yn anfodlon ar nifer y gwrandawiadau disgyblu ystod y flwyddyn.

Ond amddiffyn ei rôl wnaeth Cyngor Addysgu Cyffredinol Cymru.

Fe gafodd Joanna Hyde, athrawes ysgol gynradd, ei diarddel am flwyddyn ar ôl i wrandawiad gael gwybod ei bod hi'n codi ofn ar ddisgyblion.

Roedd disgyblion Ysgol y Berllan Deg, Caerdydd wedi gwlychu gwelyau ac wedi erfyn ar eu rhieni i beidio â'u hanfon i'r ysgol.

Gwahardd

Cafodd Russell Doddington oedd yn dysgu yn Ysgol Gynradd Gwndy, Cil-y-coed, Sir Fynwy, ei wahardd rhag dysgu am ddwy flynedd ar ôl iddo orfodi bachgen ag afiechyd esgyrn brau i sefyll mewn cornel am "gamymddwyn" yn y dosbarth.

Dywedodd cadeirydd y panel disgyblu, Gareth Jones, fod perfformiad yr athro yn "annerbyniol" yn gyson.

Roedd yna ffrae rhwng yr Eglwys yng Nghymru ac undeb yr NUT ar ôl i'r Eglwys gyhoeddi adroddiad yn dweud bod plant eu hysgolion yn perfformio'n well na phlant ysgolion eraill.

Leighton Andrews a Jane Hutt
Leighton Andrews sydd yn olynu Jane Hutt fel Gweinidog Addysg yn y Cynulliad

Dywedodd yr adroddiad fod "cysylltiadau cryf" rhwng yr ysgolion a rhieni a'r Eglwys a bod agwedd gymunedol yr Eglwys yn dylanwadu ar lwyddiant academaidd plant.

Ond rhybuddiodd Mal Davies o'r undeb y gallai'r adroddiad arwain at "system annheg" os oedd rhieni'n cael eu hannog i anfon plant i ysgolion yr Eglwys yn lle ysgolion lleol.

Roedd hon yn flwyddyn pan alwodd athrawon ar Lywodraeth y Cynulliad i gynnig sicrwydd tymor hir ar gyfer ariannu'r Cyfnod Sylfaen.

Er i'r Gweinidog Addysg ar y pryd, Jane Hutt, ddweud wrth benaethiaid ei bod hi'n gwbl gefnogol, nid oedd gwarant o arian ar gyfer hyd at 10 mlynedd.

Newidiadau

Roedd mwy o newidiadau fyth i addysg uwch.

Ym Mhrifysgol Abertawe dywedodd rheolwyr y gallai rhai darlithwyr golli eu swyddi ac roedd yna drafferthion ym Mhrifysgol Glyndwr yn Wrecsam.

Ar ôl i adolygiad o addysg uwch awgrymu bod diffyg buddsoddi'n amharu ar lwyddiant economaidd, fe wnaeth Ms Hutt addo £31 miliwn o arian ychwanegol.

Ben Dobson, athro ysgol gynradd
Pryder: Llai o ddynion yn y dosbarth fel Ben Dobson

Ym mis Mehefin fe gyhoeddodd hi fwriad i estyn cyfloedd addysg uwch mewn ardaloedd difreintiedig drwy greu prifysgol rithwir gyda disgyblion yn dysgu ar y we a chyrsiau coleg ger eu cartrefi.

Fe gymeradwyodd sefydlu coleg ffederal er mwyn cynnig mwy o ddarpariaeth drwy gyfrwng y Gymraeg.

Daeth y flwyddyn i ben gyda'r newyddion bod llai na 10,000 o ddynion yn dysgu.

Dywedodd Comisiynydd Plant Cymru Keith Towler fod angen dynion mewn ysgolion i fod yn fodelau rôl.

Fe fydd 'na ddigon felly ar agenda'r Gweinidog Addysg newydd, Leighton Andrews, yn 2010.



HEFYD
Corff disgyblu o dan y lach
28 Gorff 09 |  Newyddion
Prifathro: Carchar am ddwy flynedd
03 Gorff 09 |  Newyddion
Gwahardd athrawes ysgol Gymraeg
25 Medi 09 |  Newyddion
'Gorfodi merch anabl i sefyll'
22 Meh 09 |  Newyddion
Adroddiad yn canmol ysgolion ffydd
17 Medi 09 |  Newyddion
Addysg uwch: 'Sylfaen i adfywiad'
22 Meh 09 |  Newyddion
Prifysgolion i wynebu toriadau
24 Awst 09 |  Newyddion
Prifysgolion: Ofnau am streic
28 Hyd 09 |  Newyddion
'Ie' i Goleg Ffederal
24 Meh 09 |  Newyddion
Angen gwella darllen a 'sgwennu
31 Maw 09 |  Newyddion
Buddsoddi 165m mewn addysg
16 Gorff 09 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific