Trefn treuliau newydd i ACau

Llywydd y Cynulliad: 'Achub y blaen'

Mae system dreuliau newydd Aelodau Cynulliad yn dod i rym gyda'r bwriad o atal aelodau rhag hawlio arian ar gam.

Fe fydd lwfansau ariannol yn diflannu ac ni fydd modd hawlio arian heb dderbyneb.

Roedd panel annibynnol o dan gadeiryddiaeth Syr Roger Jones wedi adolygu sut y gallai Aelodau Cynulliad hawlio cyflog a lwfansau am deithio, llety, ariannu swyddfeydd etholaeth a staff cymorth.

Mae 28 o argymhellion allan o 108 yn dod i rym ddydd Llun.

Ymhlith y rhain mae torri'r cysylltiad rhwng cyflog Aelodau'r Cynulliad ac Aelodau Seneddol.

Ni fydd Aelodau Cynulliad yn gallu hawlio lwfans cyfradd wastad o £30 oddi cartre na hawlio am gelfi nag eitemau ar gyfer ail gartre.

Fe gafodd adroddiad Yn Gywir i Gymru ei gyhoeddi wedi ymchwiliad 10 mis.

'Ymhell cyn helynt'

"Pan gafodd y panel ei sefydlu yn 2008 nod Comisiwn y Cynulliad oedd dangos i'r cyhoedd eu bod yn ymroi i fod yn dryloyw," meddai Llywydd y Cynulliad, Dafydd Elis-Thomas.

"Roedd yr ymroddiad ymhell cyn helynt y treuliau yn San Steffan."

Dywedodd y byddai'r argymhellion yn cryfhau'r cyswllt â phobl Cymru o ran bod yn gorff deddfu.

"Mi ydan ni wedi achub y blaen ac yn pellhau oddi wrth helynt San Steffan.

"Mae ymateb Aelodau'r Cynulliad wedi bod yn gyflym ac yn gefnogol."

Eisoes mae treuliau a lwfansau Aelodau Cynulliad yn cael eu cyhoeddi ar wefan y cynulliad, gan gynnwys manylion rhwng Ionawr a Mawrth eleni.

Clustogau

Mae'r manylion diweddara'n dangos bod AC Llafur y Canolbarth a'r Gorllewin, Alun Davies, wedi hawlio £115.69 am eitemau yn ei ail gartre, gan gynnwys clustogau a bin bara.

Roedd Mick Bates, AC Democratiaid Rhyddfrydol Maldwyn, wedi hawlio £275 am garped ac AC Wrecsam Lesley Griffiths wedi hawlio £45 am ddillad gwely.

Mae rhai wedi hawlio lwfans cyfradd wastad o £30.35 ar gyfer prydau bwyd.

O dan y drefn newydd mae'r hawliau hyn am eitemau a phrydau bwyd yn diflannu.