Talu am fag plastig erbyn Mai 2010

Bydd rhaid i gwsmeriaid dalu i gael bag o siopau y flwyddyn nesaf

Fe fydd rhaid i siopwyr Cymru dalu am fagiau plastig sy'n cael eu defnyddio unwaith erbyn mis Mai 2010.

Fe wnaeth Gweinidog Amgylchedd a Chynaliadwyedd Cymru, Jane Davidson, y cyhoeddiad yn y Senedd ddydd Mawrth.

Eglurodd bod y llywodraeth wedi penderfynu codi tâl er mwyn lleihau'r defnydd ar y bagiau a fydd yn help i'r amgylchedd.

Dydi union swm y bagiau ddim wedi cael ei benderfynu eto ond mae disgwyl y bydd siopau yn codi tâl o rhwng 5c a 15c am fag.

Daw'r newid i rym cyn etholiad nesaf y cynulliad.

Fe ddywedodd Ms Davidson hefyd y bydd yn gweithio gyda chwmnïau mawr i ddod i gytundeb ynglŷn â lle fydd yr arian fydd yn cael ei godi yn mynd.

Mae gan y llywodraeth y pwer i orfodi cwmnïau i godi tâl am fagiau ond does ganddyn nhw ddim y pwer i benderfynu lle fydd yr arian yn mynd.

'Pydru'

Mae'r Ceidwadwyr wedi dweud y dylai'r arian fynd at elusennau amgylcheddol.

Cymru fydd y wlad gyntaf yn y DU i gyflwyno tâl am fag plastig sy'n cael ei ddefnyddio unwaith mewn ymdrech i gwtogi'r defnydd.

Democratiaeth Fyw: Cyhoeddiad Jane Davidson

Amcangyfrifir bod 480 miliwn o fagiau plastig yn cael eu defnyddio bob blwyddyn yng Nghymru ac mae'n cymryd rhwng 500 a 1,000 o flynyddoedd iddyn nhw bydru.

Fe wnaeth Llywodraeth y Cynulliad ddefnyddio eu pwerau o dan y Ddeddf Newid yn yr Hinsawdd i gyflwyno'r tâl gorfodol.

Caiff rheolau drafft eu cyhoeddi yn y gwanwyn.

Yn gynharach eleni cafodd ymgynghoriad ei gynnal ac fe godwyd pryderon am y modd y byddai'r arian o'r tâl yn cael ei ddefnyddio a sut y byddai yn effeithio ar rannau o'r gymdeithas.

"Rydym yn bryderus am yr effaith posib y bydd tâl yn ei gael ar rai ar incwm isel," meddai cadeirydd Llais Defnyddwyr Cymru, Vivienne Sugar, cyn cyhoeddiad Ms Davidson ddydd Mawrth.

"Rydym hefyd yn credu, er mwyn i'r defnyddwyr fod yn hyderus bod y tâl yma yn cael ei ddefnyddio yn effeithiol er budd yr amgylchedd, bod corff annibynnol yn cael ei ddefnyddio i weinyddu'r arian," ychwanegodd Ms Sugar.

"Rydym yn cydnabod nad oes gan weinidogion Cymru'r pwer i ddweud lle ddylai'r arian fynd, ond rydym yn annog yn gryf bod hyn yn cael ei newid yn y gyfraith.

"Mae Cymru yn cymryd yr awenau ac yn edrych ar y modd y gellir lleihau'r defnydd o fagiau plastig sy'n cael eu defnyddio unwaith ac annog mwy o bobl i ail-ddefnyddio bagiau."

Dywedodd Consortiwm Manwerthwyr Prydain y dylai cwsmeriaid gael eu hannog i newid yn hytrach na chael eu llethu gan drethi.

Fe wnaeth Ms Davidson ychwanegu bod rhai cwmnïau mawr eisoes yn codi tâl am fagiau a'u bod wedi gweld gostyngiad sylweddol yn y defnydd.