British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mawrth, 1 Rhagfyr 2009, 17:44 GMT
Cyfreithiwr yn cyrraedd y brig

John Stevenson
Gohebydd Gwleidyddol BBC Cymru

Pwy ydi Carwyn Jones yr arweinydd newydd?

Mae hanes y Blaid Lafur Gymreig yn frith o gyfreithwyr benderfynodd gefnu ar y proffesiwn er mwyn bod yn wleidyddion.

John Morris (Aberafan), Cledwyn Hughes (Môn), Wil Edwards (Meirionydd) , Gareth Thomas (Gorllewin Clwyd), Nia Griffith a Denzil Davies (Llanelli).

Carwyn Jones
Bu'n gweithio am ddeng mlynedd ym maes y gyfraith

Ond bellach, daeth tro ar fyd.

Mae'r Cynulliad Cenedlaethol wedi cefnu ar draddodiad fu mor amlwg yn rhan o hanes y Blaid Lafur yn Nhŷ'r Cyffredin: dim ond dau dwrne sydd yn cynrychioli'r Blaid Lafur yno.

Dydd Mawrth, llwyddodd un o'r ddau gyrraedd y brig, drwy gael ei ethol yn arweinydd y Blaid Lafur Gymreig.

Un o feibion Pen-y-bont ar Ogwr ydi Carwyn Jones.

Fe'i ganed yn 1967 a chafodd ei addysg yn Ysgol Gyfun Brynteg, cyn mynd ymlaen i astudio'r gyfraith ym Mhrifysgol Aberystwyth.

Yn 1989, cafodd ei dderbyn fel Bargyfreithiwr ac yn aelod yn Gray's Inn yn Llundain.

Llwyfan gwleidyddol

Am y deng mlynedd cyn cael ei ethol i'r Cynulliad Cenedlaethol, gweithiodd Carwyn Jones ym maes y gyfraith.

Ei arbenigedd oedd cyfraith teulu a'r gyfraith yn ymwneud â damweiniau.

Glynodd at ei wreiddiau ym Mhen-y-bont gan gael ei ethol i fod yn gynghorydd lleol.

Daeth yn Gadeirydd y Grŵp Llafur ar Gyngor Pen-y-bont ar Ogwr.

Yn 1999, camodd Carwyn Jones i'r llwyfan gwleidyddol Cymreig drwy gael ei ethol i gynrychioli ei fro enedigol.

Rhodri Morgan
Carwyn Jones fydd yn olynu Rhodri Morgan fel Prif Weinidog Cymru

Mewn un ffordd, mae etholaeth Pen-y-bont yn ficrocosm o'r de Cymru newydd gyda chyfran helaeth o'r boblogaeth yn gweithio yng ngwaith moduron cwmni Ford neu yn teithio'n ddyddiol o faestrefi'r dre i weithio yng Nghaerdydd.

O fewn blwyddyn, daeth Carwyn Jones yn aelod o Gabinet Rhodri Morgan.

Fel Gweinidog Amaeth a Materion Gwledig, cafodd fedydd tân yn 2001 wrth i glwy traed a'r genau barlysu'r diwydiant amaethyddol.

Carwyn Jones oedd y ddolen gyswllt rhwng y Weinyddiaeth Amaeth yn Llundain a'r Undebau Amaethyddol.

Y farn yw iddo lwyddo i ennill parch oherwydd iddo gael ei weld yn ymdrin â'r argyfwng mewn ffordd ddeheuig.

Yn 2007, cafodd ei swydd nesaf: fel Gweinidog Addysg, Diwylliant a'r Iaith Gymraeg.

Clymblaid

Cwta dri mis oedd hi cyn iddo gael ei symud oherwydd penderfyniad gan Lafur a Phlaid Cymru i sefydlu llywodraeth glymblaid.

Cafodd aelod Pen-y-bont ei symud i fod yn gyfrifol am drefnu busnes y Cynulliad ac i fod yn swyddog cyfreithiol y Cynulliad Cenedlaethol.

O ystyried fod San Steffan yn dal i fod yn rhan allweddol o'r broses ddeddfu Gymreig, roedd hon ymhell o fod yn swydd sych gyfreithiol.

Ynddi, cafodd Carwyn Jones y cyfle i hogi ei allu i drafod a bargeinio gwleidyddol: rhinweddau sy'n angenrheidiol i unrhyw un sy'n arwain plaid a llywodraeth.

O fewn wythnos mi fydd y Cynulliad Cenedlaethol yn pleidleisio i ddewis Prif Weinidog ac mae'n debyg mae Carwyn Jones fydd yn etifeddu swydd Rhodri Morgan.

Gwaith Mr Jones fydd adeiladu ar y sylfeini ac arwain ei blaid drwy ddyfroedd gwleidyddol rhwng rwan a 2011, sy'n addo bod yn rhai digon tymhestlog.



HEFYD
Carwyn yn cipio'r arweinyddiaeth
01 Rhag 09 |  Newyddion
Trefn breifat i ddewis arweinydd
01 Rhag 09 |  Newyddion
Olynydd Morgan: Ras yn dechrau
05 Hyd 09 |  Newyddion
Llafur: Pwy sy'n cefnogi pwy
22 Hyd 09 |  Newyddion
'Ie' i lywodraeth glymblaid
08 Gorff 07 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific