British Broadcasting Corporation

Safleoedd Eraill BBC

Newyddion Mewn Ieithoedd Erail

Diweddarwyd: Dydd Iau, 12 Tachwedd 2009, 15:52 GMT
Colli'r cawr Orig Williams

Orig Williams
Daeth yn enwog yng Nghymru a thu hwnt fel El Bandito

Yn 78 oed bu farw'r reslwr Orig Williams a ddaeth yn enwog yng Nghymru a thu hwnt fel El Bandito.

Bu hefyd yn bêl-droediwr proffesiynol.

Cafodd ei fagu yn Ysbyty Ifan, ger Betws y Coed a dysgodd ei sgiliau reslo a bocsio tra'n aelod o'r llu awyr.

Yn y 1970au bu'n teithio'r byd, gan gynnwys yr Unol Daleithiau a'r Dwyrain Pell ar gyfer cystadlu mewn gornestau.

Yn ogystal â reslo'n broffesiynol bu hefyd yn chwarae pêl-droed yn broffesiynol gan chwarae i dimoedd i Oldham Athletic a Shrewsbury Town.

Bu hefyd yn chwarae i nifer o dimoedd amatur gogledd Cymru a bu'n chwaraewr-reolwr ar Ddyffryn Nantlle.

Yn 1985 cyhoeddodd ei hunangofiant, Cario'r Ddraig.

Bu Orig yn ysgrifennu colofn wythnosol yn y Daily Post. Mae'n gadael gweddw, Wendy, a'i ferch, yr actores a'r gantores Tara Bethan.

Roedd Orig yn un o sêr y rhaglen Reslo, cyfres boblogaidd ar ddechrau'r 1980au ar ôl sefydlu S4C.

Yn cyd-weithio gyda fo ar y rhaglen yr oedd y sylwebydd Nic Parry.

"Clamp o gymeriad sy'n mynd yn brinnach ac mae Cymru wedi colli un anferthol," meddai.

Y Cawr

"Roed yn wladgarwr a pheidied neb fyth ag anghofio hynny. Lle bynnag oedd o'n cario'r ddraig, roedd yn mynd a'i Gymreictod gyda fo.

"Roedd yn ŵr busnes dyheig, galluog a llwyddiannus iawn..... yn ddyn o sylwedd, yn llengar ac yn ddyn clyfar.

"Ond yn fwy na dim, rydan ni yn ei adnabod ac yn ei gofio fel cawr.

"Doedd o ddim yn fwy o gawr nag yr oedd ar ei aelwyd ac roedd ei weld yng nghwmni Wendy a Tara - a fydd yn teimlo'r golled heddiw - yn rhywbeth amheuthun i'w weld bob amser.

"Dyna pam yr oedd yn byw. Doedd dim byd pwysicach iddo na Wendy a Tara, ac roedd cael dod yn ôl at yr aelwyd gefnogol o lle bynnag y byddai, yn falm i'w enaid."

Dywedodd llefarydd ar ran y Sianel: "Fe gyfrannodd yn helaeth i raglenni a chyfresi S4C, yn benodol y gyfres Reslo, ac roedd ei bersonoliaeth gadarn, gynnes ac afieithus yn ei wneud yn gymeriad poblogaidd gyda gwylwyr a'i gydweithwyr.

"Rydym yn estyn cydymdeimlad diffuant i'w deulu."

Un fu'n chwarae pêl-droed gyda Orig oedd y cynhyrchydd teledu Richard Morris Jones.

"Fe ges i'r fraint o gael chwarae efo fo i Nantlle Vale.

"Dwi ddim yn cofio pan oedd o'n rheolwr ein bod ni wedi cael yr un ' team talk' enwog, ond yn hytrach lot o dynnu coes a lot o hwyl.

"Fe ges i y fraint o gynhyrchu rhaglen amdano a mynd efo fo i wahanol lefydd ac yn nodweddiadol, wedi'r hefru cyhoeddus parhaus, pan aethon ni i Ysbyty Ifan, y tawelwch a difrifoldeb."

Roedd Gruff Ellis yn ffrind ysgol i Orig, gyda'r ddau wedi eu magu yn Ysbyty Ifan.

"Digon hawdd gwybod y byddai'n athletwr arbenig, roedd yn ennill popeth yn Ysgol Ramadeg Llanrwst ar ddiwrnod mabolgampau.

"Fe fyddai ar y ffôn yn aml iawn ac yn dal mewn cysylltiad. Ond fe ges i fraw pan ffoniodd Tara Bethan bore ma.

"Roedd yn dyfynnu Cynan yn aml iawn dros y ffôn, yn ddyn arbennig, yn ddiwylliedig ac wedi ei symbylu gan bobl.

"Colled i ni gyd, i Gymru ond i Wendy a Tara Bethan mae'r golled yn llawer mwy gan ei fod yn benteulu."

'Bandit'

Eglurodd unwaith sut y cafodd yr enw El Bandito pan gyrhaeddodd America.

"Ro'n i di dod o'r dwyrain pell lle roedd gan bawb fwstash fatha Mecsican, " meddai

"Ond pan gyrhaeddes i America, mi wnaeth un dyn ddeud 'Hey, this guy looks more like a bandit than a Mexican' ac felly y cefais i'r enw, El Bandito".

Yn fwy diweddar bu'n hyrwyddo reslwyr ifanc a threfnu gornestau, gan gynnwys un gafodd ei chynnal i godi arian ar gyfer Eisteddfod yr Urdd yn 2008.

"Mae'n golled fawr i'r genedl ac i'r Urdd," meddai Aled Sion, Cyfarwyddwr Eisteddfod Urdd Gobaith Cymru.

"Roedd yn gefnogwr brwd o'r mudiad a bu'n weithgar iawn yn trefnu digwyddiadau i godi arian i Eisteddfod Sir Conwy 2008, gan gynnwys Noson Reslo Amercianaidd yn Llanrwst."

Yn ymateb i farwolaeth Orig Williams, dywedodd y Gweinidog Treftadaeth Alun Ffred Jones ei fod yn drist iawn o glywed y newyddion.

"Roedd Orig yn gymeriad lliwgar, hoffus iawn.

"Roedd o'n ddyn sydd wedi dod â phleser i bobl dros Gymru trwy ei reslo, ei waith ar radio a theledu, a hefyd fel pêl-droediwr a rheolwr pêl-droed, yn enwedig i Glwb Dyffryn Nantlle.

"Bydd Cymru yn lle llai lliwgar heb ei bersonoliaeth unigryw."



CYSYLLTIADAU RHYNGRWYD:
Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am gynnwys safleoedd rhyngrwyd allanol


Archwilio'r BBC

Mae'r dudalen hon yn ymddangos ar ei gorau mewn porwr cyfoes sy'n defnyddio dalennau arddull (CSS). Er y byddwch yn gallu gweld cynnwys y dudalen hon yn eich porwr persennol, fyddwch chi ddim yn cael profiad gweledol cyflawn. Ystyriwch ddiweddaru'r porwr os gwelwch yn dda, neu alluogi dalennau arddull (CSS) os yw'n bosib i chi wneud hynny.
Americas Africa Europe Middle East South Asia Asia Pacific