British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Mercher, 2 Rhagfyr 2009, 07:29 GMT
Agoriad swyddogol fferm wynt fwya Cymru

Dysgu mwy am y fferm wynt fwya

Cafodd fferm wynt fwyaf Cymru ei hagor yn swyddogol yn Llandudno ddydd Mercher.

Iolo ap Dafydd Gohebydd Amgylchedd BBC Cymru fu'n ymweld â'r safle oddi ar arfordir gogledd Cymru wrth iddi ddechrau cynhyrchu pŵer.


O weld morfa'r Rhyl - gallai enw fferm wynt Gwastadeddau Y Rhyl neu Rhyl Flats fod braidd yn gamarweiniol.

Mae hi bedair milltir allan i'r môr, ac yn eiddo i gwmni pŵer RWE nPower.

Am y tro o leiaf mi fydd hon y safle tyrbeini mwyaf ar dir a dŵr gyda 25 tyrbein yn cynhyrchu hyd at 96 megawat (MW).

Ar wahân i niwl a glaw yn sgubo'r gorwel, does dim modd ei chuddio gan fod y tyrrau hyd ben eithaf y llafnau bron yn 140 metr o daldra.

Erbyn 2020 mae 'na gyfle ar gyfer creu 86,000 o swyddi a buddsoddi biliynau i'r economi ar draws y DU drwy ddatblygu adnoddau gwynt a llanw
Peter Hain, Ysgrifennydd Cymru

Ychwanegwch dŵr o 20 metr dan y môr - a sylfaen 20 metr arall wedi ei guro i wely'r môr, ac mae hynny yn rhoi rhywfaint o syniad o faint y gwaith dros y ddwy flynedd ddiwethaf.

Mae'n egluro hefyd pam bod ffermydd gwynt ar y môr yn ddwywaith drutach na'r rhai ar y tir - a'r un mor gostus i'w cynnal.

Ond yn Llandudno mae targedau gwleidyddol ac ystadegau ynni adnewyddol yn bartneriaid agos.

Peter Hain, Ysgrifennydd Cymru, ac un o brif benaethiaid cwmni RWE o'r Almaen, Jurgen Grossman, agorodd y fferm yn swyddogol.

Manteision

"Dwi'n grediniol bod Cymru mewn lle unigryw i ddod yn arweinydd byd-eang mewn ynni adnewyddol," meddai Mr Hain.

"Mae'r Strategaeth Genedlaethol ar Newid Hinsawdd, gan gynnwys y Papur Gwyn diweddar ar Ynni a Newid Hinsawdd, yn amlinellu uchelgais Llywodraeth y DU, ond yn gynlluniau cyffrous i daclo newid hinsawdd.

"Yng Nghymru, rydym wedi cael ein hamgylchynu gan wynt, tonnau ac adnoddau llanw sy'n barod i gael eu datblygu sy'n ein gosod mewn lleoliad arbennig i elwa o swyddi a buddsoddiad a fydd yn cael eu gwneud drwy economi gwyrdd y DU, drwy brosiectau fel Gwastadeddau Y Rhyl a Gwynt-y-Môr.

"Erbyn 2020 mae 'na gyfle ar gyfer creu 86,000 o swyddi a buddsoddi biliynau i'r economi ar draws y DU drwy ddatblygu adnoddau gwynt a llanw.

"Bydd yn cael effaith aruthrol ar economi gwyrdd y DU."

Fferm wynt Gwastadeddau Y Rhyl
Mae'r tyrrau hyd ben eithaf y llafnau bron yn 140 metr o daldra

Mae buddsoddi mewn ynni gwynt yn hawlio talu 100% o flaen llaw - a hynny mewn ffynhonnell o ynni sy'n anghyson.

Ond yn gynharach eleni roedd y diwydiant yn dathlu bod Prydain bellach yn cynhyrchu 4 gigawat (GW) o bŵer o ynni gwynt - digon i 2.3 miliwn o dai.

Cyfran fechan o hynny ydy fferm wynt Gwastadeddau Y Rhyl.

Er dal yn nodedig, gan mai hon ydy un o fferm gwynt mwyaf Prydain, am gyfnod o leiaf.

Fe fydd llawer mwy - heb ffwdan proses ganiatâd cynllunio, na ffyrdd culion y Canolbarth a'r Gorllewin i ddal datblygiadau yn ôl.

Er hynny mae cwynion eraill.

"O edrych ar y Deyrnas Gyfunol mi ryden ni'n reit wael o ran faint o ffermydd sydd wedi eu sefydlu, a faint o gwmnïau sydd ar gael i ddiwallu'r anghenion i ddatblygwyr," meddai Paul Cowling, rheolwr gyfarwyddwr RWE nPower Renewables.

"Mae'r rhan fwyaf o'r peiriannau yn dod o du allan i Brydain, ac mae 'na berygl yn hynny i ni - o ran y farchnad a chostau cyfnewid arian."

Llywodraeth Prydain sy'n awdurdodi unrhyw gynllun pŵer dros 50 MW, ac mae datblygwyr yn barod yn ceisio osgoi cynllunio ffermydd yng nghefn gwlad Cymru sy'n anodd eu cyrraedd, ac anodd o ran biwrocratiaeth cynllunio.

Fferm arall

Targedau ynni adnewyddol y llywodraeth ydy cynyddu'r trydan sy'n cael ei gynhyrchu gwynt, haul a'r llanw o thua 5% i 15% erbyn 2020.

Ond nid yn unig cwestiynu lleoliad tyrbeini gwynt oddi ar y glannau yn y gogledd y mae grwp SOS - Save Our Scenery - yng nghyffiniau Llandudno - ond hefyd cwestiynu eu gwerth.

Yn ôl Hefin Hughes, boed fferm wynt ar y môr neu ar ben mynydd.

"Dwi'n deall pryderon pobl Llandudno, gan y bydd llawer iawn mwy o dyrbeini yn cael eu codi yn y pendraw.

Fferm wynt Gwastadeddau Y Rhyl
Dywed Peter Hain bod eisiau manteisio ar yr adnoddau sydd 'na yng Nghymru

"Beth sydd yn fy mhoeni i ydy eu bod nhw yn aneffeithiol, ac na allwch chi warantu eu bod yn mynd i weithio.

"Does dim ots pa mor lân ydyn nhw os nad ydach chi'n sicr na fydd y gwynt yn gostwng o funud i funud, heb sôn am o ddydd i ddydd."

Cyfeirio at faes ynni gwynt arall, Gwynt-y-Môr, y mae Hefin.

Fis Rhagfyr cafwyd caniatâd i godi hyd at 250 tyrbein arall - rhwng 8 a 10 milltir o arfordir y gogledd.

Dydd Llun nesaf mae cynhadledd i drafod newid hinsawdd yn dechrau yn Copenhagen, ac yn ôl datblygwyr ynni adnewyddol mae lleihau allyriadau carbon yn gorfod cynnwys cael trydan o ynni glanach a gwyrddach.

Felly tra bod paratoi at fferm wynt enfawr Gwynt y Môr - y tu cefn i Wastadeddau Y Rhyl - yn mynd yn ei flaen, parhau fydd y dadleuon o blaid ac yn erbyn y math yma o ynni.

Ac i daflu olew ar y tân, bydd y math yma o ynni adnewyddol - fel ynni haul a'r llanw - ddim yn gallu gweithredu heb gymorth y llywodraeth am flynyddoedd i ddod.



HEFYD
Fferm wynt ar fin cynhyrchu
09 Gorff 09 |  Newyddion
Gwynt y Môr: Dim adolygiad
29 Ion 09 |  Newyddion
Golau gwyrdd i gynllun fferm wynt
03 Rhag 08 |  Newyddion
Gohirio gwaith ar fferm wynt
01 Rhag 08 |  Newyddion

CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific